Памплона цитаделі

Памплона цитаделі (Ciudadela de Pamplona) — Испаниядағы Наварра аймағының астанасы Памплона қаласында орналасқан Ренессанс дәуіріндегі әскери сәулеттің көрнекті ескерткіші. Бұл қуатты қорғаныс құрылысы XVI ғасырда король Филипп II-нің бұйрығымен қаланы шапқыншылықтардан қорғау үшін салынған. Бекініс бес бұрышты жұлдыз түрінде болып табылады, бұл оны өз заманы үшін озық фортификациялық нысанға айналдырды. Бүгінде цитадель испан Ренессансы әскери сәулетінің ең жақсы үлгілерінің бірі және Еуропадағы маңызды қорғаныс кешені болып саналады.

Бүгінгі таңда тарихи бастиондар мен бекініс қабырғалары заманауи қала өміріне үйлесімді түрде енген. Цитадель аумағы мен оны қоршап тұрған Вуэльта-дель-Кастильо (Vuelta del Castillo) саябағы ауданы шамамен 280 000 шаршы метр болатын орасан зор жасыл кеңістікті құрайды, оны Памплонаның «жасыл өкпесі» деп атайды. Бұл қала тұрғындары мен туристер үшін серуендеуге, демалуға және спортпен шұғылдануға арналған танымал орын.

Цитадель — бұл тек тарихи ескерткіш қана емес, сонымен қатар маңызды мәдени орталық. Оның бұрынғы қару-жарақ және оқ-дәрі қоймалары болған павильондарда бүгінде көрме залдары орналасқан, онда жүйелі түрде көркемсурет көрмелері мен басқа да мәдени іс-шаралар өткізіледі. Цитадельге бару тек тарихқа үңілуге ғана емес, сонымен қатар саябақтардың тыныш атмосферасын тамашалауға және Памплонаның заманауи мәдени өмірімен танысуға мүмкіндік береді.

Памплона цитаделі, ең алдымен, қоғамдық кеңістік және үлкен саябақ болғандықтан, онымен танысудың ең жақсы жолы — оған жеке бару. Аумақтағы павильондарда өтетін ағымдағы көрмелер, сондай-ақ олардың жұмыс уақыты туралы ақпаратты нақтылау үшін ресми байланыс нөмірлеріне хабарласуға болады.

Памплона цитаделіне келушілер көне бекіністердің аумағында асықпай серуендей алады. Мұнда қуатты бастиондар мен қақпаларды көруге, сондай-ақ Памплона мен оның айналасының панорамалық көріністерін тамашалауға болады. Бұл жер өзінің көркем ландшафттары мен тарихи атмосферасының арқасында фотосессиялардың сүйікті орнына айналды.

Цитадель — бұл тек тарихи ескерткіш қана емес, сонымен қатар жанды мәдени кеңістік. Бекіністің ішінде және оған іргелес жатқан жасыл аумақтарда тұрақты түрде көркемсурет көрмелері, концерттер, мәдени фестивальдер және ашық аспан астындағы басқа да іс-шаралар өткізіліп тұрады. Цитадельді қоршап тұрған Вуэльта-дель-Кастильо саябағының кең көгалдары ашық ауа райында асықпай серуендеу мен пикниктер үшін өте қолайлы.

Тарих пен сәулет әуесқойлары XVI–XIX ғасырлардағы әскери сәулет өнерінің бірегей элементтерімен танысу мүмкіндігін жоғары бағалайды және Памплона мен Наварра тарихындағы бекіністің рөлі туралы көбірек біледі. Сонымен қатар, цитадельдің кең аумағы мен оны қоршап тұрған саябақтар — отбасылық демалыс, спортпен шұғылдану, жүгіру және велосипедпен серуендеу үшін тамаша орын, бұл оны туристер мен жергілікті тұрғындар арасында танымал етеді.

Памплона цитаделіне жету қиын емес, өйткені ол қаланың қақ ортасында орналасқан. Орталықта орналасуының арқасында бекініс тарихи орталықтан (Каско-Антико) және негізгі туристік маршруттардан жаяу қашықтықта орналасқан. Мысалы, әйгілі Пласа-дель-Кастильо алаңынан цитадельдің кіреберісіне дейінгі жағымды серуен өте аз уақытты алады.

Егер сіз қоғамдық көлікті қаласаңыз, цитадельдің айналасында бірнеше қалалық автобус аялдамасы орналасқан, бұл Памплонаның кез келген ауданынан мұнда оңай жетуге мүмкіндік береді. Автокөлікпен саяхаттайтындар үшін бекіністі қоршап тұрған Вуэльта-дель-Кастильо саябағының жанында көлікті қалдыруға болатын қоғамдық тұрақтар қарастырылған.

Испанияның басқа аймақтарынан келетін туристер үшін де цитадельге бару өте ыңғайлы болады. Памплона қаласы дамыған автомобиль және теміржол желісінің арқасында Наварраның және елдің солтүстігіндегі басқа елді мекендермен тамаша көлік қатынасына ие. Бұл бекіністі осы көрікті аймақта саяхаттайтындардың барлығы үшін оңай қолжетимді нысанға айналдырады.

Памплона цитаделінің тарихы — бұл әскери сәулет пен стратегия дамуының жарқын мысалы. Оның құрылысы XVI ғасырдың соңында Франция тарапынан басып кіруден қауіптенген испан билігінің солтүстік шекараларды нығайту бастамасымен басталды. Жоба итальяндық инженерлерге тапсырылды, бұл Ренессанс дәуіріне тән бес бұрышты жұлдыз пішінін түсіндіреді. Бұл пішін артиллериялық оқтан тиімді қорғануға және қабырғаларға барлық бағыттардан келуді бақылауға мүмкіндік берді.

Қызықтысы, бұл стратегиялық түйіннің нығайтылуы негізгі цитадель салынғанға дейін-ақ басталған. Сонымен, 1513 жылы король Фердинанд V-нің бұйрығымен мұнда жаңа форт салынған болатын. Дегенмен, кейінірек басталған ауқымды жоба Памплонаны Пиренейдің негізгі қорғаныс бекеттерінің біріне айналдырды. Ғасырлар бойы бекініс әскери істің жаңа сын-қатерлеріне жауап беру үшін бірнеше рет қайта салынды және жаңартылды. Оның нығайтылуының соңғы маңызды кезеңі 1888 жылы қабырғалар мен бастиондардың соңғы қатары аяқталған кезде аяқталды.

Ғасырлар бойы цитадель қала мен бүкіл аймақты қорғауда маңызды рөл атқарды, Испанияның солтүстігіндегі басты стратегиялық нысан болды. Айта кететін жайт, бес бастионның екеуі қаланың өзіне қарай бағытталған, бұл бекіністің қос функциясын көрсетеді: тек сыртқы жаулардан ғана емес, сонымен бірге ықтимал ішкі толқулардан да қорғау. Әскери қуатына қарамастан, цитадель ірі шайқастарға сирек қатысып, көбінесе тежеу функциясын атқарды. Бүгінде оның айбынды қабырғалары мен бастиондары осы бірегей құрылыстың бай және күрделі тарихын еске түсіре отырып, бейбіт мақсаттарға қызмет етеді.

Памплона цитаделіне баруды жоспарлағанда, 1,5-тен 3 сағатқа дейінгі уақытты негізге алған жөн. Бұл уақыт, әдетте, оның кең аумағында асықпай серуендеуге, қуатты бастиондарды тексеруге және негізгі тарихи құрылыстармен танысуға жеткілікті. Бір жарым-екі сағат ішінде сіз бекіністің негізгі нүктелерін аралап, панорамалық көріністерді тамашалап, осы бірегей жердің атмосферасын сезініп үлгересіз.

Цитадельде өткізетін уақытыңыз көбінесе сіздің қызығушылықтарыңызға байланысты. Егер сіз тарих пен сәулет өнеріне тереңірек үңілгіңіз келсе немесе павильондарда тұрақты түрде өтетін көркемсурет көрмелерінің біріне барғыңыз келсе, шамамен 3 сағат немесе одан да көп уақытты бөліңіз. Тек бекіністің өзін ғана көріп қоймай, сонымен қатар іргелес жатқан Вуэльта-дель-Кастильо саябағында кішігірім пикник ұйымдастырып демалғысы келетіндер үшін бару жарты күнді алуы мүмкін, бұл Памплонаның тарихи жүрегінде таза ауадағы толыққанды демалысқа айналады.

Памплона цитаделінің аумағы үлкен қоғамдық саябақ болып табылады, сондықтан оның негізгі алаңдары мен жасыл аймақтарына кіру әдетте жыл бойы ашық болады. Кейбір дереккөздер саябақтың тәулік бойы қолжетімді екенін көрсетеді, бұл кез келген ыңғайлы уақытта серуендеуге мүмкіндік береді. Дегенмен, бекіністің ішінде орналасқан көрме залдары мен павильондардың жұмыс уақыты әртүрлі болуы мүмкін және көбінесе маусым мен өткізілетін іс-шараларға байланысты болады.

Цитадель аумағына және оны қоршап тұрған саябаққа кіру тегін және алдын ала брондау қажет емес. Соған қарамастан, көрмелер мен мәдени іс-шаралардың кестесі өзгеруі мүмкін болғандықтан, бармас бұрын нақты павильондардың жұмыс уақыты туралы өзекті ақпаратты нақтылау ұсынылады. Мұны Памплона қаласының ресми сайтынан немесе жергілікті туристік ақпараттық орталықтардан білуге болады. Сондай-ақ, Сан-Фермин сияқты ірі қалалық мерекелер кезінде аумаққа кіру шектелуі мүмкін екенін ескерген жөн.

Памплона цитаделіне бару — бұл ғажайып қаламен танысудың бастапқы нүктесі ғана. Орталықта орналасуының арқасында бекініс жаяу қашықтықта орналасқан көптеген басқа қызықты орындармен қоршалған. Айналаны серуендеу сізге Памплонаның тарихы мен мәдениетіне тереңірек үңілуге және Наварра астанасы туралы толық түсінік қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Цитадельдің қуатты бастиондарынан бірнеше минуттық жерде сіз сүйкімді саябақтарды, көне шіркеулерді және жанды алаңдарды таба аласыз. Осы жақын маңдағы көрікті жерлерді зерттеу Испанияда әскери тарихтың, діни сәулеттің және заманауи қала өмірінің қаншалықты үйлесімді тоғысқанын көрсетіп, саяхатыңызды байыта түседі.