Перре үлгілік пәтері

Уақыт бойынша саяхат жасап, өткен ғасырдың ортасындағы мінсіз тұрғын үйде болу мүмкіндігін елестетіп көріңізші. Перренің пәтер-моделі — бұл жай ғана мұражай емес, ол Гавр қаласында орналасқан 1950-жылдардағы тұрғын үй кеңістігінің ұқыпты сақталған үлгісі. Бұл бірегей нысан Екінші дүниежүзілік соғыстың қиратуларынан кейін қаланың қайта жаңғыруының символына және сәулетші Огюст Перренің кемеңгерлігінің айқын көрінісіне айналды.

Францияда орналасқан бұл пәтер 2005 жылы ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енгізілген әйгілі ғимараттар ансамблінің бөлігі болып табылады. Ең ұсақ бөлшектеріне дейін қалпына келтірілген бұл пәтер өз уақыты үшін жайлылыққа деген революциялық көзқарасты көрсетеді: темірбетон конструкцияларын пайдалану, ұтымды жоспарлау және табиғи жарықтың молдығы, бұл соғыстан кейінгі құрылыста нағыз серпіліс болды.

Келушілер мұнда сол кездегі «заманауи» тұрмысты — инновациялық ас үй құралдарынан бастап, бүгінде модернизм классикасы болып саналатын дизайнерлік жиһаздарға дейін көре алады. Бұл дәуірдің тірі құжаты, архитектуралық идеялардың адамдардың күнделікті өмірін қалай түбегейлі өзгерте алатынын түсінуге мүмкіндік береді, оны барынша лайықты әрі функционалды етеді.

Осы бірегей сәулет нысанына баруды жоспарлау үшін оның байланыс деректерін алдын ала сақтап қойған жөн. Мұражай қаланың орталық бөлігінде орналасқан және оны Огюст Перре жобалаған ғимараттың өзіне тән қасбетінен оңай табуға болады.

Бұл көрікті жерге барудан алатын басты әсер — бұл толықтай ену әсері. Сіз кең қонақ бөлмесінен бастап функционалды ас үй мен жуынатын бөлмеге дейін әрбір бөлмені егжей-тегжейлі зерттей аласыз. Қонақ бөлмесінде әйгілі дизайнерлер Рене Габриель мен Марсель Гаскуанның жиһаздарына ерекше назар аудару керек — бұл тән бетон бағандары бар кеңістікке үйлесімді түрде енген 1950-жылдардағы ұтымды дизайнның нағыз жауһарлары.

Мұражайдың ас үйі ерекше назар аударуға тұрарлық — ол кезде ол нағыз «зертхана» болып саналатын. Келушілер кіріктірілген сериялы жиһаздарды және сол кезде керемет болып көрінген тұрмыстық техниканы: тоңазытқыш пен газ плитасын көре алады. Бұл жаңалықтар үй еңбегін жеңілдетуге бағытталған, жаңа дәуірдің бостандығы мен прогресін бейнелейтін еді. Онжылдықтар бойы жайлылық стандартына айналған санитарлық құрылғылар орнатылған жуынатын бөлмеге де бас сұғуды ұмытпаңыз.

Үлкен шыны есіктер арқылы лоджияға міндетті түрде шығыңыз. Огюст Перре оларды пәтерді ауа мен жарыққа толтырып, бөлме мен көше арасындағы шекараны жою үшін жобалаған. Экскурсия кезінде жасырын сақтау жүйелері мен модульдік қалқаларды табуға тырысыңыз — бұл бөлшектер сәулетшінің әрбір шаршы метрді қалай сауатты пайдаланып, өмір сүру үшін өзгермелі әрі ыңғайлы кеңістік жасағанын көрсетеді.

Перренің пәтер-моделі деп аталатын көрікті жер 181 Rue de Paris мекенжайында, соғыстан кейін толығымен қайта салынған тарихи орталықтың қақ ортасында орналасқан. Оны табу қиын емес, өйткені ол Огюст Перре алаңындағы Maison du Patrimoine (Мұра үйі) ғимаратында орналасқан.

Қоғамдық көлікті қалайтындар үшін орталықты шет аймақтармен және теміржол вокзалымен байланыстыратын қалалық автобустар мен трамвайлар аялдамалары жақын жерде орналасқан. Егер сіз қаланы аралап жүрсеңіз, әйгілі Сен-Жозеф шіркеуінен соғыстан кейінгі модернизмнің сәулеттік ансамбльдері арқылы өтетін жағымды серуен небәрі бірнеше минутты алады.

Егер сіз таксимен немесе қаланың басқа аудандарынан жалдамалы көлікпен келсеңіз, порттың орталық бөлігін бағытқа алыңыз. Бұл ауданда инфрақұрылым жақсы дамыған және GPS координаттары (49.4922, 0.1073) бойынша навигация сізді тікелей нысанаға апарады. Қаланың туристік ақпараттық орталығы да егжей-тегжейлі бағыт бойынша көмектесуге әрқашан дайын.

Бұл жердің тарихы қала түгелімен дерлік қираған Екінші дүниежүзілік соғыстың қасіретті оқиғаларымен тығыз байланысты. 1947 жылы көрнекті сәулетші Огюст Перре қайта қалпына келтірудің өршіл жобасын қолға алды. Ол қирандыларды болашақтың қаласына айналдыруды ұйғарды, бұл үшін өзінің сүйікті материалы — темірбетонды қолданды, оны шебер өңдей отырып, табиғи тастың эстетикасын берді.

Көрсетілім пәтерлері немесе appartements témoin 1947 жылдан бастап ашыла бастады. Олардың басты мақсаты — үйлерінен айырылған тұрғындарға жаңа сәулеттің артықшылықтарын көрсету болды: жарықтың молдығы, кеңістікті ұтымды пайдалану және сол уақыт үшін таңғаларлық жайлылық деңгейі. Бұл тұрғын үй массивтерінде жүзеге асырылған нағыз құрылымдық классицизм еді.

2005 жылы Перре ойының ұлылығы әлемдік деңгейде танылған кезде, қала билігі пәтерлердің бірін оның келбетін толығымен қалпына келтіру үшін сатып алды. Реставрация маңызды оқиғаға — қала орталығының ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енуіне орайластырылды. Бүгінде бұл мұражай сәулеттік данышпандықтың соғыстан кейінгі ресурстардың тапшылығын функционалды дизайнның жеңісіне қалай айналдыра алғанының тірі куәсі болып табылады.

Барлық бөлмелерді асықпай аралап, 1950-жылдардағы интерьердің ойластырылғандығын бағалау үшін қарапайым келушіге 45 минуттан бір жарым сағатқа дейін уақыт қажет. Бұл уақыт гидтің әңгімесін тыңдап, түпнұсқа тұрмыстық техника мен жиһаздарды көруге жеткілікті.

Егер сіз сонымен қатар мұражай негізінде орналасқан Maison du Patrimoine-дегі тақырыптық көрмелерді аралауды немесе жай ғана Перре алаңында серуендеуді жоспарласаңыз, келуге шамамен 2–3 сағат уақыт бөліңіз. Мұндай тәсіл соғыстан кейінгі қайта құру мән-жайын тереңірек сезінуге және ауданның сәулеттік үйлесімділігінен ләззат алуға мүмкіндік береді.

Бұл бірегей нысанға бару тек алдын ала брондау бойынша ғана мүмкін, себебі атмосфераны және интерьердің сақталуын қамтамасыз ету үшін топтар әдетте шағын болады. Жұмыс күндері (дүйсенбі–жұма) экскурсиялар әдетте түстен кейін өткізіледі: сағат 15:30-дан 16:20-ға дейін және 16:30-дан 17:20-ға дейін.

Демалыс күндері (сенбі және жексенбі) кесте кеңейтіледі: таңертеңгі және күндізгі уақыттар қосылады, мысалы, сағат 10:00-ден 10:50-ге дейін және 14:30-дан 15:20-ға дейін. Кесте маусымға байланысты өзгеруі мүмкін болғандықтан, бармас бұрын ресми сайттан өзекті жұмыс уақыты мен бос орындардың бар-жоғын тексеру айрықша ұсынылады.

Перре пәтеріндегі 1950-жылдардың атмосферасына енгеннен кейін, айналаны зерттеуге міндетті түрде уақыт табыңыз. Қала жасырын қазыналарға толы: соғыс өртінен аман қалған көне зәулім үйлерден бастап, заманауи ойын-сауық саябақтары мен жағалаудағы көрикті маяктарға дейін.

Жақын маңдағы көшелермен серуендеу сізге модернизмнің қатаң геометриясы мен сақталып қалған тарихи ескерткіштердің классикалық формалары арасындағы қарама-қайшылықты көруге мүмкіндік береді. Міне, жақын маңда орналасқан қызықты нысандардың тізімі: