Kurobe

Негізінің қалануы және тарихи тамырлары

Қазіргі Куробэ қаласының аумағы ежелгі заманнан бері қоныстанған. Археологиялық олжалар бұл аймақта Дзёмон және Яёй кезеңдерінде-ақ адамдардың болғанын айғақтайды. Тарихи тұрғыдан бұл жерлер Эттю провинциясының құрамына кірген.

Заманауи түсініктегі әкімшілік бірлік ретінде қала әлдеқайда кеш қалыптасты. «Ескі» Куробэ қаласының ресми құрылған жылы болып 1954 жыл есептеледі, ол кезде Сакураи кенті мен Икудзи ауылы бірікті. 2006 жылы қала өзінің ыстық бұлақтарымен танымал көршілес Унадзуки кентімен бірігу есебінен іріленді.

Қалыптасудың негізгі факторлары

Елді мекеннің дамуы аймақтың бірегей географиялық және инфрақұрылымдық жағдайларымен айқындалды:

• География және Куробэ өзені: Қала Куробэ өзенінің кең аллювийлік желпуішінде орналасқан. Жапон Альпілерінен ағып түсетін бұл тасқынды өзен ғасырлар бойы ландшафтты қалыптастырып, құнарлы топырақпен қамтамасыз етті, сонымен қатар үнемі су тасқыны қаупін тудырып отырды.
• Көліктік маңызы: Бұл аудан арқылы аймақты орталық Жапониямен байланыстыратын көне Хокурику Кайдо жолы өткен. Икудзи ауданы тарихи тұрғыдан маңызды порт және пошта станциясы ретінде дамып, теңіз саудасы мен өткелді қамтамасыз етті.
• Су ресурстары: Жер бетіне бұлақ болып шығатын тап-таза жер асты суларының көптігі жазықтың тығыз қоныстануына ықпал етті.

Ерте мәдени және экономикалық ерекшеліктері

Алғашқы қоныстанушылардың өмірі су стихиясын бақылау және табиғи байлықты пайдалану жолындағы күреспен тығыз байланысты болды:

• Ауыл шаруашылығы: Экономиканың негізі дәстүрлі түрде күріш өсіру болды. Жергілікті тұрғындар желпуіш тәрізді жазықтағы алқаптарды суару үшін Куробэ өзенінің суын пайдаланудың күрделі ирригациялық жүйелерін жасап шығарды.
• Балық аулау: Жағалаудағы аудандар, әсіресе Икудзи, Тояма шығанағының бай суларында балық аулау есебінен гүлденді.
• Өзенді бағындыру: Жергілікті мәдениет пен тарихтың едәуір бөлігі су тасқынынан қорғау бойынша ауқымды жобалармен байланысты, бұл қауымдастықты біріктіріп, жергілікті құрылыстың сипатын (жел мен судан қорғалған шашыраңқы қоныстар) анықтады.

Куробэ тарихының негізгі кезеңдері

• 1889 жыл — Жаңа муниципалдық жүйенің енгізілуі, нәтижесінде кейіннен қаланың негізі болған ауылдар мен кенттер ресми түрде құрылды.
• 1910 жыл — Аймақты ұлттық көлік желісімен байланыстырған және экономикалық дамуды жеделдеткен теміржол қатынасының ашылуы.
• 1923 жыл — Жергілікті жердің негізгі туристік орталығына айналған Унадзуки ыстық бұлақтар шипажайының негізі қаланды.
• 1934 жыл — Куробэ шатқалы ресми түрде ұлттық көрікті жер және табиғат ескерткіші мәртебесін алды.
• 1954 жыл — Сакураи кенті мен Икудзи ауылын біріктіру арқылы Куробэ қаласының (бірінші шақырылымдағы) құрылуы.
• 1957 жыл — YKK компаниясы мұнда ірі өндіріс ашады, бұл қаланы маңызды индустриялық орталыққа айналдырады.
• 1971 жыл — Куробэ шатқалының теміржолы танымал туристік маршрут ретінде толыққанды жұмыс істей бастайды.
• 1995 жыл — Мәдени мұраны сақтау және көрмелер өткізу үшін Куробэ қалалық өнер мұражайының ашылуы.
• 2006 жыл — «Ескі» Куробэ қаласы мен Унадзуки кентінің әкімшілік бірігуі, бұл муниципалитеттің қазіргі шекараларын қалыптастырды.
• 2015 жыл — Хокурику Синкансэн желісінде Токиомен тікелей байланысты қамтамасыз еткен «Куробэ-Унадзукионсэн» жүйрік пойыздар станциясының іске қосылуы.

Куробэ тарихы — бұл шағын ауыл шаруашылығы елді мекендерінен Тояма префектурасының маңызды өнеркәсіптік және туристік орталығына дейінгі жол. Қаланың дамуы су ресурстарын игерумен және ірі өндірістердің келуімен тығыз байланысты.

Қаланың қалыптасуының негізгі кезеңдері:

• 1954 жыл: Қаланың негізінің қалануы. Заманауи Куробэ картада Сакураи кенті мен Икудзи ауылының бірігуі нәтижесінде пайда болды. Бұл әкімшілік шешім аймақтың одан әрі қала құрылысын дамыту үшін ресурстарды біріктіруге мүмкіндік берді.
• YKK өнеркәсіптік орталығының қалыптасуы. Қала экономикасының маңызды факторы мұнда әлемге әйгілі YKK компаниясының (сыдырма ілгектер өндірушісі) өндірістік қуаттарының орналасуы болды. Бұл Куробэні индустриялық хабқа айналдырып, тұрғындарды жұмыс орындарымен қамтамасыз етті және инвестиция ағынын ынталандырды.
• 1956–1963 жылдар: Куробэ бөгетінің құрылысы. Жапониядағы ең биік аркалы бөгеттердің бірін салу орасан зор инженерлік жоба болды. Негізгі мақсат энергетикалық (Кансай аймағын электр энергиясымен қамтамасыз ету) болғанымен, бөгет кейіннен аймақтың басты туристік нысанына айналды.
• Куробэ шатқалы теміржолының трансформациясы. Бастапқыда электр станцияларының құрылысына материалдар тасымалдау үшін салынған тар табанды теміржол туристерге арналып қайта жабдықталды. Бүгінде көркем шатқал арқылы ашық вагонеткалармен саяхаттау қаланың бойтұмары болып табылады.
• 2006 жыл: Ауқымды кеңею. Куробэ қаласы көршілес Унадзуки қаласымен бірікті. Бұл бірігу стратегиялық маңызды болды: әйгілі Унадзуки Онсен ыстық бұлақтар шипажайы мен тау шатқалына кіреберіс Куробэнің әкімшілік аумағының ажырамас бөлігіне айналып, оның туристік әлеуетін арттырды.
• 2015 жыл: Хокурику Синкансэннің іске қосылуы. Жүйрік пойыздар желісіндегі Kurobe-Unazukionsen станциясының ашылуы көліктік қолжетімділіктің жаңа дәуіріне айналды. Токиомен тікелей байланыс қаладағы туристер ағыны мен іскерлік белсенділікті айтарлықтай арттырды.

Сәулеттік келбет және қала құрылысы

Куробэ сәулеті Жапонияның классикалық туристік орталықтарынан ерекшеленеді. Мұнда көне ғибадатханалар немесе самурай сарайлары көп емес; қаланың келбеті өзен атырауындағы бірегей географиялық орналасуымен және XX ғасырдағы қуатты индустриялық дамуымен қалыптасқан. Қала құрылысының құрылымы су стихиясын бағындыру бойынша инженерлік шешімдермен тығыз байланысты.

Қаланың дамуын бірнеше негізгі кезеңге бөлуге болады, олардың әрқайсысы жергілікті жердің визуалды қабылдануына өз ізін қалдырды:

• Дәстүрлі ауылдық құрылыс (Эдо — Мэйдзи кезеңі).

  Тарихи тұрғыдан бұл аймақтағы елді мекендер санкё-сон (шашыраңқы ауылдар) түрі бойынша дамыған. Жел мен қардан қорғану үшін қоршау ормандарымен қоршалған фермерлік үйлер тығыз орталыққа топтаспай, кең жазыққа шашыраңқы орналасқан. Құрылыстың бұл кең, жасыл сипаты кейбір аудандарда бүгінге дейін сақталған.

• Индустриялық функционализм және инженерлік сәулет (XX ғасырдың ортасы).

  Жапонияның қарқынды экономикалық өсу дәуірі аймақты гидроэнергетика орталығына айналдырды. Куробэ бөгеті (Жапониядағы ең биік бөгет) таудың биік бөлігінде орналасқанымен, оның құрылысы аймақтың инженерлік стилін анықтады: бетон, болат, массивті конструкциялар және функционалдылық. Куробэ шатқалының теміржолы өзінің атақты көпірлерімен, мысалы, Атобики көпірімен, сол кездегі өндірістік сәулеттің жарқын үлгісі болып табылады.

• Корпоративтік модернизм және тұрақты даму (XX ғасырдың соңы — XXI ғасыр).

  Қаланың заманауи келбетіне штаб-пәтері мен зауыттары осында орналасқан YKK корпорациясы (сыдырма ілгектер өндірісіндегі әлемдік көшбасшы) айтарлықтай әсер етті. Бұл қалаға әлемдік деңгейдегі заманауи сәулетті алып келді.

Көрнекті сәулет нысандары

Куробэде оның заманауи сәулеттік портретін қалыптастыратын бірнеше нысанды бөліп көрсетуге болады:

• YKK Center Park. Ықшам заманауи стильде орындалған өндірістік және көрме ғимараттарының кешені. Мұнда өндірісті табиғи ландшафтқа интеграциялауға, шыны мен металды қолдануға баса назар аударылған.
• Passive Town (Пассивті қала). Энергия тиімділігі мен экологиялық тазалық принциптері ескеріліп жобаланған тұрғын үй орамы. Бұл заманауи биоклиматтық сәулеттің үлгісі, мұнда ғимараттар табиғи желдетуді, күн сәулесін және жылыту мен салқындату үшін жер асты суларын пайдаланып, қоршаған ортамен үйлесім табады.
• Куробэ өнер мұражайы. Модернизм элементтерін дәстүрлі жапондық минимализм эстетикасымен ұштастырған ғимарат қаланың мәдени орталығы болып табылады.

Куробэнің көрнекті тұлғалары

Қаланың тарихы мен бүгіні аймақтың дамуына елеулі үлес қосқан және оны ұлттық деңгейде танытқан мәдениет, спорт және өнеркәсіп қайраткерлерінің есімдерімен тығыз байланысты.

• Мицуко Мори (1920–2012)
  Театр және кино актрисасы
  Миккаити ауданында (қазіргі Куробэ орталығы) дүниеге келген жапон сахнасының аңызы. Ол қаланың құрметті азаматы атағына ие болған алғашқы әйел болды. Мори әйгілі «Қаңғыбас жазбалары» (Hourouki) пьесасында басты рөлді орындау саны бойынша рекорд орнатуымен танымал және Жапония өнеріне қосқан үлесі үшін беделді Мәдениет орденімен марапатталған.
• Тадао Йосида (1908–1993)
  Өнеркәсіпші, YKK корпорациясының негізін қалаушы
  Йосида көршілес Уодзуда туғанымен, оның қызметі Куробэ үшін қала құраушы сипатқа ие болды. Ол сыдырма ілгектер өндіру бойынша әлемдік көшбасшының негізгі өндірістік кешенін салу үшін осы қаланы таңдады. Оның «Игілік циклі» философиясы мен инфрақұрылымға (соның ішінде саябақтар мен тұрғын үй кешендеріне) салған инвестициялары қаланың заманауи келбетін қалыптастырды.
• Кидзиро Ота (1883–1951)
  Суретші
  Жағалаудағы Икудзи ауданының тумасы Ота XX ғасырдың басындағы батыс стиліндегі кескіндеменің (ёга) көрнекті шебері болды. Ол аймақ табиғатының сұлулығын бейнелейтін пейзаждарымен және пуантилизм техникасымен танымал. Куробэ өнер мұражайында оның еңбектерінің ең толық жинағы сақталған.
• Манами Мураками (1987 ж.т.)
  Биатлоншы және шаңғышы
  Куробэде туып-өскен кәсіби спортшы. Ол халықаралық аренада Жапонияның намысын қорғады, соның ішінде 2010 жылғы Ванкувердегі қысқы Олимпиада ойындарына қатысып, қысқы спорт түрлері дәстүрлі түрде танымал қаланың мақтанышына айналды.
• Томохиро Ракуяма (1980 ж.т.)
  Кәсіби футболшы
  Куробэде туған жартылай қорғаушы. «Джеф Юнайтед» және «Санфречче Хиросима» сияқты клубтарда өнер көрсетіп, Жапонияның Джей-лигасында (J-League) сәтті мансап құрды. Оның жетістіктері Тояма префектурасының жастары арасында футболға деген қызығушылықтың артуына ықпал етті.