Труадағы Сен-Юрбен базиликасы

Труадағы Сен-Юрбен базиликасы — Труаның тарихи орталығында орналасқан сәулелі готиканың нағыз жауһары. Конструкцияларының керемет жеңілдігі мен пропорцияларының мінсіздігі үшін бұл ғибадатхананы жиі «Шампань Парфеноны» деп атайды. XIII ғасырда салынған ол Франциядағы өз заманының ең батыл сәулеттік жобаларының біріне айналды.

Базиликаның басты ерекшелігі — оның «мөлдірлігінде». Мұндағы қабырғалар дерлік салмақсыз көрінеді, өйткені негізгі жүктеме сыртқы аркбутандарға ауыстырылған, ал ішкі кеңістікті орасан зор витражды терезелер алып жатыр. Қабырғалардың әдеттегі үш деңгейлі бөлінуінің орнына мұнда небәрі екі деңгей қолданылған, бұл керемет биіктік сезімін тудырады және интерьерді жарық ағынымен толтырады.

Ішінде базилика бірегей өнер қазыналарын сақтайды, олардың арасында 1270 жылғы түпнұсқа витраждар мен XVI ғасырдағы Труа мүсін мектебінің талғампаз үлгісі — әйгілі «Жүзім ұстаған Мәриям Ана» мүсіні бар. Бүгінде бұл ұлттық ескерткіш ортағасырлық өнердің барлық әуесқойлары үшін міндетті бару орны болып табылады.

Базиликаға баруды жоспарлау үшін қол астыңызда өзекті байланыс мәліметтерінің болғаны пайдалы. Төменде сізге сол жерде бағдар алуға көмектесетін ресми ақпарат берілген.

Базиликаның ішіне кіргенде, ең алдымен хор мен трансепттегі XIII ғасырдың бірегей витраждарына назар аударыңыз. Күн ашық күндері олар тас қабырғаларды калейдоскоп түстеріне бояп, ғибадатханада қайталанбас атмосфера қалыптастырады. Оңтүстік қосымша ғимараттан міндетті түрде Vierge aux Raisins (Жүзім ұстаған Мәриям Ана) мүсінін табыңыз — бұл XVI ғасырдың туындысы Мадоннаның ең нәзік әрі рухты бейнелерінің бірі болып саналады.

Сыртынан қарағанда да базилика егжей-тегжейлі зерттеуге лайықты. XIII ғасырдан сақталған «Сұрапыл сот» тимпаны бар батыс порталды қарап шығыңыз. Нәзік шілтерді еске түсіретін тастағы ашық қашау ортағасырлық тас қалаушылардың шеберлігімен таңғалдырады. Фотосурет әуесқойлары мұнда көптеген қызықты ракурстар таба алады, әсіресе аркбутандардың сәулеттік ырғағы ең айқын көрінетін апсида жағынан.

Тарихқа тереңірек үңілу үшін аудиогидті пайдалануды немесе іргелес жатқан Jardin des Innocents скверіне кіруді ұсынамыз. Бұрынғы зират орнындағы бұл тыныш жер қала қарбаласынан демалуға және оның ұлылығы мен қоршаған кеңістікпен үйлесімділігін бағалай отырып, базиликаға тағы бір рет сырттан қарауға мүмкіндік береді.

Сен-Юрбен базиликасы тарихи орталықтың дәл жүрегінде, Вернье алаңында (Pl. Vernier) орналасқан. Тиімді орналасуының арқасында оған ескі қаланың кез келген нүктесінен жаяу жету оңай. Мысалы, Әулие Петр мен Павел кафедралды соборынан жаяу жүру 10 минуттан аспайды.

Егер сіз пойызбен келсеңіз, Gare de Troyes теміржол вокзалынан жаяу жол шамамен 15–20 минутты алады. Сондай-ақ «Cathédrale» аялдамасына немесе тікелей вокзалға дейін баратын TroyBus желісінің (5 немесе 6-желілер) қалалық автобустарын пайдалануға болады, ол жерден таксилер мен трамбустар қатынайды.

Автокөлікпен саяхаттайтындар үшін көлікті Parking Cathédrale немесе Place de la Croix Morainée сияқты орталық тұрақтардың біріне қалдыру ұсынылады. Ол жерден базиликаның кіреберісіне дейін көрікті көшелермен небәрі бірнеше минуттық жаяу жол. Парижден Труаға дейін жүйрік TGV пойызымен небәрі бір жарым сағатта жетуге болады.

Бұл ғибадатхананың тарихы 1262 жылы рим папасы Урбан IV (Жак Панталеон) бұйрығымен басталды. Бір қызығы, понтифик Труаның қарапайым етікшісінің ұлы болған және сәнді коллегиалды шіркеуді дәл әкесінің шеберханасы болған жерде тұрғызуды ұйғарған. Бұл оның өз тамырына деген терең құрметінің белгісі еді.

Алайда құрылыс Нотр-Дам-о-Ноннен аббаттығының монах әйелдерінің қатал қарсылығына тап болды. Папа олардың аумағына қол сұғып жатыр деп есептеген олар жұмыстарға бірнеше рет кедергі келтіріп, құрылысты қиратты, тіпті жұмысшылармен қақтығысқа түсті. Барлық қиындықтарға және Урбан IV-нің 1264 жылғы өліміне қарамастан, негізгі конструкциялар XIII ғасырдың аяғына қарай аяқталды, ал 1270-жылдары хор бөлігін түпнұсқа витраждар сәндей бастады.

Бір қызығы, базилика өзінің соңғы бейнесіне тек ғасырлар өткен соң ғана ие болды: батыс қасбеті мен күмбезді шатыры ортағасырлық сызбаларды қатаң ұстанған сәулетші Сельмерсгеймнің жетекшілігімен тек XIX және XX ғасырлар тоғысында салынып бітті. 1935 жылы папа Урбан IV-нің сүйегі ғибадатханаға ауыстырылып, оның Франциядағы туған қаласында жерлену туралы соңғы еркі орындалды.

Сен-Юрбен базиликасын стандартты түрде аралау үшін саяхатшылардың көбіне 45–60 минут жеткілікті. Бұл уақыт сымбатты қасбетке сүйсінуге, Сұрапыл сот тимпанын зерттеуге және XIII ғасырдағы витраждардағы жарық ойынын тамашалауға жетеді.

Егер сіз сәулет тарихына қызықсаңыз немесе ғибадатхананың тыныштығында байыппен отырғыңыз келсе, баруға бір сағаттан сәл астам уақыт бөліңіз. Қосымша 15–20 минутты базилика ғимаратының дәл артында орналасқан Jardin des Innocents жайлы скверінде өткізуге болады.

Базилика келушілер үшін күн сайын ашық, бірақ жұмыс кестесінде аймақтың көптеген тарихи шіркеулеріне тән күндізгі үзіліс бар.

Дүйсенбіде сағат 00:00-ден 12:30-ға дейін және 14:00-ден 17:00-ге дейін кіруге болады. Сейсенбіден сенбіге дейін базилика 9:30-дан 12:30-ға дейін және 14:00-ден 17:00-ге дейін ашық. Жексенбіде аралау тек күннің екінші жартысында — 14:00-ден 17:00-ге дейін мүмкін. Құдайға құлшылық ету кезінде тыныштық сақтау қажеттілігін есте сақтаңыз.

Труа орталығы — бұл әрбір көшесі тарихты сақтаған ашық аспан астындағы нағыз мұражай. Базиликаға барғаннан кейін жақсы сақталған фахверк үйлері мен көне зәулім үйлерді көру үшін айналаны серуендеп шығу керек.