Амасья

Амасьяға сапарды жоспарлау кезінде жергілікті климаттың ерекшеліктерін ескерген жөн. Мұнда жаз, әдетте, жылы және айтарлықтай құрғақ болады, әсіресе шілде және тамыз айларында орташа температура +21°C-тан +22.5°C-қа дейін сақталады, ал максималды температура +28.8°C-қа дейін жетуі мүмкін. Амасьяда қыс салқын, қаңтарда орташа температура шамамен +2.6°C болады және жауын-шашын мөлшері аз, бірақ бұлтты күндер саны жеткілікті. Көктем мен күз құбылмалы ауа райымен, қалыпты температурамен және жаңбырлы күндердің көптігімен сипатталады, мысалы, наурыз және мамыр айларында шамамен 2 мм жауын-шашын түседі және жаңбырлы күндер саны 13-14-ке дейін жетеді.

Күн шуақты күндер саны мен ылғалдылықты қоса алғанда, айлар бойынша ауа райы жағдайларымен егжей-тегжейлі танысу үшін Амасья климаты бетіне кіруді ұсынамыз.

Өзінің танымал көрікті жерлерінен бөлек, Амасья ізденімпаз саяхатшылар үшін оны одан әрі тартымды ететін көптеген таңғажайып хикаялар мен деректерді жасырып жатыр. Түркиядағы бұл қала — көптеген дәуірлердің мұрасын сақтаған нағыз жауһар. Міне, Амасьяның кейбір қызықты ерекшеліктері:

• Амасья — еңбектері бүгінгі күнге дейін ғылым үшін үлкен маңызға ие әйгілі антикалық географ және тарихшы Страбонның отаны. Сонымен қатар, қала «Анадолы Оксфорды» деген лақап атқа ие болды, өйткені мұнда болашақ османлы сұлтандары білім алған, бұл туралы бүгінде Осман шехзаделерінің мұражайы еске салады.

• XIII ғасырда Амасьяда Бирмахане медресесі — психикалық бұзылулары бар адамдарға арналған әлемдегі алғашқы мамандандырылған ауруханалардың бірі негізделді. Мұнда сол заман үшін озық емдеу әдістері, соның ішінде музыка терапиясы және судың тыныштандыратын сылдыры қолданылды, бұл медицинаға гуманистік көзқарас бойынша нағыз серпіліс болды.

• Қала Ешилырмак өзенінің үстінде көркем ілініп тұрған османлы кезеңіндегі бірегей Амасья жағалауындағы үйлерімен танымал. Бұл тән сәулет қалаға ерекше сүйкімділік беріп, оның жағалауларын елдегі ең фотогендік жерлердің біріне айналдырады.

• Амасьяның басты және ең жұмбақ көрікті жерлерінің бірі — тік жартастарда қашалған айбынды Понт патшаларының жартастағы мазарлары. Біздің заманымызға дейінгі III ғасырға жататын бұл әсерлі құрылыстар әлі күнге дейін ішінде жасырылған көне билеушілердің сансыз қазыналары туралы аңыздармен қоршалған.

Түркияның осы көрікті мүйісіне саяхатты жоспарлау кезінде логистиканы алдын ала ойластырған маңызды. Қала елдің түкпірінде орналасқан, бірақ көлік байланысы мұнда жеткілікті жақсы дамыған. Егер сіз барлық ықтимал бағыттар мен ерекшеліктерді білгіңіз келсе, арнайы бетіміздегі Амасьяға қалай жетуге болатыны туралы толығырақ оқуды ұсынамыз.

Орынға жетудің ең жылдам жолы — әуе көлігін пайдалану. Ең жақын торап — Мерзифон әуежайы (IATA: MZH). Ол қала орталығынан небәрі 32.8 км қашықтықта орналасқан. Бұл Ыстамбұлдан рейстерді қабылдайтын шағын, бірақ ыңғайлы аймақтық әуежай. Терминалдан Амасья орталығына дейінгі жол таксимен немесе шаттл-автобуспен шамамен 40–50 минутты алады, бұл уақытты бағалайтын туристер үшін ең қолайлы нұсқа.

Егер Мерзифонға рейстер сізге сәйкес келмесе, көрші провинцияға ұшуды қарастыруға болады. Мысалы, Токат әуежайы (IATA: TJK) Амасьядан шамамен 60 км жерде, Токат қаласында орналасқан. Бұл заманауи балама және мұнда автомобильмен жету шамамен бір жарым сағатты алады. Әуежай басқа қалада орналасқанына қарамастан, көркем жолдар арқылы трансфер шаршатпайды.

Халықаралық қосылымдарды қоса алғанда, ұшудың көбірек нұсқаларын іздейтіндер үшін Самсун-Чаршамба әуежайы (IATA: SZF) қолайлы болады. Ол Қара теңіз жағалауындағы Самсун қаласында, Амасьядан шамамен 90 км қашықтықта орналасқан. Бұл жылына миллионнан астам жолаушы ағыны бар ірі көлік торабы. Самсуннан Амасьяға дейін автобуспен немесе жалға алынған көлікпен сапар шамамен 2.5 сағатты алады, бірақ есесіне сіз көбірек рейстерге қол жеткізесіз.

Көрнекі болу үшін, аймаққа жетуге ыңғайлы негізгі әуежайлар бойынша жиынтық ақпарат төменде келтірілген:

Әуе қатынасынан бөлек, Түркия өзінің дамыған қалааралық автобус желісімен танымал. Амасья автовокзалы елдің барлық дерлік ірі қалаларынан рейстерді қабылдайды, бұл уақыты бар саяхатшылар үшін тамаша және бюджеттік балама болып табылады.

Амасья, бай тарихы бар қала, көптеген цивилизациялардың мұрасын мұқият сақтап келеді. Оның көшелері мен маңайында серуендеу сізге өткеннің таңғажайып ескерткіштерімен кездесу сыйлайды. Міне, өткізіп алуға болмайтын негізгі көрікті жерлердің кейбірі:

Амасьяның басты нышаны — айбынды Понт патшаларының жартастағы мазарлары. Қаланың үстіндегі тік жартастарда қашалған бұл әсерлі кесенелер біздің заманымызға дейінгі III-I ғасырларға жатады. Олар Понт патшалығы билеушілерінің соңғы тұрағы болған және бүгінгі күнге дейін өзінің ауқымымен және орындалу шеберлігімен таңғалдырып, аймақтың ежелгі тарихының бірегей айғағы болып табылады.

Қаланың үстінде Амасья бекінісі (сонымен қатар Харшене деген атпен белгілі) мақтанышпен бой көтеріп тұр, оның қабырғалары эллинистік дәуірден османлы дәуіріне дейінгі көптеген кезеңдерді еске салады. Жоғарыға көтеріліп, сіз көпғасырлық тарихқа қол тигізіп қана қоймай, қала мен Ешилырмак өзенінің аңғарына ашылатын таңғажайып панорамалық көріністерді тамашалай аласыз. Бұл жер ежелгі Амасьяның рухын сезінгісі келетіндер үшін міндетті түрде бару керек орын.

Амасьяға ерекше сүйкімділік беретін Ялыбою Эвлери деп аталатын дәстүрлі Амасья жағалауындағы үйлер. XVIII-XIX ғасырларда салынған бұл көркем османлы зәулім үйлері Ешилырмак өзенінің бойында тізіліп тұр. Олардың ілініп тұрған жоғарғы қабаттары мен ағаш элементтері бар бірегей сәулеті ескі қаланың қайталанбас атмосферасын тудырады, бұл асықпай серуендеуге және фотосуреттер түсіруге өте қолайлы.

Аймақтың бай өткеніне тереңірек бойлау үшін Амасья археологиялық мұражайына барыңыз. Оның экспозициясында қола дәуірінен османлы дәуіріне дейінгі кезеңді қамтитын артефактілер, соның ішінде хетт, фригия, эллинистік, римдік және византиялық олжалар ұсынылған. Амасья маңайынан табылған Илхандылар дәуірінің мумиялары ерекше қызығушылық тудырады.

Романтикалық хикаялар мен жергілікті мәдениетті бағалаушылар үшін Фархад пен Шырын ғашықтар мұражайы қызықты болады. Ол аймақ мәдениетінде терең тамыр жайған тас қалаушы Фархад пен сұлу ханшайым Шырынның қайғылы махаббаты туралы әйгілі аңызға арналған. Мұражай бұл әсерлі оқиғаны түрлі экспонаттар мен инсталляциялар арқылы баяндап, келушілерге жергілікті фольклормен танысуға мүмкіндік береді.

Амасья асханасы — бұл аймақтың бай тарихы мен мәдени мұрасын бейнелейтін дәмдердің таңғажайып тоғысуы. Қаланың гастрономиялық визиткасы, сөзсіз, әйгілі Амасья алмалары болып табылады. Бұл сорт өзінің шырынды, жеңіл қышқылы бар тәтті дәмі арқасында Түркиядағы ең үздіктердің бірі болып саналады. Алма мұнда тек жаңа піскен күйінде ғана емес, сонымен қатар десерттерді, тосаптарды дайындау үшін, тіпті кейбір ет тағамдарының ингредиенті ретінде белсенді қолданылады, бұл оларға қайталанбас ерекшелік береді.

Амасьяда міндетті түрде дәмін татып көруге тұрарлық негізгі тағамдардың ішінде «тести кебаб» — дастарханға ұсынылғанда тікелей сындырылатын қыш құмырада етпен және көкөністермен пісірілген тағам ерекшеленеді. Бұл жай ғана тамақ емес, тұтас бір қойылым! Тағы бір танымал жергілікті тағам — етпен бұқтырылған бамиядан (окра) тұратын «бамия». Сондай-ақ, тамақты тамаша толықтыратын бал мен жаңғақ негізіндегі алуан түрлі тәттілерге назар аударған жөн.

Амасьядағы тамақтану мәдениеті сан алуан. Жергілікті тұрғындар мен туристер османлы қонақжайлылығының атмосферасына бойлауға болатын Зиягил зәулім үйі сияқты жайлы мейрамханаларда дәстүрлі тағамдардан ләззат ала алады. Көше тағамдары да назар аударуға тұрарлық: ыстық гөзлеме шелпектері, хош иісті кебабтар және жергілікті базарлардан алынған жаңа піскен көкөністер өз дәмімен және қолжетімділігімен қуантады. Фермерлік базарлар — бұл маусымдық жемістердің молдығын, әйгілі «тулум» ірімшігін, жаңа піскен йогуртты және, әрине, дәстүрлі түрік тәттілерін ұсынатын гурмандар үшін нағыз жұмақ. Сусындардың ішінен барлық жерде кез келген ас ішудің ажырамас бөлігі болып табылатын хош иісті түрік шайын ұсынады, сондай-ақ басқа да жергілікті сергіткіш сусындарды табуға болады.

Амасьяның гастрономиялық сахнасы әсіресе күзде, қалада фестивальдер өткізілетін алма жинау кезінде жандана түседі. Бұл уақытта көшелер жаңа піскен нан өнімдерінің хош иісіне толып, дегустациялар мен аспаздық шеберлік сабақтары ұйымдастырылады. Амасьяға бару — бұл оның тарихи көрікті жерлерімен танысып қана қоймай, Түркияның Қара теңіз аймағының шынайы дәмдерін аша отырып, қызықты аспаздық саяхат жасаудың тамаша мүмкіндігі.

Амасьяға қош келдіңіз! Тарихқа толы осы таңғажайып қалаға саяхатыңыз сәтті өтіп, тек жағымды естеліктер қалдыруы үшін біз бірнеше практикалық кеңестер дайындадық.

1. Киім және қажетті заттар:

   Амасьяның климаты континенттік: жазы ыстық және құрғақ, ал қысы айтарлықтай салқын және қарлы болуы мүмкін. Жазда (маусым-тамыз) табиғи матадан тігілген жеңіл, дем алатын киімдерді таңдаңыз, міндетті түрде бас киім, күннен қорғайтын көзілдірік және крем алыңыз. Көктемде және күзде ауа райы құбылмалы, сондықтан қабаттап киіну тиімді: футболкалар, жемпірлер, жеңіл күрте. Қыста (желтоқсан-ақпан) жылы күрте, бөрік, қолғап пен шарфсыз болмайды. Ыңғайлы аяқ киім — Амасьядағы басты серігіңіз, өйткені қалада тарихи көшелер мен өрлер өте көп. Мешіттерге (мысалы, Сұлтан Баязид II мешіті) барғанда әйелдер басын, иығын және тізесін жабуы керек, ал ерлер шалбармен болуы тиіс; сөмкеңізде жеңіл орамал болғаны абзал. Электроника үшін әмбебап адаптерді ұмытпаңыз (Түркияда F типті розеткалар қолданылады).

2. Қаладағы көлік:

   Амасьяның орталық тарихи бөлігі айтарлықтай ықшам және оны жаяу зерттеген дұрыс. Алыс қашықтықтарға жүру үшін негізгі бағыттар бойынша қатынайтын жергілікті маршруткаларды — долмуштарды пайдалануға болады. Таксилер де қолжетімді және салыстырмалы түрде қымбат емес, бірақ сапар құнын алдын ала нақтылаған немесе жүргізушінің есептегішті қосқанына көз жеткізген жөн. Егер сіз Амасья провинциясының маңайын аралауды жоспарласаңыз, автомобиль жалдау тиімді болуы мүмкін, бірақ қала ішінде жүру үшін бұл тұрақ мәселесін тудыруы мүмкін.

3. Қаржы: валюта, карталар және шайпұл:

   Түркияның ресми валютасы — түрік лирасы (TRY). Валютаны банктерде немесе ресми айырбастау пункттерінде (Döviz Bürosu) айырбастауға болады; әуежайлар мен қонақ үйлерде айырбастаудан аулақ болыңыз, себебі бағамы тиімсіз болуы мүмкін. Несиелік және дебеттік карталар (Visa, Mastercard) қонақ үйлердің, мейрамханалардың және ірі дүкендердің көбінде қабылданады. Дегенмен, базарларда ұсақ-түйек сатып алу, долмушта жол ақысын төлеу немесе шағын дәмханалар үшін өзіңізбен бірге біршама қолма-қол ақша болғаны пайдалы. Банкоматтар (ATM) кең таралған. Банкіңізден карталарды шетелде пайдалану шарттары мен ықтимал комиссияларды нақтылаңыз. Шайпұл (бахшиш) құпталады: мейрамханаларда, егер қызмет көрсету құны шотқа енгізілмесе, шот сомасының 5-10%-ын қалдыру қабылданған. Сондай-ақ таксиде соманы дөңгелетуге немесе қонақ үй қызметкерлеріне азғантай сыйақы қалдыруға болады.

4. Денсаулық пен қауіпсіздік:

   Дәріханаларды (Eczane) жасыл фондағы қызыл крест белгісі бар маңдайшадан оңай табуға болады. Әр ауданда тәулік бойы жұмыс істейтін кезекші дәріхана (Nöbetçi Eczane) бар; мұндай дәріханалардың тізімі әдетте басқа дәріханалардың есігіне ілінеді. Сапар алдында туристік медициналық сақтандыруды рәсімдеңіз. Амасья өте қауіпсіз қала болып саналады. Дегенмен, стандартты сақтық шаралары артық болмайды: адам көп жиналатын жерлерде заттарыңызға ие болыңыз, құнды заттарды қараусыз қалдырмаңыз және түнде жарық аз түсетін және адамсыз аудандарда жалғыз серуендеуден аулақ болыңыз.

5. Коммуникация: тіл және интернет:

   Мемлекеттік тіл — түрік тілі. Туристік аймақтарда, қонақ үйлерде және кейбір мейрамханаларда қызметкерлер ағылшынша сөйлей алуы мүмкін, бірақ жалпы алғанда шет тілдерін меңгеру деңгейі жоғары емес. Түрік тілінде бірнеше негізгі тіркестерді үйреніп алу арқылы (мысалы, «Merhaba» – Сәлем, «Teşekkür ederim» – Рақмет, «Lütfen» – Өтінемін), сіз жергілікті тұрғындардың ілтипатына бөленесіз. Мобильді интернет үшін жергілікті SIM-картаны операторлардың (Turkcell, Vodafone, Türk Telekom) салондарынан төлқұжат көрсету арқылы сатып алуға болады. Wi-Fi қонақ үйлердің, дәмханалар мен мейрамханалардың көбінде қолжетімді.

6. Жергілікті этикет және қарым-қатынас:

   Түріктер қонақжайлылығымен танымал. Танысқан кезде қол алысу қабылданған. Мешітке немесе жеке үйге кіргенде аяқ киімді шешу керек. Егер сізді шайға шақырса — бұл құрмет пен қонақжайлылықтың белгісі, егер маңызды себеп болмаса, бас тарту қабылданбайды. Қоғамдық орындарда өзіңізді ұстамды ұстауға тырысыңыз. Жергілікті дәстүрлер мен әдет-ғұрыптарға құрметпен қарау әрқашан бағаланады.

7. Неден аулақ болу керек:

   Адамдарды, әсіресе дәстүрлі киім киген әйелдерді олардың нақты рұқсатынсыз суретке түсірмеңіз. Сондай-ақ өткір саяси тақырыптардағы қоғамдық пікірталастардан аулақ болыңыз және елді немесе оның нышандарын сынамаңыз — бұл құрметсіздік ретінде қабылдануы мүмкін.

8. Амасьяға арналған арнайы кеңес:

   Амасья бүкіл Түркияға өзінің алмаларымен танымал. Жаңа піскен жемістердің, жергілікті алма шайының немесе тіпті алма сірке суының дәмін міндетті түрде татып көріңіз. Сондай-ақ, қала әйгілі ежелгі географ Страбонның отаны болып табылады. Амасья Археологиялық мұражайына бару Понт патшаларының жартастағы мазарлары мен османлы сәулеті көршілес орналасқан осы бірегей мекеннің бай тарихына тереңірек бойлауға көмектеседі.

Бұл кеңестер сізге Амасьяда өзіңізді үйдегідей сезінуге және осы көне әрі өте әдемі қаламен танысудан барынша ләззат алуға көмектеседі деп үміттенеміз. Сізге ұмытылмас саяхат тілейміз!

Кешкі Амасья өз қонақтарын шулы клубтық өмірден гөрі, тыныштық пен жайлылық атмосферасына бөлеп, көбіне босаңсыған демалысты ұсынады. Түнгі ойын-сауық мұнда сүйкімді мейрамханалар мен дәмханалардың айналасында, сондай-ақ фонарлардың жұмсақ жарығымен жарықтандырылған Ешилырмак өзенінің көркем жағалауында асықпай серуендеуге негізделген. Бұл ежелгі қаланың жұлдызды аспаны астында шын жүректен әңгімелесу мен тыныштықты іздейтіндер үшін тамаша орын.

Амасьядағы кешкі өмірдің негізгі орталығы өзен бойындағы аудандар болып табылады. Мұнда әйгілі жартастағы мазарлар мен көне османлы үйлеріне қарап, көптеген орындар орналасқан. Ондағы атмосфера, әдетте, өте қонақжай және тыныш. Мұнда келушілер әртүрлі — көріністер мен жергілікті тағамдардан ләззат алатын жергілікті тұрғындарды да, туристерді де кездестіруге болады. Көптеген мейрамханалар мен дәмханалар түн ортасына дейін немесе одан сәл кешірек жұмыс істейді, әсіресе туристік маусымның қызған шағында. Арнайы дресс-код әдетте талап етілмейді, жинақы күнделікті киім үлгісі бағаланады.

Дәстүрлі түрік тағамдары бар шынайы ортада кешкі ас ішу үшін тарихи ғимаратта орналасқан Зиягил зәулім үйі мейрамханасына назар аударған жөн. Тағы бір тамаша нұсқа — Элит Отельхан, мұнда да жайлы атмосферада жергілікті дәмді тағамдардан ләззат алуға болады. Амасьяда мамандандырылған түнгі клубтар аз болса да, кейбір қонақ үйлер мен ірі дәмханалар жанды музыка кештерін немесе шағын ойын-сауық бағдарламаларын ұсына алады. Кешкі асқа, әсіресе танымал мейрамханаларда және демалыс күндері орын табу үшін кешкі сағат 8-9 шамасында келген немесе алдын ала брондаған дұрыс. Сусындармен бірге кешкі асқа арналған орташа чек мұнда әбден қолайлы.

Қауіпсіздікке келетін болсақ, Амасья айтарлықтай тыныш қала болып саналады. Орталық көшелер мен жағалауда кешке серуендеу жалпы қауіпсіз. Дегенмен, кез келген басқа жердегідей, қарапайым сақтық шараларын сақтап, жеке заттарыңызды қадағалау керек. Түнгі уақытта жүріп-тұру үшін телефон арқылы шақыруға немесе қала орталығындағы арнайы тұрақтардан табуға болатын такси қызметін пайдаланған ыңғайлы.

Күндіз Амасья өз қонақтарына бай мәдени бағдарлама ұсынады. Сіз Амасья археологиялық мұражайы немесе Осман шехзаделерінің мұражайы сияқты көптеген мұражайларға барып, тарихқа бойлай аласыз. Жартастарда қашалған әсерлі Понт патшаларының жартастағы мазарларын көріп, тарихи Шехзаделер жолымен серуендеу керек. Ал табиғат аясында тыныш демалу үшін Пирлер паркі өте қолайлы.

Амасья өз қонақтарына тек бай тарихи мұраны ғана емес, сонымен қатар демалуға арналған жайлы жасыл бұрыштарды, сондай-ақ осы көне қаланың көпғасырлық мәдениетін ашатын қызықты мұражайларды ұсынады.

Көркем Ешилырмак өзенінің бойында орналасқан Амасья таза ауада серуендеуге тамаша мүмкіндіктер береді. Танымал орындардың бірі — Пирлер паркі. Бұл отбасылық демалысқа, пикниктерге немесе жай ғана тыныш уақыт өткізуге өте қолайлы жақсы күтілген жасыл аймақ. Сонымен қатар, Ешилырмак өзенінің жағалауының өзі — суда бейнеленген әйгілі Амасья жағалауындағы үйлерді тамашалап серуендеуге болатын өзіндік бір ұзын саябақ.

Амасьяның мәдени өмірі бай және алуан түрлі, бұл оның мұражайларында көрініс тапқан. Аймақтың ежелгі дәуірден османлы кезеңіне дейінгі тарихы туралы баяндайтын артефактілердің әсерлі коллекциясы жиналған Амасья археологиялық мұражайына міндетті түрде барыңыз. Мұнда сіз бірегей экспонаттарды, соның ішінде Илхан кезеңінің әйгілі мумияларын көресіз. Романтиктер мен жергілікті аңыздарды бағалаушылар үшін қаланың символына айналған қайғылы және әдемі махаббат хикаясына арналған Фархад пен Шырын ғашықтар мұражайы қызықты болады.

Қаланың османлы мұрасын тереңірек түсіну үшін Осман шехзаделерінің мұражайына (ханзадалар) бас сұғыңыз. Амасья Осман империясының болашақ билеушілерін оқытудың маңызды орталығы болған және мұражай тарихтың осы қырын егжей-тегжейлі көрсетеді. Тағы бір айтулы орын — Сабунджуоглу Шерефеддин медицина және тарих мұражайы. Ол XIV ғасырдағы бұрынғы аурухана (дарушшифа) ғимаратында орналасқан және Анадолыдағы емдеу тарихы туралы баяндап, сол заманғы құралдар мен емдеу әдістерін ұсынады.

Мамандандырылған мұражайлардан бөлек, Амасьяның өзі ашық аспан астындағы мұражай ретінде қабылданады. Жартаста биік қашалған айбынды Понт патшаларының жартастағы мазарлары қаланың визиткасы болып табылады. Қаланың үстінде орналасқан және панорамалық көріністер ұсынатын Амасья бекінісі де кем түспейді. Көшелермен серуендеп жүріп, сіз көптеген тарихи ғимараттарды табасыз, олардың ішінде XIX ғасырдағы османлы азаматтық сәулетінің тамаша үлгісі — Хазеранлар зәулім үйі ерекшеленеді.

Әсерлер толық болуы үшін тек негізгі көрікті жерлермен шектелмеуге кеңес береміз. Қала тарихы егжей-тегжейлі макеттер түрінде ұсынылған Амасья миниатюралар мұражайына кіріңіз. Сондай-ақ, басты жағалаудан басталатын көне көшелермен асықпай серуендеңіз — ол жерден жайлы дәмханалар мен жергілікті кәдесыйлар сататын дүкендерді тауып, қаланың шынайы атмосферасын сезіне аласыз.

Тарихи орталықтың ықшамдылығы мен қоғамдық көліктің бірнеше негізгі түрлерінің арқасында Амасьяда жүріп-тұру өте оңай. Туристер үшін қалалық автобустар, маршруттық таксилер (долмуштар) және, әрине, әйгілі аспалы жол ең өзекті болады.

Қоғамдық көліктің негізін орталықты шеткері аудандармен байланыстыратын түрлі маршруттар бойынша қатынайтын қалалық автобустар құрайды. Кесте мен маршруттарды аялдамалардан немесе жергілікті тұрғындардан нақтылауға болады. Көліктің тағы бір танымал және өте түріктік түрі — долмуштар. Бұл белгілі бір бағыттар бойынша жүретін, бірақ кез келген жерде дерлік сұраныс бойынша тоқтау мүмкіндігі бар шағын маршруттық таксилер. Долмуштарда төлем әдетте кіреберісте тікелей жүргізушіге қолма-қол ақшамен жасалады.

Қалалық автобустарда жол ақысын төлеу үшін, көптеген түрік қалаларында таралған жергілікті көлік картасын («Kent Kart» аналогы) сатып алу қажет болуы мүмкін, оны арнайы дүңгіршектерде немесе автоматтарда толтыруға болады. Кейде жүргізушіге қолма-қол ақшамен төлеуге болады, бірақ бұл сирек кездеседі және қымбатырақ болуы мүмкін. Жол жүру құны, әдетте, төмен. Көлік әдетте таңертең ерте жұмысын бастап, кешке кеш аяқтайды, бірақ кешкі уақытта және демалыс күндері қозғалыс қарқындылығы төмендейді.

Туристер бірнеше практикалық сәттерді ескеруі керек. Билеттерді немесе көлік карталарын алдын ала сатып алған дұрыс. Автобусқа кірген кезде картаны валидаторға басу керек. Долмуштан шығу үшін жүргізушіге дауыстап «inecek var» (инеджЕк вар – «түсетін адам бар») деу немесе жай ғана тоқтау керектігін ишарамен көрсету жеткілікті.

Амасьяның визиткаларының бірі — аспалы жол (Teleferik), ол жолаушыларды әйгілі Амасья бекінісіне көтереді, ол жерден қала мен Ешилырмак өзеніне таңғажайып көріністер ашылады. Бұл үйреншікті мағынадағы қоғамдық көліктен гөрі, туристік аттракцион, бірақ ол маңызды көрікті жерге жету үшін көлік қызметін де атқарады.

Қоғамдық көлікке балама ретінде әрқашан таксилер қолжетімді. Олар қымбатырақ, бірақ жеке маршрут бойынша немесе түнгі уақытта жүруге ыңғайлы. Жүргізушінің есептегішті қосқанына көз жеткізу немесе сапар құнын алдын ала келісіп алу ұсынылады. Амасьяның көптеген көрікті жерлері тарихи орталықта өзен бойында шоғырланғанын ескерсек, жаяу серуендеу де қаламен танысудың тамаша тәсілі болып табылады.

Амасьяда тұратын жер таңдау — бұл сапарыңыздың ең есте қаларлық бөліктерінің біріне айналуы мүмкін ерекше оқиға. Қала орналастырудың кең таңдауын ұсынады: қарапайым және бюджеттік пансионаттардан бастап заманауи қалалық қонақ үйлерге дейін және ең бастысы, қалпына келтірілген тарихи ғимараттарда орналасқан бірегей бутик-отельдер. Мұндағы бағалар, әдетте, Түркияның ірі туристік орталықтарына қарағанда демократиялық болып келеді, бұл әртүрлі бюджеті бар саяхатшыларға түнеу үшін жайлы орын табуға мүмкіндік береді.

Тұру үшін ең танымал және атмосфералық аудан — Ешилырмак өзенінің жағалауы. Дәл осы жерде әйгілі тарихи зәулім үйлер орналасқан, олардың көбі жайлы қонақ үйлерге мұқият қайта жабдықталған. Мұндай жерде тұрып, сіз нөміріңіздің терезесінен Понт патшаларының жартастағы мазарларына ашылатын керемет көріністі және османлы стиліндегі шынайы интерьерді тамашалай аласыз. Бұл романтикалық демалыс және қала тарихына бойлау үшін тамаша таңдау.

Егер сіз заманауи жағдайларды қаласаңыз немесе көлік тораптарына жақынырақ жер іздесеңіз, өзеннен сәл алысырақ орналасқан қала орталығындағы қонақ үйлерге назар аударған жөн. Мұнда стандартты қызметтер жиынтығы бар және дүкендер мен мейрамханаларға ыңғайлы қолжетімділігі бар орта деңгейдегі классикалық қонақ үйлерді табуға болады. Бюджеттік туристер үшін жағымды бағамен негізгі қолайлылықты ұсынатын шағын хостелдер мен қонақ үйлер қолжетімді.

Брондау бойынша кеңес: Амасья — әсіресе көктемгі және күзгі маусымда, сондай-ақ мереке күндері танымал бағыт. Жағалаудағы тарихи бутик-отельдердегі нөмірлер саны шектеулі болғандықтан, тұрғын үйді алдын ала, мүмкіндігінше сапарға бірнеше апта қалғанда брондауды ұсынамыз. Бұл сізге терезеден ең жақсы көрініске және қалаған жайлылық деңгейіне кепілдік береді. Нөмірді танымал халықаралық онлайн-платформалар арқылы немесе қонақ үймен тікелей байланысу арқылы брондауға болады.

Айналаны зерттегісі келетіндер үшін Амасья жақын маңдағы бірнеше қызықты жерлерге бір күндік сапарлар жасау үшін тамаша бастапқы нүкте болып табылады:

Бұл қалалардың ішінде сапарыңызды байыта түсетін бірнеше бағытты ерекше атап өтуге болады:

Самсун — Қара теңіз жағалауындағы ірі портты қала, өзінің жанданған атмосферасымен, заманауи жағалауларымен және Түрік Республикасының негізі қалануымен байланысты тарихи жерлерімен қызықтырады. Бұл тарихқа да, теңіз демалысына да қызығатындар үшін тамаша орын.

Чорумға сапар ежелгі тарихты ұнатушылар үшін ерекше қызықты болады, өйткені жақын жерде ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген айбынды Хетт патшалығының астанасы Хаттусаның қирандылары орналасқан. Мұнда Анадолының мыңжылдық құпияларына қол тигізуге болады.

Токат өзінің бай селжұқ және османлы сәулетімен, соның ішінде тарихи мешіттерімен, медреселерімен және айбынды Токат бекінісімен танымал. Қала сонымен қатар мыс өнері сияқты дәстүрлі қолөнерімен және бірегей жергілікті асханасымен белгілі.

Бұл жақын маңдағы бағыттар аймақтың сан алуан мәдениеті мен ландшафттары туралы түсінік алуға мүмкіндік береді. Әрбір сапар Амасьядағы демалысыңызды толықтыра отырып, жаңа ашылулар мен әсерлер сыйлайды.

Амасьядағы шопинг — бұл әлемдік брендтерді қуудан гөрі, дәстүрлі түрік саудасының атмосферасына бойлау. Қала өзінің алмаларымен танымал және олардың негізінде жасалған өнімдер тамаша жеуге болатын кәдесый бола алады. Сондай-ақ, мұнда аймақтың бай тарихын көрсететін жергілікті қолөнершілердің бұйымдарын және шынайы тауарларды табуға болады.

Негізгі сауда нүктелері қаланың орталық бөлігінде, әсіресе Ешилырмак өзеніне және тарихи көрікті жерлерге іргелес көшелерде шоғырланған. Мұнда сіз шағын дүкендерді, кәдесый дүкендерін және қолдан жасалған бұйымдар сатылатын шеберханаларды табасыз. Бұл көшелерде серуендеудің өзі қаланы аралауды қызықты сатып алулармен ұштастыруға мүмкіндік береді.

Амасьяда үйреншікті мағынадағы ірі заманауи сауда орталықтары аз, өйткені қала өзінің тарихи бейнесін сақтауға көбірек көңіл бөледі. Олардың орнына мұнда жеке көзқарас пен бірегей тауарларды ұсынатын көптеген шағын дүкендер мен дүкеншілер шопинг тәжірибесін жасайды.

Амасьяда бүкіл елге танымал алып базарлар болмауы мүмкін, бірақ сіз міндетті түрде жергілікті базарларды (пазарларды) таба аласыз. Мұндай базарларда әдетте жаңа піскен жемістер (әйгілі Амасья алмаларының дәмін міндетті түрде татып көріңіз!), көкөністер, дәмдеуіштер, зәйтүндер, ірімшіктер, сондай-ақ тоқыма бұйымдары, киім-кешек және тұрмыстық заттар сатылады. Мұндай базарға бару — жергілікті колоритті сезінудің және жаңа піскен өнімдерді сатып алудың тамаша тәсілі.

Амасьядан кәдесый ретінде мыналарды әкелуге тұрарлық:

• Қолдан жасалған мыс және керамика бұйымдары.
• Дәстүрлі түрік тоқыма бұйымдары: орамалдар, дастархандар, шағын кілемшелер.
• Әйгілі Амасья алмалары немесе олардың негізіндегі өнімдер (тосап, шырын, сірке суы).
• Түрік тәттілері: локум, пахлава, халва.
• Понт патшаларының жартастағы мазарларының немесе жағалаудағы дәстүрлі үйлердің миниатюралық кескіндері.
• Хош иісті дәмдеуіштер мен түрік кофесі.

Мұражайлар жанындағы дүкендерге, мысалы, Амасья археологиялық мұражайының жанындағы дүкенге назар аударыңыз, онда кейде қызықты репликалар мен тақырыптық кәдесыйларды табуға болады.

Амасьядағы дүкендер әдетте таңғы 9:00-10:00-ден кешкі 19:00-20:00-ге дейін жұмыс істейді, кейбіреулері түскі үзіліске жабылуы мүмкін. Базарлар жиі ертерек жұмысын бастайды. Туристік аймақтарда көптеген дүкендер демалыс күндері де ашық. Төлемге келетін болсақ, дүкендер мен кәдесый лашықтарының көбінде несие карталарын (Visa, Mastercard) қабылдайды, алайда базарлар мен шағын отбасылық дүкендерде қолма-қол ақша дұрыс. Өзіңізбен бірге біршама түрік лирасы болғаны әрқашан пайдалы.

Түркиядағы туристер үшін салықты қайтару Tax Free жүйесі қолжетімді. Егер сіз осы бағдарламаға қатысатын дүкендерде (тиісті белгіні іздеңіз) белгілі бір сомаға сатып алсаңыз, арнайы чек рәсімдей аласыз. Бұл чекті ҚҚС-тың бір бөлігін қайтарып алу үшін елден шығар кезде кеденде көрсету қажет. Ірі сатып алулар кезінде мәліметтерді сатушылардан нақтылаңыз.