Донмаут табиғи қорығы

Абердин қаласының солтүстік-шығыс шетінде, Абердин қаласында, Дон өзенінің сулары қатал Солтүстік теңізбен тоғысқан жерде, ғажайып Донмаут табиғи қорығы орналасқан. Ұлыбритания еліндегі бұл 36 гектар аумақ қалалық ландшафт арасындағы жабайы табиғаттың нағыз баспанасы болып табылады, келушілерге құмды дөңдердің, жағалаудағы шалғындар мен сортаңдардың бірегей үйлесімін ұсынады.

Қорық маңызды экологиялық мәнге ие және 1992 жылдан бастап қорғауға алынған. Донмауттың басты ерекшелігі — оның биологиялық әртүрлілігі. Бұл жер көптеген құс түрлерінің мекені: мұнда жиі айбынды құтанды, жарқын мұзбалықты және мазасыз балшықшыны кездестіруге болады. Қыста лиман ауып бара жатқан үйректер мен қаздардың үйіріне толып, табиғаттың жанды театрына айналады.

Донмауттағы ең қызықты көріністердің бірі — итбалықтар. Бұл әуесқой теңіз тұрғындары көбіне күнге қыздырыну үшін су қайтқан кезде құмды қайраңдарға шығады. Оларды табиғи ортасында бақылау — туристер мен жергілікті тұрғындардың сүйікті істерінің бірі, бұл қорықты барлық табиғат сүйер қауым үшін міндетті бағдарламаға айналдырады.

Келу туралы мәліметтерді нақтылау немесе қорықтағы ағымдағы іс-шаралар туралы ақпарат алу үшін Абердиннің табиғатты қорғау қызметіне хабарласуға болады. Ресми сайт пен электрондық пошта аймақтың флорасы мен фаунасы туралы өзекті деректерді, сондай-ақ қорғалатын аумақтағы мінез-құлық ережелерін ұсынады.

Төменде әкімшілікпен байланысу және навигация үшін негізгі байланыс деректері берілген:

Қорыққа келудің басты себебі — табиғатпен етене жақын болу мүмкіндігі. Аумақ арқылы өзеннің теңізге құятын жеріне дейін дөңдер арқылы апаратын ыңғайлы жаяу жүргіншілер соқпақтары салынған. Жағалаудан таңғажайып панорамалар ашылады, әсіресе күннің алғашқы сәулелері Солтүстік теңізді алтын түске бояған таң шапағында керемет көрінеді.

Құстарды бақылау (бердвотчинг) әуесқойлары үшін мұнда тамаша жағдайлар жасалған. Сирек кездесетін құстардың мазасын алмай, оларды егжей-тегжейлі көру үшін өзіңізбен бірге дүрбі ала келген жөн. Фотографтар мұнда эстуарийдің өзгермелі пейзаждарынан және тынығып жатқан итбалықтарды түсіру мүмкіндігінен шексіз шабыт табады.

Жылы мезгілде жағажай учаскелерінде таза теңіз желімен тыныстап, отбасылық пикник ұйымдастыруға болады. Информатикалық стендтер, бағыттар бойына орнатылған ақпараттық стендтер жергілікті экожүйенің ерекшеліктері мен аймақ тарихы туралы баяндайды. Егер сіз балық аулауға қызықсаңыз, Дон сағасы бұл хобби үшін тамаша орындар ұсынады, бірақ алдын ала қажетті рұқсаттың бар-жоғын нақтылауды ұмытпаңыз.

Табиғаттың бұл көркем бұрышына жету оңай, әсіресе жолды Абердин қаласының орталығынан бастасаңыз. Ең танымал әдіс — қоғамдық көлікті пайдалану: First Aberdeen компаниясының №1 және №2 бағыттағы автобустары Бридж-оф-Дон ауданына қарай жүйелі түрде қатынайды. Сізге аттас көпірдегі аялдамадан түсіп, жағалауға қарай 10–15 минут жаяу жүру керек.

Көлікпен саяхаттайтындар үшін Эстуари Роудта (Esplanade) орналасқан шағын тегін тұрақ қарастырылған. Күн ашық демалыс күндері бос орындар тез бітіп қалатынын ескеріңіз, сондықтан келуді таңертеңгі уақытқа жоспарлаған дұрыс. Қаланың орталық бөлігінен таксимен бару 10 минуттан аспайды.

Белсенді демалысты ұнататындарға велосипедпен баруды қарастырған жөн. Жағалау бойымен қорыққа тікелей апаратын №1 Ұлттық велосипед бағытының бір бөлігі өтеді. Бұл тек экологиялық қана емес, сонымен қатар Солтүстік теңізге үнемі көрініс ашылатын өте әдемі жол.

Бүгінде Донмаут табиғи қорығы орналасқан жердің тарихы қаланың теңіз өткенімен тығыз байланысты. Ғасырлар бойы Дон өзенінің сағасы жергілікті балықшылар үшін өмірлік маңызы бар орталық болды. Орта ғасырларда мұнда албырт (лосось) кәсібі гүлденіп, шағын балықшылар ауылы бүкіл аймақты балықпен қамтамасыз етті.

19-ғасырда Абердин ірі порт ретінде белсенді дами бастағанда елеулі өзгерістер болды. 1827 жылы өзен арқылы сол кездегі маңызды инженерлік құрылысқа айналған зәулім тас көпір — Бридж-оф-Дон салынды. Сол кезеңде іргелес жерлерде кірпіш зауыттары жұмыс істеді, олардың іргетасының сынықтарын мұқият зерттеуші бүгін де құмды дөңдер арасынан таба алады.

Аумақ ресми қорық мәртебесін 1992 жылы алды. Бұл шешім нәзік экожүйені өнеркәсіптік қысымнан қорғау және бірегей сортаңдар мен шалғындарды сақтап қалу қажеттілігінен туындады. Содан бері Донмаут жабайы жануарлар мен қалалық инфракұрылым үйлесімді өмір сүретін табиғатты сәтті қалпына келтірудің үлгісіне айналды.

Негізгі соқпақтармен асықпай серуендеп, өзен сағасының көріністерін тамашалау үшін келушілердің көбіне 2–3 сағат қажет. Бұл құстарды бақылауды және су жағасында демалуды қамтитын танысу сапары үшін оңтайлы уақыт.

Егер сіздің мақсатыңыз — жабайы табиғатты кәсіби фотоға түсіру немесе таяз жерлердегі итбалықтарды ұзақ бақылау болса, кем дегенде 4–5 сағат уақыт бөлген жөн. Донмаут табиғи қорығы терең ойға батып, тынығуға қолайлы, сондықтан көптеген туристер мұнда арнайы бөлінген жерлерде шағын пикник ұйымдастырып, күннің жартысын өткізгенді жөн көреді.

Донмаут табиғи қорығы қонақтар үшін тәулік бойы және күн сайын ашық. Аумаққа кіру мүлдем тегін, бұл табиғат сұлулығын кез келген ыңғайлы уақытта тамашалауға мүмкіндік береді. Ресми жұмыс кестесі тәулігіне 24 сағат қолжетімділікті растайды: Monday: Open 24 hours; Tuesday: Open 24 hours; Wednesday: Open 24 hours; Thursday: Open 24 hours; Friday: Open 24 hours; Saturday: Open 24 hours; Sunday: Open 24 hours.

Тем не менее, маңызды ескеру керек жасанды жарықтандырудың жоқтығын қорық аймағында. Қауіпсіздік және флора мен фаунаны жақсырақ көру үшін біз келуді күндізгі уақытқа жоспарлауды ұсынамыз: шамамен жазғы кезеңде 08:00-ден 20:00-ге дейін және қыс айларында 09:00-ден 16:00-ге дейін.

Қорық бойынша серуендеуді қаланың басқа да айтулы жерлеріне барумен оңай ұштастыруға болады. Донмауттың маңы сәулет ескерткіштеріне де, заманауи ойын-сауық орталықтарына да бай, бұл бүкіл күнге созылатын қанық бағыт құруға мүмкіндік береді.

Қаланың солтүстік бөлігін зерттеу сізге ескі университет қақпаларын, тарихи мұражайларды және айлаққа кіреберісті күзететін көрікті маяктарды ашады. Төмендегі кестеде жақын маңда орналасқан ең қызықты нысандар көрсетілген: