Rongjiawan

Бүгінгі таңда Жунцзявань деген атпен белгілі қаланың тарихы ол орналасқан аймақтың көпғасырлық тарихымен тығыз астасып жатыр. «Жунцзявань» атауы, сірә, «Жун отбасының шығанағы» дегенді білдіретін жергілікті топонимнен шыққан болса да, археологиялық және тарихи деректер бұл жердегі елді мекендердің тамыры тереңде екенін айғақтайды. Қазіргі қала тарихы ғасырлар қойнауына кететін Мило уезінің әкімшілік орталығы болып табылады.

Негізінің қалануы және алғашқы деректер

Аймақтың тарихи тамыры біздің заманымызға дейінгі кезеңдерден басталады. Ерте тарихтың негізгі кезеңдеріне мыналар жатады:

• Ең көне елді мекен: Археологиялық олжалар адамдардың Мило өзенінің жағасында неолит дәуірінде-ақ, шамамен 9000 жыл бұрын өмір сүргенін дәлелдейді.
• Ло қаласының іргетасын қалау: Б.з.б. 690 жылы Чу патшалығының билеушісі Ло патшалығын жаулап алды. Бір жылдан кейін Лодан келген қоныс аударушылар Мило өзенінің оңтүстік жағалауында Лочэн (Ло қаласы) деп аталатын жаңа қаланың негізін қалады.
• Алғашқы әкімшілік дерек: Қытай император Цинь Шихуандидің билігімен біріккеннен кейін, б.з.б. 221 жылы бұл жерлерде Чанша округінің құрамына кірген Ло уезі (Лосянь) құрылды.

Қалыптасуының негізгі факторлары

Қаланың ғасырлар бойғы дамуы бірнеше негізгі факторлармен анықталды:

• Географиялық орналасуы: Сянцзян өзеніне және Дунтин көліне құятын Мило өзенінің бойында орналасуы ауыл шаруашылығы, балық аулау және сауда үшін қолайлы жағдайлар жасады. «Мило» атауы Ми және Ло өзендерінің қосылуынан шыққан.
• Саяси мәртебесі: Көптеген әулеттер бойы бұл аумақ әртүрлі әкімшілік бірліктердің құрамына кірді. Ұзақ уақыт бойы, б.з. 625 жылдан бастап 1300 жылдан астам уақыт ішінде бұл жерлер Сянинь уезінің бөлігі болды. 1966 жылы жеке Мило уезі құрылды, ал 1987 жылы ол уездік маңызы бар қала мәртебесін алды, бұл оның дамуына жаңа серпін берді.
• Көліктік маңызы: Қазіргі дәуірде қала арқылы Бейжің-Гуанчжоу теміржолы және ірі автомагистральдар сияқты негізгі көлік артериялары өтті, бұл оның маңызды логистикалық торап ретіндегі рөлін нығайтты.

Ерте мәдени және экономикалық ерекшеліктері

Мило аймағы бүкіл Қытай үшін үлкен мәдени маңызға ие. Дәл осы жерде, Мило өзенінде ұлы патриот ақын Цюй Юань (шамамен б.з.б. 340–278 жж.) өз-өзіне қол жұмсады. Бұл оқиға бүкіл Қытайда және одан тыс жерлерде тойланатын дәстүрлі Айдаһар қайықтары мерекесінің негізі болды. Көптеген ғасырлар бойы аймақ экономикасы негізінен аграрлық болды, ол елдің басты қамбаларының бірі және тауарлық астық өндірудің маңызды базасы ретінде танымал болды. Жергілікті мәдениетке хуагуси (хунаньдық гүлді опера) сияқты өнердің дәстүрлі түрлері де кіреді.

Негізгі оқиғалар хронологиясы

Қазіргі Жунцзяваньның тарихы ол әкімшілік орталығы болып табылатын Мило аймағының бай өткенімен тығыз байланысты. Бұл жер дәуірлердің алмасуына, ұлы әулеттердің қалыптасуына және бүкіл Қытайға мәлім мәдени дәстүрлердің тууына куә болды.

• Неолит дәуірі (шамамен б.з.б. 7000 ж.): Археологиялық олжалар Мило өзенінің жағасында ежелгі елді мекендердің болғанын растайды, бұл аймақты адамзаттың ерте қызметінің ошақтарының біріне айналдырады.
• Б.з.б. 689 ж. (Чуньцю кезеңі): Чу патшалығының билеушісі Ло патшалығын жаулап алғаннан кейін, қоныс аударушылар өзеннің оңтүстік жағалауында жаңа Лочэн («Ло қаласы») қаласының негізін қалайды.
• Шамамен б.з.б. 278 ж.: Аңыз бойынша, ұлы патриот ақын Цюй Юань Мило өзенінде өз-өзіне қол жұмсайды. Бұл оқиға жыл сайынғы Айдаһар қайықтары мерекесінің негізі болды.
• Б.з.б. 221 ж. (Цинь әулеті): Император Цинь Шихуанди Қытайды біріктіргеннен кейін бұл жерлерде ресми түрде Ло уезі (Лосянь) құрылды.
• 589 ж. (Суй әулеті): Әкімшілік реформа барысында Лосянь уезі жойылып, ірірек Сянъинь уезінің құрамына енді, ол көптеген ғасырлар бойы соның бөлігі болып қалды.
• 1966 ж.: ҚХР Мемлекеттік кеңесі Сянъинь уезінен жаңа әкімшілік бірлік — Мило уезін бөлу туралы шешім қабылдайды.
• 1987 ж.: Мило уезі қалалық уез мәртебесін алады, бұл оның экономикалық және инфрақұрылымдық дамуына қуатты серпін береді.
• 2015 ж.: Әкімшілік реформа жүріп, Жунцзявань кенті көршілес елді мекендермен бірігу есебінен ірілендіріліп, орталық қала ретіндегі мәртебесін нығайтты.

Жунцзявань қаласының тарихы Дунтинху көлінің айналасындағы бүкіл аймақтың дамуымен және Қытайдағы әкімшілік қайта құрулармен тығыз байланысты. Қаланың өзі ежелгі тамырға ие болғанымен, оның заманауи келбеті мен мәртебесі XX ғасырдың екінші жартысында қалыптаса бастады. Негізгі өзгерістер оны шағын елді мекеннен маңызды аудандық орталыққа айналдырды.

Жунцзяваньның даму кезеңдері

• Әкімшілік орталыққа айналуы. 1996 жылы жаңа Цзюньшань ауданы құрылып, Жунцзявань оның әкімшілік орталығы болып таңдалды. Бұл шешім қала құрылысын жеделдету, инфрақұрылымды дамыту және халық санының өсуі үшін бастапқы нүкте болды.
• Аграрлық реформа және модернизация. Тарихи тұрғыдан аймақ экономикасы ауыл шаруашылығына, атап айтқанда Дунтинху көлінің маңындағы құнарлы жерлердің ресурстарына негізделген. XX ғасырдың соңында аграрлық секторды модернизациялау, күріш өсіру мен аквакультураға жаңа технологияларды енгізу қаланың экономикалық базасын нығайтты.
• Көлік желісінің дамуы. Қаланың жанынан Бейжіңді елдің оңтүстігімен байланыстыратын G4 жүйрік тас жолын қоса алғанда, ірі ұлттық автомагистральдардың салынуы Жунцзяваньның көлік қолжетімділігін едәуір жақсартты. Бұл сауда мен логистиканың өсуіне ықпал етті.
• Өнеркәсіптік базаның қалыптасуы. 2000-жылдардың басынан бастап ауданда тамақ өңдеуге, құрылыс материалдарын өндіруге және жеңіл өнеркәсіпке бағытталған өнеркәсіптік аймақтар құрыла бастады. Бұл бұрын тек ауыл шаруашылығына тәуелді болған экономиканы әртараптандыруға мүмкіндік берді.
• Туристік тартымдылықтың артуы. Цзюньшань ауданы, атап айтқанда көлде орналасқан аттас арал, танымал туристік нысан болып табылады. Жунцзяваньда туристер ағынына қызмет көрсету үшін туристік инфрақұрылымды дамыту қала экономикасының маңызды бағытына айналды.
• Урбанизация және заманауи құрылыс. 2015 жылдан бастап, көршілес кенттермен әкімшілік бірігуден кейін қала едәуір өсті. Жаңа тұрғын үй кешендерінің белсенді құрылысы басталды, заманауи қоғамдық кеңістіктер, саябақтар мен коммерциялық орталықтар құрылды, бұл Жунцзяваньның келбетін өзгертті.
• Экологиялық бағдарламалар. Соңғы жылдары Дунтинху көлінің экологиясына көбірек көңіл бөлінуде. Қоршаған ортаны қорғау бағдарламаларын енгізу және «жасыл» ауыл шаруашылығын дамыту қаланың тұрақты даму орталығы ретіндегі жаңа имиджін қалыптастыруда.

Жунцзяваньның Мило қалалық уезінің орталық бөлігі ретіндегі архитектуралық келбеті Қытайдың көптеген қалаларына тән дәстүрлі формалардың, XX ғасырдағы функционалдық құрылыстардың және қазіргі заманғы қала құрылысы шешімдерінің үйлесімін білдіреді. Мұнда еуропалық готика немесе барокко стильдеріндегі ғимараттар жоқ, бірақ қала тарихы оның құрылыстарында айқын көрініс тапқан.

Дәстүрлі архитектура (XX ғасырға дейін)

Аймақтың тарихи құрылысы негізінен Хунань провинциясына тән дәстүрлі қытай архитектурасымен ұсынылған. Оның ерекшеліктеріне мыналар жатады:

• Материалдар: Негізгі конструкциялық элемент ретінде ағашты, сондай-ақ қабырғалар үшін сұр кірпішті және шатырлар үшін жабынқышты (черепица) пайдалану.
• Құрылымы: Ішкі аулалары бар, қисық ернеулі көлбеу шатырлары бар аз қабатты үйлер.
• Көрнекті нысандар: Сөзсіз, аймақтың басты архитектуралық ескерткіші қаланың маңында орналасқан Цюй Юань ғибадатханасы болып табылады. Ол бірнеше рет қайта салынғанымен, оның қазіргі келбеті негізінен Цин әулетінің (1644–1912) ғибадатханалық архитектурасының канондарына сәйкес келеді. Бұл бай безендірілген шатырлары, нақышталған ағаш элементтері және қатаң осьтік жоспарлануы бар павильондар кешені.

XX ғасыр архитектурасы: функционализм және модернизация

Бұл кезең елдегі саяси және экономикалық өзгерістерге байланысты қаланың келбетін түбегейлі өзгертті:

• XX ғасырдың ортасы: 1949 жылы ҚХР құрылғаннан кейін және әсіресе 1966 жылы Мило жеке уез болып бөлінгеннен кейін жоспарлы құрылыс дәуірі басталды. Бұл кезеңде негізінен әкімшілік қажеттіліктер, мектептер, ауруханалар мен тұрғын үйлер үшін функционалды 2-4 қабатты ғимараттар салынды. Ол кездегі архитектура декорациядан ада болды, оның басты мақсаты құрылыстың қарапайымдылығы мен жылдамдығы еді.
• XX ғасырдың соңы: 1987 жылы қала мәртебесін алу жедел урбанизацияға серпін берді. Бүгінгі таңда тұрғын үй қорының едәуір бөлігін құрайтын стандартты көппәтерлі үйлердің (әдетте 5-7 қабатты) жаппай құрылысы басталды. Алғашқы заманауи коммерциялық ғимараттар мен қоғамдық кеңістіктер пайда болды.

Қазіргі қала құрылысы (XXI ғасыр)

2000-жылдардың басынан бастап Жунцзявань, бүкіл Мило уезі сияқты, белсенді қала құрылысының даму кезеңіне аяқ басты. Бұл кезең мыналармен сипатталады:

• Жаңа тұрғын үй кешендері: Жақсартылған жоспарлауы және заманауи инфрақұрылымы бар көпқабатты тұрғын үйлердің пайда болуы.
• Қоғамдық кеңістіктер: Жаңа алаңдарды, саябақтарды және жағалауларды құру, көшелерді абаттандыру.
• Заманауи материалдар: Жаңа коммерциялық орталықтардың, кеңселік және үкіметтік ғимараттардың құрылысында шыны, болат және бетонды белсенді пайдалану.
• Жоспарлау: Қала құрылысы саясаты қала шекарасын кеңейтуге (бұл 2015 жылғы әкімшілік ірілендірумен расталады) және инвестиция тарту мен қала тұрғындарының өмір сүру сапасын жақсарту үшін жаңа функционалдық аймақтар құруға бағытталған.

Қаламен байланысты көрнекті тұлғалар

Жунцзявань әкімшілік орталығы болып табылатын Мило өлкесі ғасырлар бойы Қытай тарихы мен мәдениеті үшін маңызды көптеген тұлғалардың туған жері және қызмет еткен орны болды. Бұл адамдар поэзияда, саясатта, философияда және әскери істе терең із қалдырды.

• Цюй Юань (шамамен б.з.б. 340–278 жж.): Күресуші патшалықтар дәуірінің ұлы патриот ақыны. Чу патшалығының ақсүйегі және жоғары лауазымды шенеунігі бола отырып, ол реформалар жүргізуді және күшейіп келе жатқан Цинь патшалығына қарсы тұруды жақтады. Жер аударылғаннан кейін, өз мемлекеті астанасының құлауына қапаланып, Мило өзеніне секіріп, өз-өзіне қол жұмсады. Бұл қайғылы оқиға Айдаһар қайықтары мерекесінің негізі болды, ал оның поэтикалық мұрасы, атап айтқанда «Ли Сао» («Айдаудағы қасірет») поэмасы қытай әдебиетінің жауһары болып саналады.
• Ле Ди (б.з.б. IV-III ғғ.): Күресуші патшалықтар кезеңінің көрнекті қолбасшысы, Янь патшалығына қызмет еткен. Ол осы жерлердің тумасы болмаса да, оның тарихы аймақпен тығыз байланысты. Ол Чу патшалығы жаулап алған ежелгі Ло патшалығы билеушілерінің ұрпағы болған, ал оның тұрғындары көшіріліп, Мило өзенінің оңтүстік жағалауында қазіргі қаланың тарихи ізашары болған Лочэн қаласын іргесін қалаған.
• Ли Син (1649 ж. қайтыс болған): Соңғы Мин әулетінің әскери қайраткері. Ол Ли Цзычэн бастаған және соңында Мин әулетінің құлауына әкелген шаруалар көтерілісшілер армиясындағы негізгі генералдардың бірі болды. Ли Син осы жерлердің тумасы болған және аймақтың әскери тарихындағы маңызды тұлға болып табылады.
• Чжу Гуанцянь (1897–1986): XX ғасырдағы ең ықпалды қытай зиялыларының бірі, көрнекті ғалым, философ, аудармашы және қазіргі заманғы қытай эстетикасының негізін қалаушы. Қазіргі Мило уезінің аумағында дүниеге келген. Еуропада білім алғаннан кейін ол Қытайға оралып, «Батыс эстетикасының тарихы» сияқты іргелі еңбектер жазып, батыс және қытай эстетикалық ой-пікірін зерттеуге зор үлес қосты.
• Жэнь Биши (1904–1950): Көрнекті саяси және әскери қайраткер, Қытай Коммунистік партиясының алғашқы кезеңіндегі негізін қалаушылар мен көшбасшыларының бірі. Ол қазір Милоның бір бөлігі болып табылатын уезде дүниеге келген және жастардың коммунистік қозғалысының қатысушысынан бастап ҚКП Орталық Комитеті Саяси бюросының мүшесіне дейінгі жолдан өтті. Жэнь Биши ҚХР-дың қалыптасуында маңызды рөл атқарды және революциялық ұрпақтың негізгі тұлғаларының бірі болып саналады.