Фокс театры

Бір кездері АҚШ-тың Сан-Франциско қаласындағы Маркет-стритте асқақтап тұрған Фокс театры жай ғана кинотеатр емес, нағыз кино өнерінің сарайы болды. Ол өз дәуірінің ең әсерлі кино сарайларының бірі ретінде тарихқа енді, өзінің теңдессіз салтанатымен және сән-салтанат атмосферасымен танымал болды.

Театр ғимараттарына маманданған көрнекті архитектор Томас У. Лэмб жобалаған Фокс театры 4651 көрерменді сыйдыратын. Көлемі жағынан ең үлкені болмаса да, оның ауқымының, әсемдігінің, талғампаздығының және Бен Холл «таңғалдырарлық сән-салтанат» деп дөп атап өткен салтанатының бірегей үйлесімі оны көпшіліктің пікірінше өз заманының ұлы кино сарайына айналдырды.

Бұл театр 1920-жылдардың соңында кино пионері Уильям Фокс салған бес зәулім театрдың бірі болды. Бруклиндегі, Атлантадағы, Детройттағы және Сент-Луистегі Фокс театрларымен қатар, ол Fox Film Corporation кинокорпорациясының фильмдері үшін тамаша демонстрациялық алаң, сондай-ақ ауқымды театрландырылған шоулардың аренасы болды, бұл киноға барудың әр сәтін ұмытылмас оқиғаға айналдырды.

Сан-Францискодағы Фокс театры маңызды тарихи нысан болып табылады, өкінішке орай, ол бүгінгі күнге дейін сақталмаған. Осыған байланысты оның жұмыс істеп тұрған нысан ретінде тікелей байланыс деректері жоқ.

Оның бай тарихы мен архитектуралық мұрасы туралы көбірек білу үшін Сан-Франциско тарихи архивтеріне, кинематограф тарихына арналған тақырыптық онлайн-ресурстарға жүгінуді немесе АҚШ мәдени мұрасы туралы материалдарды зерттеуді ұсынамыз.

Сан-Францискодағы Фокс театрының келушілері кинофильмдерді тамашалай отырып, теңдессіз сән-салтанат атмосферасына бөленетін. Бұл жай ғана киноға бару емес, интерьер мен қызметтің әрбір элементі сол сәттің айбынын айқындап тұратын нағыз оқиға болатын. Сонымен қатар, театр көрермендерге әртүрлі мәдени бағдарламалар ұсынатын әсерлі театрландырылған қойылымдар алаңы болды.

Театрдың ерекше мақтанышы және кинематографиялық тәжірибенің ажырамас бөлігі қосымша консольмен жабдықталған тамаша Wurlitzer 4/36, Opus 2012 органы болды. Оның қуатты әрі көп қырлы дыбысы залды толтырып, сеанстар алдында және антракттар кезінде қайталанбас атмосфера тудыратын. Фойеде қонақтарды автоматты Artiste ойнатқышы бар Moller 3/12, Opus 5497 органының музыкасы қарсы алатын, бұл театрдың талғампаз жағдайына тағы бір реңк қосатын.

Өмір сүруінің соңғы жылдарында Фокс театры жұртшылықты жаңа форматтармен тартуға тырысты. Мәселен, 1960 жылғы 5 наурыздан бастап сенбі күндері түн ортасында мұнда үлкен танымалдылыққа ие болған орган концерттерінің сериясы өткізіле бастады. Театр сонымен қатар өзінің мерейтойлық күндерін кең көлемде атап өтті. Мысалы, 1959 жылғы 28 маусымда театрдың 30 жылдығы салтанатты түрде атап өтілді, оның аясында 20th Century-Fox кинокомпаниясының сол кездегі жұлдыздары – Бинг Кросби мен Дебби Рейнольдстың қатысуымен "Say One for Me" фильмі көрсетілді.

Фокс театры бір кездері Сан-Францискодағы әйгілі Маркет-стритте орналасқан болатын, бұл оған қаланың әртүрлі бөліктерінен оңай жетуге мүмкіндік беретін. Бұл көше әрқашан мегаполистің басты көлік артерияларының бірі болған және болып қала береді, сондықтан бір кездері осы зәулім кино сарайы жарқыраған жерге әртүрлі көлік түрлерін пайдалана отырып жету оңай болар еді.

Театр орналасқан Маркет-стрит ауданына жетудің негізгі және ең қолайлы жолы дәстүрлі түрде Сан-Францисконың дамыған қоғамдық көлік жүйесі болып табылады. Маркет-стрит бойымен көптеген MUNI автобус бағыттары, жеңіл рельсті трамвай желілері (MUNI Metro), сондай-ақ әйгілі F желісінің тарихи трамвайлары өтеді. Қоғамдық көліктің ең жақын аялдамалары бұрынғы театрдан небәрі бірнеше минуттық жерде орналасып, келушілерге ыңғайлы қолжетімділікті қамтамасыз етер еді.

Неғұрлым тікелей және жеке қозғалыс тәсілін қалайтындар үшін балама нұсқа әрқашан такси немесе Сан-Францискода танымал райдшеринг қызметтері болды. Қаланың орталық аудандарынан, қонақ үйлерден немесе басқа туристік орындардан Маркет-стриттегі Фокс театрының бұрынғы орналасқан жеріне дейін көлікпен бару, әдетте, көп уақытты алмайды, дегенмен қаланың қарбалас орталығындағы ықтимал кептелістерді әрқашан ескерген жөн.

Сан-Францискодағы Фокс театры кино пионері Уильям Фокстың туындысы болды және 1929 жылғы 28 маусымда өз есігін көпшілікке айқара ашты. Салтанатты ашылу рәсімі Уильям Фокс компаниясы режиссер Ирвинг Каммингстің жетекшілігімен түсірген, басты рөлдерде Уорнер Бакстер мен Лоис Моран ойнаған Чарли Чан туралы «Сол перденің артында» (Behind That Curtain) детективті фильмінің премьерасымен ерекшеленді. Бұл сәт қаланың кино өмірінің орталықтарының біріне айналуға уәде берген театр үшін жарқын бастама болды.

Керемет басталғанына қарамастан, театрдың тарихы қысқа болды. Ашылғаннан кейін көп ұзамай Фокс театры қаржылық қиындықтарға тап болды, бұл оның 1932 жылғы 20 қазаннан 1933 жылғы 1 сәуірге дейін уақытша жабылуына әкелді. Осы зәулім ғимаратты сақтап қалу үшін жасалған барлық күш-жігерге, соның ішінде арнайы іс-шаралар мен концерттер ұйымдастыруға қарамастан, театр небәрі 34 жыл өмір сүрді. 1963 жылы ол біржола жабылып, кейіннен архитектура мен кино тарихын бағалаушылардың өкінішіне орай бұзылды. Өкінішке орай, бұл тағдыр сол дәуірдегі архитектуралық және мәдени құндылығы оларды қираудан сақтап қала алмаған көптеген осындай «кино сарайларының» басына түсті.

Қызықтысы, театр орналасқан ғимарат бастапқыда Bank of America үшін салынған, ал Fox West Coast компаниясы жалға алушы ретінде әрекет еткен. Оның үстіне, осы ауқымды кешенді дамытудың бастапқы жоспарларында оның бір бөлігі болуы тиіс қонақ үй салу идеясы болған. Алайда бұл өршіл жоспарлар ешқашан жүзеге аспай, бір кездері әйгілі болған осы театрды жобалау тарихында ғана із қалдырды.

Сан-Францискодағы Фокс театры өкінішке орай 1963 жылы бұзылғандықтан, ғимараттың өзіне бару және оны көру мүмкін емес. Осылайша, бұл бір кездері керемет болған кино сарайын «зерттеу» оның бай тарихы мен архитектуралық мұрасын зерделеуге дейін азаяды.

Фокс театрының тарихымен танысуға қажетті уақыт сіздің қызығушылығыңыздың тереңдігіне байланысты болады. Егер сіз жалпы түсінік алғыңыз келсе, негізгі фактілерді оқып, мұрағаттық фотосуреттерді көргіңіз келсе, бұл 1-2 сағатты алуы мүмкін. Ол үшін Сан-Франциско кинематографы мен архитектурасының тарихына арналған онлайн-ресурстарды пайдалануға болады.

Тереңірек бойлау үшін, мысалы, архитектуралық жоспарларды зерттеу (егер олар архивтерде болса), замандастарының естеліктері немесе оның қаланың мәдени өміріне тигізген әсерін егжей-тегжейлі талдау үшін жарты күн немесе одан да көп уақыт қажет болуы мүмкін. Дегенмен, АҚШ-тың осы маңызды, бірақ жоғалған көрікті жері туралы білгісі келетін туристердің көпшілігі үшін бір сағат ішінде қолжетімді ақпаратпен танысу жеткілікті болады.

АҚШ-тың Сан-Франциско қаласындағы Фокс театры 1963 жылы бұзылғандықтан, ол, өкінішке орай, енді жұмыс істемейді және жұмыс уақыты жоқ. Бұл оған дәстүрлі мағынада бару немесе қойылымдар кестесін білу мүмкін емес дегенді білдіреді, өйткені ғимараттың өзі физикалық түрде жоқ.

Осыған байланысты билеттерді брондау немесе алдын ала жазылу қажеттілігі туралы ақпарат та өзекті емес. Жұмыс уақытын іздеудің орнына, тарихты бағалаушылар бір кездері әйгілі болған осы кино сарайының бұрынғы салтанаты мен бай тарихы туралы көбірек білу үшін мұрағат материалдарына, Сан-Франциско тарихи қоғамдарына немесе арнайы онлайн-ресурстарға жүгіне алады.

Сан-Францискодағы Фокс театрының өзі тек естеліктер мен тарихи шежірелерде қалса да, ол бір кездері жарқыраған аудан әлі де қызықты жерлерге толы. Айналаны зерттеу қаланың атмосферасына тереңірек енуге және оның басқа қырларын ашуға мүмкіндік береді, бұл аңызға айналған кино сарайы туралы әңгімеден алған әсерлеріңізді толықтырады.

Театрдың бұрынғы орналасқан жеріне жақын маңда мәдени бағдарламаңызды әртараптандыруға және Сан-Францискоға сапарыңызды одан да есте қаларлық етуге қабілетті көптеген көрікті жерлерді таба аласыз. Төменде олардың кейбіреулерінің тізімі және шамаланған қашықтығы берілген: