Сынған орындық

Сынған орындық (Broken Chair) – бұл Швейцариядағы Женева қаласының ең танымал символдарының біріне айналған әсерлі монументалды мүсін. Ұлттар алаңында (Place des Nations), БҰҰ-ның Еуропалық бөлімшесінің негізгі кіреберісіне қарама-қарсы орналасқан бұл 12 метрлік ағаш конструкция өзінің ерекше және есте қаларлық көрінісімен бірден көзге түседі.

Мүсін бір аяғы сынған алып орындықты бейнелейді, бұл оған ерекше мәнерлілік пен терең символизм береді. Сынған орындық – бұл жай ғана арт-нысан емес, жаяу әскерге қарсы миналар мен кассеталық оқ-дәрілердің құрбандарын еске салатын қуатты ескерткіш, сондай-ақ оларға толық тыйым салуға шақыру. Ол адам өмірінің нәзіктігін және сонымен бірге рухтың төзімділігін бейнелей отырып, әлем жұртшылығының назарын маңызды гуманитарлық мәселелерге және бейбітшілік қажеттілігіне аударады.

Бұл көрнекті туындының авторы – швейцариялық мүсінші Даниэль Берсе. Мүсін 1997 жылы орнатылған. Дуглас шыршасының ағашынан жасалған және салмағы шамамен 5,5 тонна болатын бұл мүсін Женеваның қалалық пейзажының ажырамас бөлігіне және ең көп суретке түсірілетін нысандардың біріне айналды. Сынған орындық – ойландыратын және бейбітшілік пен адамгершілікті қолдауға бағытталған іс-әрекеттерге шабыттандыратын маңызды символ.

Сынған орындық мүсіні, оның тарихы мен символизмі туралы өзекті ақпаратты алу үшін ресми ресурсқа жүгіну ұсынылады. Нысанмен тікелей байланысу үшін телефон немесе электрондық пошта ұсынылмағанымен, веб-сайт мәліметтердің негізгі көзі болып табылады.

Сынған орындыққа келушілер бұл әсерлі арт-нысанды толық тамашалай алады. Ең алдымен, оның ауқымы мен символизмін бағалау үшін мүсінді әртүрлі бұрыштардан қарап шыққан жөн. Бұл Женеваның ең танымал нышандарының бірінің аясында естелік фотосуреттер түсіруге тамаша орын. Монументтің жанында Сынған орындықтың құрылу тарихы мен оның бейбітшілік пен адамгершілікке шақыру ретіндегі мәнін тереңірек түсінуге көмектесетін ақпараттық тақтайшалар орнатылған.

Сынған орындық орналасқан Ұлттар алаңының өзі серуендеуге арналған танымал орын болып табылады. Көбінесе Женева бойынша экскурсияға аттанатын туристік топтар дәл осы жерде кездесу белгілейді. Айналадағы атмосфера асықпай тамашалауға және ой толғауға қолайлы.

Сонымен қатар, мүсін айналасындағы кеңістік жиі түрлі қоғамдық және мәдени іс-шараларды өткізу орнына айналады. Мұнда туристерді де, жергілікті тұрғындарды да қызықтыратын уақытша көрмелер, инсталляциялар мен акциялар өтуі мүмкін. Бұл қала өмірін бақылауға және оның халықаралық рухын сезінуге таптырмас орын, әсіресе БҰҰ ғимараттары мен басқа да халықаралық ұйымдар сияқты көрнекті нысандардың жақындығын ескерсек.

Сынған орындық атақты мүсініне Женевада жету өте оңай, өйткені ол қаланың халықаралық орамының орталығында, қарбалас Ұлттар алаңында (Place des Nations) орналасқан. Бұл жерге қоғамдық көлікпен жету ыңғайлы. Сіз №13 немесе №15 трамвайларды, сондай-ақ №5, 8, 11, 22, 28 немесе F автобустарын пайдалана аласыз. Олардың барлығы мүсіннің дәл жанында орналасқан «Nations» аялдамасына тоқтайды.

Егер сіз Женеваға пойызбен келсеңіз, Корнавен (Cornavin) бас теміржол вокзалынан Сынған орындыққа дейінгі жол өте аз уақытты алады. Қоғамдық көлікпен шамамен 10 минутта жетесіз. Жаяу серуендеуді ұнататындар үшін вокзалдан Ұлттар алаңына дейінгі жол шамамен 25 минутты құрайды, бұл жол-жөнекей қаламен танысуға мүмкіндік береді.

Автокөлікпен жүруді қалайтындар үшін Ұлттар алаңының жанында бірнеше ақылы тұрақ бар. Дегенмен, Женева – қарбалас қала екенін және ең жоғары сағаттарда бос тұрақ орнын табу қиынға соғуы мүмкін екенін ескерген жөн. Сондықтан, мүмкіндік болса, қоғамдық көліктің ыңғайлы жүйесін пайдалану ұсынылады.

Женевадағы Сынған орындықтың тарихы 1997 жылдың тамыз айында, бұл монументалды мүсін Ұлттар алаңына орнатылған кезде басталды. Оны құрудың бастамашысы белгілі Handicap International гуманитарлық ұйымы болды. Бастапқыда Сынған орындық маңызды халықаралық мәселеге назар аударуға бағытталған уақытша инсталляция болады деп жоспарланған болатын. Оны орнату жаяу әскерге қарсы миналарға тыйым салуға бағытталған Оттава келісіміне қол қоюмен сәйкестендірілді және мүсін алаңда осы маңызды келісім жасалғанға дейін небәрі үш ай тұрады деп жоспарланған еді.

Дегенмен, тағдыр басқаша шешті. Сынған орындық Женева тұрғындары мен халықаралық қауымдастыққа соншалықты қатты әсер еткені сонша, жұртшылық пен түрлі ұйымдардың көптеген өтініштері бойынша монументті өз орнында тұрақты негізде қалдыру туралы шешім қабылданды. Осылайша, уақытша символ қаланың көрнекті және тұрақты көрікті жерлерінің біріне айналып, әлемге өзінің маңызды жолдауын жеткізуді жалғастыруда. Бұл шешім мүсіннің адамдардың жүрегінен терең орын алғанын және оның өзектілігін көрсетті.

Сынған орындықтың символизмі көп қырлы және терең. Ол жаяу әскерге қарсы миналардың және соғыстың басқа да жарылғыш қалдықтарының құрбаны болған адамдардың қасіретін еске салатын қуатты ескерткіш болып табылады. Орындықтың сынған аяғы жай ғана ақау емес, ол адам өмірінің осалдығын және сонымен бірге рухтың керемет күшін бейнелейтін негізгі бөлшек. Өзінің «жарақатына» қарамастан, орындық тұруын жалғастырып, мүгедектігі бар адамдардың төзімділігін, батылдығы мен қадір-қасиетін, сондай-ақ зорлық-зомбылық пен қасіретсіз әлемге деген мызғымас үмітті білдіреді.

Женевадағы Сынған орындық мүсінін тамашалау үшін, әдетте, көп уақыт қажет емес. Келушілердің көпшілігіне осы әсерлі монументті толық бағалау үшін 15-30 минут жеткілікті болады. Бұл уақыт әдетте ол орнатылған Ұлттар алаңында серуендеуге, әртүрлі бұрыштардан бірнеше фотосурет түсіруге және жақын жерде орналасқан мүсін туралы ақпаратпен танысуға жетеді.

Сынған орындық – қуатты символ және оның негізгі әсері көрнекі және мағыналық қабылдауда жатыр. Сондықтан ұзақ уақыт зерттеу әдетте талап етілмейді. Дегенмен, егер сіз Ұлттар алаңында көбірек уақыт өткізгіңіз келсе, айналадағы өмірді бақылағыңыз келсе немесе жақын маңдағы халықаралық ұйымдардың ғимараттарын (сыртынан) көргіңіз келсе, онда мұнда болуыңыз әрине ұзағырақ болуы мүмкін. Бірақ мүсіннің өзімен тікелей танысу үшін жарты сағат жеткілікті болады.

Сынған орындық мүсіні – ашық аспан астындағы монумент, сондықтан оны тәулік бойы және жыл бойы тамашалауға болады. Женеваның бұл көрнекті жерін жұмыс уақытына қатысты ешқандай шектеусіз, өзіңізге ыңғайлы кез келген уақытта көре аласыз. Сынған орындық Ұлттар алаңындағы қоғамдық кеңістікте орналасқандықтан, оған бару үшін алдын ала брондау немесе билет сатып алу талап етілмейді.

Сынған орындықты көру, сөзсіз, күшті әсер қалдырады. Дегенмен, Женеваның атмосферасын шынайы сезіну және сапарыңызды одан да мазмұнды ету үшін жақын маңда орналасқан басқа да қызықты орындарға назар аударған жөн. Айналаны зерттеу сізге Швейцарияның осы бірегей қаласының мәдени және тарихи мұрасына тереңірек үңілуге мүмкіндік береді.

Сынған орындықтың жанында серуеніңізді толықтыратын және Женеваның халықаралық маңызы туралы түсінігіңізді кеңейтетін бірнеше назар аударарлық нысандар бар. Міне, олардың кейбіреулеріне жаяу оңай жетуге болады: