Скансен

Скансен — бұл Стокгольмдегі көрікті Юргорден аралында орналасқан бірегей ашық аспан астындағы этнографиялық мұражай. 1891 жылы негізі қаланған ол өзгерістер дәуіріндегі ескі Швецияның дәстүрлі өмір салтын сақтау және көрсету мақсатында құрылған әлемдегі алғашқы осындай мұражай болды. Оның негізін қалаушы Артур Хазелиустың идеясы бүкіл елді шағын түрде бір жерге жинау болатын.

Мұражайдың кең аумағында елдің түкпір-түкпірінен әкелінген XVIII-XX ғасырлардағы 150-ден астам тарихи ғимарат пен қоныстар жинақталған. Скансен бойынша серуендеп жүріп, сіз уақыт пен кеңістікке саяхат жасағандай боласыз, шаруа қожалықтарынан бастап қолөнер шеберханалары бар қала орамдарына дейінгі әртүрлі дәуірлердің сәулетімен және тұрмысымен танысасыз. Көптеген үйлердің ішінде шынайы жағдай қайта жасалған, ал тарихи киімдегі қарауылдар өткен туралы қызықты әңгімелер айтады.

Бірақ Скансен — бұл жай ғана ескі үйлердің жиынтығы емес. Бұл — жұмыс үстіндегі шеберлерді — шыны үрлеушілерді, наубайшыларды, ұсталарды — көруге болатын және тіпті мұнда үлкен сәнмен атап өтілетін маусымдық мерекелерге қатысуға болатын жанды мұражай. Сонымен қатар, аумақта Стокгольмдегі солтүстік фаунасының өкілдері: бұландар, аюлар, сілеусіндер және құнулар мекендейтін жалғыз хайуанаттар бағы орналасқан, бұл баруды бүкіл отбасы үшін одан да қызықты етеді.

Жұмыс уақыты, билеттердің құны және арнайы іс-шаралар туралы ең өзекті ақпаратты алу үшін Скансен мұражайының ресми дереккөздеріне хабарласу ұсынылады. Сапарды жоспарлауға қажетті барлық мәліметтер, соның ішінде билеттерді онлайн сатып алу және іс-шаралар күнтізбесі сайтта қолжетімді.

Скансенге бару — бұл Швецияның тарихы мен мәдениетіне нағыз бойлау. Мұнда «ескі Швецияның» қайта тұрғызылған көшелерімен серуендеуге, әртүрлі дәуірдегі үйлер мен қоныстарға кіріп, қолөнершілердің жұмысын бақылауға болады. Сіз ұсталардың, шыны үрлеушілер мен наубайшылардың көне технологиялар бойынша бұйымдар жасап, қалай жұмыс істейтінін көресіз. Сонымен қатар, мұражай аумағында жиі шеберлік сыныптары, интерактивті көрмелер мен театрландырылған қойылымдар өтеді, бұл келуді ересектер үшін де, балалар үшін де қызықты етеді.

Солтүстік фаунасының өкілдерімен танысуға болатын хайуанаттар бағы ерекше назар аудартады. Мұнда кең қоршауларда бұландар, аюлар, қасқырлар мен сілеусіндер мекендейді. Кішкентай қонақтар үшін үй жануарларымен араласуға болатын шағын жанасу хайуанаттар бағы бар жеке аймақ және бірнеше ойын алаңдары жұмыс істейді. Бұл Скансенді отбасылық демалыс үшін тамаша орынға айналдырады.

Сапардан алған әсерді маусымдық іс-шаралар толықтырады. Мұражай аумағында швед салт-дәстүрлеріне тереңірек бойлауға мүмкіндік беретін дәстүрлі мерекелер мен жәрмеңкелер жүйелі түрде ұйымдастырылады. Ал жазғы маусымда жайлы дәмханалар мен мейрамханалар ашылып, онда тынығып, ұлттық швед асханасының тағамдарынан дәм татып, мазмұнды күнді аяқтауға болады.

Скансен мұражайы Юргорден аралында, Стокгольмнің орталық бөлігінде ыңғайлы орналасқан, бұл оны келушілер үшін қолжетімді етеді. Мұнда жетудің ең оңай жолы — қоғамдық көлікті пайдалану. Басты кіреберістің дәл қасында қаланың негізгі нүктелері арқылы өтетін №7 трамвай мен №67 автобус тоқтайды. Бұл мұражайды іздеуге көп уақыт жұмсамауға мүмкіндік беретіндіктен өте ыңғайлы.

Жолды шағын теңіз серуенімен ұштастырғысы келетіндер үшін паром тамаша нұсқа болады. Ол Король сарайының жанындағы Ескі қаланың (Gamla Stan) айлағынан аттанып, жолаушыларды тікелей Юргорденге жеткізеді. Сонымен қатар, жаяу серуендеуді ұнататындар қала орталығынан жасыл аралға апаратын Djurgårdsbron көпірі арқылы өтетін көркем бағытты тамашалай алады. Мұндай серуен мұражайға жетіп қана қоймай, Швеция астанасының көріністеріне сүйсінуге мүмкіндік береді.

Скансеннің тарихы оның негізін қалаушы — швед этнографы және филологы Артур Хазелиустың есімімен тығыз байланысты. XIX ғасырдың соңында, Швецияның жедел индустрияландыру аясында ол дәстүрлі ауыл тұрмысының тарих қойнауына еніп бара жатқанын уайыммен бақылады. Хазелиус патшалықтың әр түкпірінен сәулет өнерінің, тұрмыстың және қолөнердің шынайы үлгілерін бір жерге жинап, елдің мәдени мұрасын ұрпақтар үшін сақтау идеясына берілді. Бұл тұжырымдама болашақ ашық аспан астындағы мұражайдың негізіне айналды.

Бұл өршіл жобаны жүзеге асыру орны ретінде Стокгольмдегі көрікті Юргорден аралы таңдалды. Артур Хазелиус мұнда иелік сатып алып, жұмыс қыза түсті. Жаңа орынға тасымалданған, бөлшектелген және ұқыпты қайта тұрғызылған алғашқы экспонат Мура провинциясынан әкелінген үйшік болды. Мұражайдың келушілер үшін салтанатты ашылуы 1891 жылғы 11 қазанда өтті. «Скансен» атауының өзі бір кездері жақын маңда орналасқан шағын бекіністен (шведше "skans") мұраға қалған.

Идеяның жаңашылдығы мен сәтті болғаны соншалық, Скансен тез арада танымалдылыққа ие болып, бүкіл әлемде үлгіге айналды. Көп ұзамай «скансен» сөзінің өзі жалпы есімге айналды, бүгінде көптеген елдерде ашық аспан астындағы этнографиялық мұражайларды осылай атайды. Осылайша, Артур Хазелиустың жобасы ескі Швецияның бір бөлшегін сақтап қана қоймай, халықтық мұраны сақтау бойынша жаһандық қозғалыстың бастауы болды.

Скансенге баруды жоспарлағанда, осы бірегей мұражайдан барынша әсер алу үшін уақытты дұрыс есептеу маңызды. Негізгі аумақпен үстірт танысу, басты көшелермен серуендеу және бірнеше негізгі қоныстарды қарап шығу үшін кем дегенде 3–4 сағат бөлген жөн. Бұл уақыт парктің ауқымы мен атмосферасы туралы жалпы түсінік қалыптастыруға жеткілікті.

Дегенмен, ескі Швецияның тарихы тарихы мен тұрмысына толықтай ену үшін Скансенге жарты күннен бастап толық бір күнді арнау ұсынылады. Мұндай асықпай бару сізге қала орамы мен ауылдық аулаларды қоса алғанда, барлық тақырыптық аймақтарды егжей-тегжейлі зерттеп қана қоймай, сонымен қатар солтүстік фаунасының өкілдері бар хайуанаттар бағына баруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, сізде қолөнершілердің жұмысын бақылауға, шеберлік сыныптарына қатысуға, жайлы дәмханалардың бірінде түскі ас ішуге және жай ғана көрікті аумақта асықпай серуендеуге мүмкіндік болады. Көптеген келушілер бәрін көру үшін тіпті бір күннің де жеткіліксіз болуы мүмкін екенін айтады.

Скансен қонақтарды жыл бойы күтеді, бірақ оның жұмыс уақыты маусымға байланысты айтарлықтай өзгереді. Мұражай күн сайын есігін сағат 10:00-де ашады, бірақ жабылу уақыты өзгереді. Жаз мезгілінде, әдетте, парк сағат 18:00-ге дейін немесе одан да ұзақ ашық болады, бұл ұзақ жарық кештерден ләззат алуға мүмкіндік береді. Қыс айларында және маусымаралық кезеңде жұмыс күні қысқарып, мұражай әдетте 15:00 немесе 16:00 шамасында жабылады. Кесте өзгеруі мүмкін болғандықтан, әсіресе мерекелер мен фестивальдер өткізілетін күндері, бармас бұрын Скансеннің ресми сайтындағы өзекті кестені тексеру ұсынылады.

Кезектерді болдырмау үшін, әсіресе туристік маусымның қызған шағында немесе танымал іс-шаралар кезінде, билеттерді алдын ала онлайн сатып алу мүмкіндігін қарастырған жөн. Бұл уақытыңызды үнемдеп қана қоймай, осы жанды мұражайдың бірегей атмосферасына бірден енуге мүмкіндік беріп, келуіңізді жайлы етеді.

Скансенге бару — бұл сізді Юргорден аралында күтіп тұрған үлкен шытырман оқиғаның бір бөлігі ғана. Стокгольмнің орталығындағы бұл жасыл аймақтың «мұражайлар аралы» деп аталуы бекер емес, өйткені мұнда көптеген мәдени нысандар шоғырланған. Оның айналасын зерттеу сізге Швеция астанасының атмосферасына тереңірек енуге мүмкіндік береді және этнографиялық кешеннен алған әсерлеріңізді жаңа ашылымдармен толықтырады.

Скансеннен бірнеше қадам жерде басқа да айтулы көрікті жерлер, парктер мен ойын-сауық орталықтары орналасқан. Арал бойымен серуендеу қызықты саяхатқа айналады, онда әркім өзіне ұнайтын нәрсені табады — заманауи мұражайлардан бастап көне бақтар мен аттракциондар паркіне дейін.