Yurihonjo

Негізінің қалануы және тарихи бастаулары

Қазіргі Юрихондзё қаласы картада 2005 жылы әкімшілік біріктіру нәтижесінде пайда болғанымен, оның тарихы Эдо дәуіріне (1603–1868) барып тіреледі. Аймақтың тарихи өзегі классикалық «дзёкамати» — қамал маңындағы қала ретінде дамыған Хондзё қаласы болды. Ерте тарихтағы ең маңызды оқиға осы жерлерді көптеген ұрпақтар бойы басқарып, елді мекеннің тұрақтылығы мен дамуын қамтамасыз еткен Рокуго кланы билігінің орнығуы болды.

Қалыптасудың негізгі факторлары

Шағын елді мекеннің маңызды аймақтық орталыққа айналуына бірнеше жағдайлар әсер етті:

• География және су жолдары: Қала Жапон теңізіне құятын Коёси өзенінің сағасында орналасқан. Бұл стратегиялық орналасу жүктерді өзен арқылы да, теңіз арқылы да тиімді тасымалдауға мүмкіндік берді.
• Саудалық маңызы: Порттың арқасында қала провинцияның ішкі аудандарын Жапонияның басқа бөліктерімен байланыстыратын тауарларды қайта тиеудің маңызды пунктіне айналды.
• Әкімшілік мәртебесі: Қамал мен гарнизонның болуы мұнда самурайлар әулетінің қажеттіліктеріне қызмет көрсететін қолөнершілер мен көпестерді тартты.

Ерте мәдениет және экономика

Аймақтың экономикалық негізін дәстүрлі түрде ауыл шаруашылығы, атап айтқанда Акита префектурасының аты шыққан күріш өсіру құрады. Сапалы күріш пен таза судың молдығы саке қайнату дәстүрлерінің туындауына ықпал етті.

Эдо дәуірінің ортасында пайда болған бірегей мәдени ерекшелік Готэн-мари — күрделі кестелері бар сәндік жібек шарларды жасау болды. Бастапқыда бұл өнер асыл тұқымды отбасылардың үйлерінде дамып, әйелдер үшін ермек болды, кейіннен қаланың танымал символына айналды.

Тарихтың негізгі кезеңдері

Аймақтың тарихы бекіністі қамал қаласынан қазіргі Акита префектурасының ірі әкімшілік орталығына дейінгі жолды білдіреді.

• 1623 жыл: Масатика Рокуго осы жерлердің билеушісі болып, Хондзё княздігінің негізін қалайды және елді мекеннің маңызды саяси орталық мәртебесін бекітеді.
• 1868 жыл: Мэйдзи реставрациясына байланысты оқиғалар барысында Хондзё қамалы қиратылды, бұл аймақ үшін феодалдық дәуірдің аяқталғанын білдірді.
• 1871 жыл: Княздіктер жүйесі (хан) жойылғаннан кейін аумақ ресми түрде қазіргі Акита префектурасының құрамына кіреді.
• 1889 жыл: Жаңа муниципалдық жүйе енгізіліп, Хондзё кенті ресми түрде құрылады.
• 1922 жыл: Уэцу желісінде Уго-Хондзё теміржол станциясы ашылады, бұл аймақтың көлік қолжетімділігін айтарлықтай жақсартады.
• 1954 жыл: Хондзё кенті бірнеше көршілес ауылдармен бірігіп, ресми қала (shi) мәртебесін алады.
• 1985 жыл: Танымал туристік аттракционға айналған көрікті Юри Когэн теміржолы (Тёкай Санроку желісі) жұмысын бастайды.
• 2005 жыл: Хондзё қаласы мен Юри уезінің жеті кентінің (Ути, Оути, Юри, Нисимэ, Хигасиюри, Ясима және Тёкай) ауқымды бірігуі арқылы қазіргі Юрихондзё қаласы құрылды.
• 2011 жыл: Біріккен қаланың заманауи сәулеті мен қоғамдық өмірінің символына айналған «Kadare» мәдени орталығы ашылады.

Қала дамуының негізгі кезеңдері

Юрихондзёның дамуы — бұл феодалдық бекіністен қазіргі заманғы индустриялық және мәдени орталыққа айналу тарихы. Әрбір дәуір сәулетте, экономикада және жергілікті тұрғындардың өмір салтында өз ізін қалдырды. Төменде қаланың қазіргі келбетін анықтаған негізгі белестер келтірілген.

• Қамал маңындағы қала құрылымының қалыптасуы
  Эдо дәуірінде (XVII–XIX ғғ.) қазіргі қаланың орталық бөлігінің (бұрынғы Хондзё) қала құрылысы негізі қаланды. Самурайларға арналған аудандар мен сауда кварталдарына бөліну бүгінгі күнге дейін сақталған көшелер желісін анықтады. Қамалдың қирандылары бүгінде саябақ болып табылады, бірақ тарихи жоспарлау қалалық логистикаға әсер етуді жалғастыруда.
• Ұлттық көлік желісіне интеграциялану
  ХХ ғасырдың басында теміржолдың (Уэцу желісі) келуі қуатты экономикалық драйвер болды. Бұл оқиға қаланы салыстырмалы оқшауланудан шығарып, Ниигата мен Аомори нарықтарына тікелей жол ашты. Теміржол жергілікті күріш пен ағаш экспортын кеңейтуге мүмкіндік беріп, қаланы Жапон теңізі жағалауындағы маңызды логистикалық торапқа айналдырды.
• Индустрияландыру және технологиялық өсім
  ХХ ғасырдың екінші жартысында қала экономикасы әртараптандырылды. Дәстүрлі ауыл шаруашылығынан бөлек, электронды компоненттер өндірісі мен дәл машина жасау дами бастады. Өнеркәсіптік парктердің пайда болуы инвестиция тартып, жұмыс орындарын құрды, бұл халықтың мегаполистерге кетуін тежеуге мүмкіндік берді.
• 2005 жылғы ауқымды әкімшілік біріктіру
  Хондзё қаласы мен жақын маңдағы жеті кенттің бірігуі жаңа тарихтың маңызды қала құрылысы және әкімшілік оқиғасы болды. Бұл Акита префектурасындағы ең үлкен аумағы бар, жағалаудан бастап Тёкай тауының етегіне дейінгі әртүрлі ландшафттарды біріктірген қаланы құрды. Бірігу ресурстарды орталықтандыруға және аймақты басқаруды оңтайландыруға мүмкіндік берді.
• Қолөнер арқылы мәдени брендинг
  «Готэн-мари» (дәстүрлі кестеленген шарлар) өнерінің қайта жаңғыруы мен танымал болуы қаланың мәдени өзін-өзі тануында маңызды рөл атқарды. Жергілікті хоббиден бұл аймаққа ұлттық деңгейде назар аудартатын және жергілікті шеберлерді қолдайтын танымал туристік брендке айналды.
• Қалалық ортаны жаңғырту («Kadare» орталығы)
  2011 жылы «Kadare» мәдени орталығының құрылысы урбанистикаға жаңа көзқарасты білдірді. Бұл жай ғана ғимарат емес, кітапхананы, театрды және қоғамдық аймақтарды біріктірген көпфункционалды кеңістік. Жоба тұрғындардың жайлылығына және қала орталығындағы қоғамдық өмірді жандандыруға бағытталған қалалық ортаны жаңғыртудың символына айналды.

Сәулеттік келбет және қала құрылысы

Юрихондзёның сәулеттік ландшафты феодалдық бекіністен қазіргі заманғы аймақтық орталыққа дейінгі эволюцияны көрсетеді. Қала құрылымы самурайлар дәуірінің қатаң жоспарлануын, ХХ ғасырдың басындағы ағаш сәулетінің тартымдылығын және заманауи қоғамдық сәулеттің функционализмін ұштастырады.

Эдо дәуірі: Қамал маңындағы қаланың құрылымы

Қаланың тарихи өзегі XVII–XIX ғасырларда Хондзё қамалының айналасында қалыптасты. Бұл кезеңдегі қала құрылысы қатаң иерархияға және қорғаныс міндеттеріне бағынды.

• Стиль: Дәстүрлі жапон сәулеті (Ваё).
• Сипаттамалары: Табиғи ағашты пайдалану, иілген еңістері бар қыш төбелер, тіреуіш-арқалық конструкциялар.
• Қала құрылысының ерекшеліктері: Аумақты самурайлар кварталдарына (қамалға жақын) және саудагерлер мен қолөнершілер аудандарына (тракттар бойында) нақты аудандастыру. Қамалдың өзі сақталмағанымен, қала орталығындағы көшелердің жоспарлануы, соның ішінде қорғанысқа арналған сипатты иректелген бұрылыстар («масугата») өзгеріссіз қалды.
• Маңызды нысан: Хондзё саябағының аумағы (қамалдың бұрын орналасқан жері), мұнда сол дәуірдің ландшафттық дизайн элементтері мен тас іргетастары сақталған.

Сёва кезеңі: Ағаш сәулетінің жауһарлары

ХХ ғасырдың бірінші жартысында жаңғыртуға қарамастан, аймақта ағаш негізгі құрылыс материалы ретінде белсенді түрде қолданыла берді, қоғамдық ғимараттарды салу кезінде оны өңдеу шеберлігі кемелдікке жетті.

• Стиль: Қоғамдық қажеттіліктерге бейімделген дәстүрлі жапон стилі (мектеп сәулеті).
• Сипаттамалары: Кең дәліздер, желдетуге арналған биік төбелер, табиғи жарықтандыруға арналған үлкен әйнектелген беттер.
• Маңызды нысан: Аюкаваның бұрынғы бастауыш мектебі. 1950-ші жылдары салынған бұл ғимарат Жапонияның ағаш мектеп сәулетінің көрнекті үлгісі болып табылады. Ол талғампаз симметриясымен және ұлттық мәдени мұра нысаны болуға мүмкіндік берген ағаш ұсталығы жұмысының жоғары сапасымен ерекшеленеді.

Қазіргі заман (Хэйсэй — қазіргі уақыт): Функционализм және қоғамдық кеңістіктер

ХХ және XXI ғасырлар тоғысында қала аумақтарды әкімшілік біріктіруден кейін тұрғындарды біріктіруге арналған көпфункционалды кеңістіктер құру тұжырымдамасына көшті.

• Стиль: Постмодернизм, заманауи сәулет.
• Сипаттамалары: Бетонды, әйнекті және болатты табиғи материалдарға еліктейтін элементтермен үйлестіре пайдалану. Ашық кеңістіктерге, инклюзивтілікке және экологиялылыққа басымдық беру.
• Маңызды нысан: «Kadare» мәдени орталығы. Бұл ғимарат қала орталығының келбетін түбегейлі өзгертті. Оның сәулеті күрделі геометриясымен, панорамалық әйнектелуімен және сыртқы қалалық кеңістік пен интерьер арасындағы шекараны жоятын «ғимарат ішіндегі көше» тұжырымдамасымен ерекшеленеді.

Юрихондзёның көрнекті тұлғалары

Қаланың тарихы мен бүгіні аймақтың, ғылымның және Жапония мәдениетінің дамуына елеулі үлес қосқан адамдардың есімдерімен тығыз байланысты. Юрихондзёның танымал тумалары мен тұрғындарының тізімі самурайлар дәуірінен бүгінгі күнге дейінгі кезеңді қамтиды.

• Масатика Рокуго (XVII ғасырдың басы) — Феодалдық лорд (даймё).
  Хондзё княздігінің негізін қалаушы және осы жерлердегі Рокуго әулетінен шыққан алғашқы билеуші. Оның тарихи маңыздылығы қазіргі Юрихондзё орталығының негізі болған қамал маңындағы қаланың әкімшілік және қала құрылысы құрылымын қалыптастыруында жатыр.
• Акира Эндо (1933–2024) — Биохимик және микробиолог.
  Хигасиюри кентінің тумасы (қазіргі Юрихондзёның бір бөлігі). Холестерин деңгейін төмендететін препараттар — статиндерді алғаш ашушы ретінде дүниежүзіне танымал. Оның ғылыми жетістіктері жүрек-қан тамырлары ауруларының алдын алып, бүкіл әлем бойынша миллиондаған адамның өмірін сақтап қалды.
• Микио Игараси (1955 ж.т.) — Мангака (манга суретшісі).
  Жапонияда культке айналған және көптеген экрандауларға ие болған танымал «Bonobono» мангасының авторы. Оның шығармашылығы елдің заманауи поп-мәдениетінің маңызды бөлігі болып табылады.
• Тосиюки Кудо (1963 ж.т.) — Дирижер.
  Халықаралық танымалдыққа ие болған Токио өнер университетінің түлегі. Безансондағы (Франция) беделді Халықаралық жас дирижерлер байқауының жеңімпазы атанып, туған қаласын әлемдік музыка сахнасында танытты.
• Нацуки Като (1985 ж.т.) — Актриса және модель.
  Дорамалар мен жарнамалық науқандарда жиі көрінетін танымал жапон актрисасы. Акита префектурасының «туризм елшісі» ретінде туған аймағын ілгерілетуге белсенді қатысады.
• Рина Икома (1995 ж.т.) — Әнші және идол.
  Танымал Nogizaka46 идол-тобының бұрынғы мүшесі және орталық тұлғасы. Юрихондзёда дүниеге келген және жастар аудиториясының назарын қалаға аудартып, өз шыққан тегін жиі айтып жүреді.