Әулие Ильдефонсо шіркеуі

Әулие Ильдефонсо шіркеуі (Igreja de Santo Ildefonso) – бұл Португалияның Порту қаласының тарихи орталығында, Баталья алаңының жанында орналасқан ең танымал католиктік шіркеулердің бірі. Барокко стилінде салынған бұл ғажайып ғибадатхана португалдық діни сәулет өнерінің жарқын үлгісі болып табылады және сенушілердің де, өнер сүйер қауымның да назарын өзіне аударады.

Шіркеудің басты ерекшелігі, сөзсіз, оның толығымен дәстүрлі португал қыштарымен – азулежумен қапталған қасбеті. Қанық көк түсті он бір мыңға жуық бұл керамикалық плиткалар Әулие Ильдефонсоның өмірінен көріністерді, сондай-ақ інжілдік сюжеттерді бейнелейтін таңғажайып панно құрайды. Шіркеу ғимаратының өзі берік граниттен тұрғызылған және созылған сегізбұрыштың ерекше пішініне ие, бұл оған ерекше сәулеттік мәнерлілік береді.

Әулие Ильдефонсо шіркеуінің қасбетін 1745 жылы негізгі ғимаратқа қосылып, оның бейнесін үйлесімді толықтырған екі симметриялы қоңырау мұнарасы аяқтайды. Ғибадатхана VII ғасырда өмір сүрген және католик әлемінде қастерленетін архиепископ Толедолық Әулие Ильдефонсоға арналған. Бұл шіркеуге бару тек Портудың рухани өміріне үңілуге ғана емес, сонымен қатар Португалия мақтан тұтатын азулежудың бірегей өнерін тамашалауға мүмкіндік береді.

Өкінішке орай, Әулие Ильдефонсо шіркеуінің тікелей байланыс деректері ашық дереккөздерде әрдайым қолжетімді бола бермейді. Жұмыс уақыты, құлшылық ету кестесі немесе сізді қызықтыратын басқа да сұрақтар туралы ең өзекті ақпаратты алу үшін Порту туристік ақпараттық орталығына хабарласуды ұсынамыз. Сондай-ақ, қаланың ресми туристік порталынан жиі пайдалы ақпарат табуға болады.

Әулие Ильдефонсо шіркеуіне бару оның әйгілі қасбетіне таңданудан басталады. Суретші Жорже Коласо жасаған мыңдаған көк азулежу плиткаларын қарауға уақыт бөліңіз. Бұл керамикалық плиткалар жай ғана әшекей емес – олар Әулие Ильдефонсоның өмірінен сыр шертеді және інжілдік сюжеттерді суреттейді, бұл дәстүрлі португал өнерінің тамаша үлгісі болып табылады. Бұл ашық аспан астындағы нағыз галерея, мұнда әрбір қыш – үлкен, әсерлі мозаиканың бір бөлігі.

Ішке кіргенде сіз барокко атмосферасына толы кеңістікке тап боласыз. Итальяндық сәулетші Паоло Маззини (сондай-ақ Никколо Назони ретінде белгілі) жұмыс істеген интерьер өзінің байлығымен таңғалдырады. Барокко стиліндегі басты алтарь бейнесіне (ретабло) назар аударыңыз – бұл Никколо Назони жобалаған және 1745 жылы сәулетші Мигель Франциско да Сильва жасаған көрнекті туынды. Сондай-ақ ерекше күмбез бен басқа да бірнеше әсем алтарьлар қызығушылық тудырады. 1969 жылы заманауи суретшілердің туындыларымен ауыстырылған витражды терезелер жарықтың бірегей ойынын жасап, ерекше әсер береді.

Әулие Ильдефонсо шіркеуі жұмыс істеп тұрған ғибадатхана болғандықтан, келушілер оның сәулеттік және көркем қазыналарына таңданып қана қоймай, сонымен қатар басқа да мүмкіндіктерге ие болады. Мұнда, егер сіздің келуіңіз құлшылық ету уақытымен сәйкес келсе, құдайға құлшылық етуге қатысуға немесе жай ғана тыныш дұға ету мен ойға шому үшін оңаша жер табуға болады. Бұл Портудағы осы тарихи орынның рухани атмосферасын тереңірек сезінуге мүмкіндік береді.

Әулие Ильдефонсо шіркеуі Порту қаласының тарихи орталығының дәл жүрегінде сәтті орналасқан, бұл оған жаяу жетуді оңайлатады. Егер сіз қаланың орталық бөлігін зерттеп жүрсеңіз, мысалы, қарбалас Баталья алаңына немесе әйгілі Сан-Бенту теміржол вокзалына жақын жерде болсаңыз, шіркеуге бару қиынға соқпайды. Ол шағын төбеде орналасқан, сондықтан оны алыстан байқау оңай және Сан-Бенту вокзалынан жаяу жүру небәрі 5-10 минутты алады.

Қоғамдық көлікті қалайтындар үшін Әулие Ильдефонсо шіркеуіне жету де өте ыңғайлы. Көптеген автобус бағыттары ғибадатхананың тікелей жанында орналасқан Баталья алаңы (Praça da Batalha) арқылы өтеді. Сонымен қатар, метроны пайдалануға болады: ең жақын станция – São Bento. Өзі де Портудың сәулеттік көрікті жері болып табылатын бұл станциядан шіркеуге небәрі бірнеше минутта жетуге болады.

Әулие Ильдефонсо шіркеуінің тарихы XIII ғасырдан бастау алады, ол кезде бұл жерде сол әулие есімінің ерте түрі Әулие Алифонға арналған қарапайым капелла болған. XVIII ғасырдың басына қарай, нақтырақ айтқанда 1709-1710 жылдары, ескі капелла әбден ескіріп, бұзылды. Бұл оқиға бүгінгі біз көріп отырған Толедолық Әулие Ильдефонсоға арналған жаңа, анағұрлым зәулім ғибадатхана құрылысының басталуына негіз болды.

Әулие Ильдефонсо шіркеуінің құрылысы отыз жылға жуық уақытты алып, Порту үшін маңызды жобаға айналды. Ғимараттың негізгі бөлігі тимпанмен бірге 1730 жылға қарай аяқталды, ал 1739 жылдың 18 шілдесінде ғибадатхана салтанатты түрде ашылып, қасиетті деп танылды. 1745 жылға қарай оған екі өзіне тән қоңырау мұнарасының қосылуы маңызды кезең болды. Шіркеуге оның қайталанбас бейнесін берген соңғы қадам 1750 жылы қасбеттің әйгілі азулежу плиткаларымен безендірілуі болды. Әулиенің өмірінен көріністерді бейнелейтін бұл керамикалық паннолар бүгінгі күнге дейін сақталған және ғибадатхананың басты ерекшеліктерінің бірі болып табылады.

Шіркеудің алғашқы жобасын жасаған сәулетшінің есімі белгісіз болса да, тарихта оның құрылысында еңбек еткен тас қалаушылар мен ағаш шеберлерінің есімдері сақталған. Керемет интерьерді безендіруге Порту сәулетінде айтарлықтай із қалдырған белгілі итальяндық сәулетші Никколо Назони қатысты. Ғасырлар өткен соң, 1969 жылы шіркеудің түпнұсқа витражды терезелері заманауи суретшілердің туындыларымен ауыстырылып, оның тарихи бейнесіне жаңа реңктер қосты. Ғибадатхананың маңыздылығы 1998 жылы әлемдік деңгейде танылды, ол кезде Әулие Ильдефонсо шіркеуі Портудың тарихи орталығының бөлігі ретінде ЮНЕСКО Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізілді.

Әулие Ильдефонсо шіркеуіне баруды жоспарлағанда, негізгі шолу үшін 30-60 минут уақыт бөлуге болады. Бұл уақыт, әдетте, мыңдаған азулежу плиткаларымен безендірілген әйгілі қасбетті тамашалауға, оны фотосуретке түсіруге және барокко стиліндегі әрлеуді, бас алтарьды және осы тарихи орынның жалпы атмосферасын бағалау үшін ішке кіруге жеткілікті.

Егер сіз егжей-тегжейлерге тереңірек үңілгіңіз келсе, декордың әрбір элементін мұқият қарап, азулежу плиткаларындағы сюжеттерді зерттегіңіз келсе немесе оның рухани өмірін сезіну үшін құдайға құлшылық ету кезінде шіркеуге барғыңыз келсе, онда сәл көбірек уақыт бөлген жөн – мүмкін бір жарым сағатқа дейін. Мұндай асықпайтын тәсіл сізге Портудың осы көрнекті ғибадатханасының сұлулығы мен тыныштығынан толық ләззат алуға мүмкіндік береді.

Қолда бар ақпаратқа сәйкес, Әулие Ильдефонсо шіркеуіне кіру еркін және тегін, сондықтан билеттерді алдын ала брондау әдетте талап етілмейді. Өкінішке орай, ашық дереккөздерде шіркеудің нақты жұмыс уақыты жиі көрсетілмейді. Әдетте, католиктік ғибадатханалар келушілер үшін күндізгі уақытта ашық болады, бірақ құдайға құлшылық ету кезінде үзілістер болуы мүмкін.

Біз Әулие Ильдефонсо шіркеуінің өзекті жұмыс кестесін тікелей бару алдында нақтылауды ұсынамыз. Мұны шіркеудің ресми сайтын тексеру (егер бар болса), Порту туристік ақпараттық орталықтарына хабарласу немесе сол жердегі ақпаратпен танысу арқылы жасауға болады. Шіркеу жыл бойы ашық болуы мүмкін болса да, өзекті ақпаратты тексеру қолайсыздықтарды болдырмауға және сапарыңызды ең жақсы түрде жоспарлауға көмектеседі.

Портуға және оның Әулие Ильдефонсо шіркеуі сияқты көрнекті орындарына бару көбінесе қаламен тереңірек танысудың бастапқы нүктесі ғана болады. Осы тамаша шіркеудің төңірегін зерттеу португал мәдениетінің, сәулетінің және күнделікті өмірінің жаңа қырларын ашып, әсерлеріңізді айтарлықтай байыта түседі.

Әулие Ильдефонсо шіркеуінің жанында әрқайсысы назар аударуға тұрарлық көптеген басқа да қызықты нысандар орналасқан. Жақын маңдағы көшелермен серуендеу сізге Портудың танымал көрікті жерлерін де, көптеген туристердің көзінен таса қалған жайлы бұрыштарын да ашуға мүмкіндік береді. Төменде шамамен алыстығы көрсетілген солардың кейбірінің тізімі берілген.