Либерти түрмесі

Либерти түрмесі – бұл АҚШ-тың Канзас-Сити қаласына жақын орналасқан маңызды тарихи орын. 1833 жылы салынған бұл құрылыс бастапқыда Клэй округінің түрмесі ретінде қызмет етті және 1856 жылға дейін өз функцияларын атқарды. Бүгінде ол келушілерді өзінің ерекше тарихымен және архитектурасымен қызықтырып, XIX ғасырдағы пенитенциарлық жүйе туралы түсінік береді.

Түрме ғимараты максималды сенімділікке есептеліп салынған, өлшемі 4,2-ден 4,4 метрге дейінгі екі қабатты құрылыс болып табылады. Оның массивті сыртқы қабырғалары қалыңдығы 60 сантиметр болатын кедір-бұдырлы әктастан, ал ішкі қабырғалары берік еменнен жасалған. Конструкция қашудың кез келген мүмкіндігін болдырмайтындай етіп арнайы жобаланған: сыртқы және ішкі қабырғалар арасында қосымша беріктік үшін тастармен толтырылған 30 сантиметрлік саңылау қалдырылған.

Түрменің ішкі құрылысы да мұқият ойластырылған. Жоғарғы қабат түрмешілерге арналған, ал тұтқындар ұсталған төменгі бөлік толығымен оқшауланған болатын. Оған тек жоғарғы қабатта орналасқан арнайы люк арқылы кіруге болатын еді. Тұтқындарға арналған камерадағы желдету ені 60 сантиметр және биіктігі 15 сантиметр болатын темір торлы екі тар терезе арқылы ғана қамтамасыз етілді, бұл қамау жағдайларының ауырлығын көрсетеді.

Либерти түрмесі тарихи нысан болып табылады және жұмыс уақыты, ықтимал экскурсиялар мен бару жолдары туралы ең өзекті ақпаратты алу үшін Канзас-Ситидің ресми туристік ресурстарына немесе аймақтың көрікті жерлеріне арналған арнайы сайттарға жүгіну ұсынылады. Көбінесе мұндай нысандардың келушілер үшін тікелей телефон нөмірі болмайды, бірақ толық мәліметтер әрқашан онлайн режимде немесе жергілікті ақпараттық орталықтарда қолжетімді.

Либерти түрмесіне бару — бұл Канзас-Сити мен АҚШ тарихына үңілу мүмкіндігі. Бүгінде бұл тарихи кешен, онда келушілер осы бірегей ғимараттың өткенімен егжей-тегжейлі таныса алады. Сіз оның бүгінгі күнге дейін сақталған архитектуралық ерекшеліктерін зерттей аласыз және көптеген жылдар бойы оның қабырғасында орын алған маңызды оқиғалар туралы біле аласыз.

Экспозицияда түрме тарихындағы ең танымал кезеңдердің біріне — 1838-1839 жылдары осында Джозеф Смит пен Соңғы күндердің әулиелері Иса Мәсіх шіркеуінің басқа да жетекшілерінің қамалуына ерекше назар аударылған. Келушілер бұл оқиға, тұтқындарды ұстау жағдайлары және оның тарихқа тигізген әсері туралы көбірек біле алады. Бұл Американың діни тарихына қызығушылық танытатын көптеген адамдарды тартатын негізгі сәт.

Тарихи кешен аумағында сонымен қатар пионерлерге арналған ескерткіш орналасқан. Бұл монументті Джозеф Филдинг Смит қасиетті етті, бұл оған қосымша тарихи және мәдени құндылық береді. Ескерткішті қарау ізашарлардың рухын және олардың аймақты игеруге қосқан үлесін тереңірек түсінуге, сондай-ақ олардың мұрасына құрмет көрсетуге мүмкіндік береді.

Либерти түрмесі тарихи орны (Liberty Jail Historic Site) Миссури штатындағы Канзас-Сити агломерациясының бөлігі болып табылатын Либерти қаласында орналасқан. Осы маңызды көрікті жерге жету үшін маршрутыңызды алдын ала жоспарлау ұсынылады. Жолдағы нақты уақыт пен ең қолайлы жол сіздің Канзас-Ситидегі немесе оның маңындағы орналасқан жеріңізге байланысты болады.

Канзас-Сити орталығынан Либертиге жетудің ең төте жолы көбінесе автомобильмен жүру болып табылады. Бұл жеке немесе жалдамалы автокөлік, сондай-ақ такси немесе райдшеринг қызметі болуы мүмкін. Сапар әдетте шамамен 20-30 минутты алады, бірақ әрқашан ықтимал жол қозғалысын, әсіресе қызған сағаттарда ескерген жөн. Оңтайлы маршрутты құру үшін навигаторыңызда Либерти түрмесінің мекенжайын нақтылаңыз.

Егер сіз қоғамдық көлікті қаласаңыз, Канзас-Сити мен Либерти арасында қатынайтын автобус маршруттарын зерделеуіңіз керек. Кесте мен маршрут нөмірлері туралы ақпаратты жергілікті көлік компанияларының сайттарынан табуға болады. Қоғамдық көлікпен жүру көбірек уақыт алуы және ауысып мінуді қажет етуі мүмкін екенін ұмытпаңыз. Либертиге келгеннен кейін жергілікті таксиді қосымша пайдалану немесе көрікті жердің өзіне дейін біраз қашықтықты жаяу жүру қажет болуы мүмкін.

Канзас-Сити маңында орналасқан Либерти түрмесі, ең алдымен, 1838-1839 жылдардың қысында осында орын алған оқиғалардың арқасында АҚШ тарихында ерекше орын алады. Дәл 1838 жылғы 1 желтоқсанда бұл түрмеге Соңғы күндердің әулиелері қозғалысының (мормонизм) негізін қалаушы Джозеф Смит, оның ағасы Хайрам Смит, сондай-ақ олардың серіктестері Сидней Ригдон, Лайман Уайт, Калеб Болдуин және Александр Макрэй қамалды. Бұл оқиға мормонизмнің ерте тарихындағы шешуші сәт болды және түрменің қарапайым ғимаратына өшпес тарихи мән берді.

Қамауға алудың алдында мормондар мен Миссури штатының басқа қоныстанушылары арасындағы қақтығыстардың шиеленісті кезеңі болды. Тұтқындаудан екі апта бұрын Джозеф Смит пен оның серіктестері билікке өз еркімен берілді. Бұл Миссури губернаторы Лилберн Боггс мормондарды штаттан қууды немесе оларды жоюды бұйыратын атышулы №44 бұйрықты шығарғаннан кейін болды. Шіркеу жетекшілеріне тағылған айыптар осы қақтығыстар кезінде жасалған болжамды қылмыстарға қатысты болды.

Миссури штатындағы Ричмондта өткен алғашқы тыңдаудан кейін сот мормон жетекшілерін қамауда ұстау үшін жеткілікті негіздер бар деп тапты. Осылайша, олар 1839 жылдың көктеміне белгіленген сот талқылауын күтуі керек болған Либерти түрмесі ретінде белгілі Клэй округінің түрмесіне ауыстырылды. Түрмедегі жағдайлар, әсіресе қыс айларында ауыр болды, бірақ дәл осы жерде Джозеф Смит өз ізбасарлары үшін маңызды «Либерти түрмесінен жолдаулар» ретінде белгілі мәтіндерді жазды.

Айта кету керек, кейінірек, 1921-1926 жылдар аралығында жақын жерде, Канзас-Ситидің өзінде Liberty Memorial (Бостандық мемориалы) тұрғызылды. Харольд Ван Бурен Магонайгл жобалаған бұл айбынды монумент Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан американдық сарбаздарға арналған. Атауының ұқсастығына және географиялық жақындығына қарамастан, Бостандық мемориалы мүлдем бөлек тарихи нысан екенін және Либерти түрмесімен және Джозеф Смитке қатысты оқиғалармен тікелей байланысы жоқтығын түсіну маңызды.

Канзас-Ситидегі Либерти түрмесімен танысу үшін келушілердің көпшілігіне әдетте 1-ден 2 сағатқа дейін уақыт қажет. Осы уақыт ішінде бұл тарихи нысанның негізгі бөліктерін аралап үлгеруге және оның атмосферасы мен өткені туралы жалпы әсер қалыптастыруға болады.

Егер сіз тарихқа қызығушылық танытсаңыз және барлық егжей-тегжейлерге үңілгіңіз келсе, әр бұрышты қарап шығып, ақпараттық стендтерді немесе жәдігерлерді (егер бар болса) мұқият зерделегіңіз келсе, онда Либерти түрмесіне баруға 3-4 сағатқа дейін, тіпті жарты күн кетуі мүмкін. Көп нәрсе сіздің жеке қарқыныңызға, мұндай нысандарға деген қызығушылығыңыздың тереңдігіне, сондай-ақ толығырақ әңгіме ұсына алатын гидпен экскурсиялардың қолжетімділігіне байланысты.

Өкінішке орай, ұсынылған ақпаратта Канзас-Ситидегі «Либерти түрмесі» тарихи кешенінің нақты жұмыс уақыты көрсетілмеген. Аймақтағы кейбір тарихи нысандар, мысалы, Liberty Memorial мемориалы әдетте келушілер үшін таңғы сағат 10:00-ден кейін ашылғанымен, бұл «Либерти түрмесі» үшін де сондай кестені білдірмейді.

Барар алдында «Либерти түрмесінің» ағымдағы жұмыс кестесін көрікті жердің ресми сайтынан нақтылау немесе жергілікті туристік ақпараттық орталықтарға хабарласу ұсынылады. Сондай-ақ, сол жерде билеттерді алдын ала брондау немесе экскурсияларға жазылу қажеттілігін, сондай-ақ нысан жұмысының маусымдылығы туралы ақпаратты біле аласыз.

Либерти түрмесі сияқты айтулы көрікті жерге бару, сөзсіз, терең әсер қалдырады. Дегенмен, Канзас-Ситиге сапарыңызды одан да мазмұнды әрі жан-жақты ету үшін жақын маңда не бар екеніне назар аударған жөн. Айналаны зерттеу орынның контекстін жақсырақ түсінуге, жаңа қызықты локацияларды ашуға және қала туралы толығырақ түсінік алуға мүмкіндік береді.

Либерти түрмесінің жанынан сіз назар аударуға тұрарлық басқа да нысандарды таба аласыз. Бұл тақырыптық тұрғыдан байланысты орындар да, мәдени бағдарламаңызды толықтыратын немесе демалыс пен ойын-сауық мүмкіндіктерін ұсынатын мүлдем басқа сипаттағы көрікті жерлер де болуы мүмкін. Төменде олардың кейбіреулерінің тізімі қашықтығы көрсетіле отырып берілген.