Сирия

Сирия, Таяу Шығыстағы ел, өзінің ежелгі тарихымен және бай мәдени мұрасымен саяхатшыларды өзіне баурап алады. Жерорта теңізінің шығыс жағалауында орналасқан ол мыңдаған жылдар бойы өркениеттердің тоғысқан жері болды, бұл оның жерінде өшпес із қалдырды. Мұнда әрбір тас тарихпен тыныстайды, ал жергілікті тұрғындардың қонақжайлылығы көптеген асыл қазыналарын зерттеуге шақыратын ерекше, жылы атмосфера қалыптастырады.

Елдің жүрегі — оның астанасы, әлемдегі ең көне үздіксіз қоныстанған қалалардың бірі Дамаск. Оның тар көшелері, көне мешіттері және әйгілі Сук Аль-Хамидия сияқты жанданған базарлары шығыс ертегісінің атмосферасына бөлейді. Өзінің зәулім цитаделімен танымал Алеппо қаласының да маңызы кем емес. Сирия — Рим империясының, Византияның және ұлы ислам халифаттарының ізін көруге болатын тарих әуесқойлары үшін нағыз қазына.

Тарихи байлығынан бөлек, Сирия құнарлы алқаптардан бастап көркем шөлді пейзаждарға дейінгі алуан түрлі табиғи ландшафттарды ұсынады. Елдің климаты негізінен жағалауда жерортатеңіздік және ішкі аймақтарда континенттік болып келеді, жазы ыстық әрі құрғақ, қысы жұмсақ, кейде салқын. Сирия бойынша саяхаттау — әлемдік өркениеттің бастауына қол тигізудің, шынайы мәдениеттен ләззат алудың және жұмбақтар мен жаңалықтарға толы ежелгі жердің қайталанбас рухын сезінудің бірегей мүмкіндігі.

Сирияның ұлттық валютасы — сириялық фунт (халықаралық коды SYP). Әртүрлі номиналдағы банкноттар әдетте елдің маңызды тарихи ескерткіштерінің, мәдени символдардың суреттерімен және маңызды тұлғалардың портреттерімен безендірілген. Монеталар да айналымда бар, бірақ есеп айырысудың негізгі бөлігі банкноттармен жүзеге асырылады.

Сирияға саяхаттау үшін өзіңізбен бірге кейін айырбастау үшін жеткілікті мөлшерде қолма-қол ақша, дұрысы АҚШ доллары немесе еуро болғаны жөн. Қолданыстағы шектеулерге байланысты ел аумағында халықаралық несие және дебеттік карталарды пайдалану мүмкін емес дерлік. Валюта айырбастауды тек ресми банк бөлімшелерінде немесе ірі қалаларда, соның ішінде астана Дамаскте орналасқан лицензияланған айырбастау пункттерінде жүзеге асыру ұсынылады. Көшедегі ақша айырбастаушылардың қызметіне жүгінуге мүлдем кеңес берілмейді, өйткені бұл жалған купюралар алу немесе өте тиімсіз бағам бойынша айырбастау қаупімен байланысты.

Сирияға бару үшін көптеген елдердің, соның ішінде ЕО, АҚШ және ТМД елдерінің азаматтарына, әдетте, виза қажет. Әдетте, бұл тұрғылықты елдегі Сирия елшіліктері немесе консулдық бөлімдері арқылы алдын ала ресімделуі тиіс туристік виза. Визаны алу үшін сізге жарамды шетелдік паспорт қажет, оның қолданылу мерзімі жоспарланған болу мерзімінен асуы тиіс. Сондай-ақ қайту билеттері, қонақүй бронын растау және медициналық сақтандыру қажет болуы мүмкін.

Виза ережелері мен талаптары өзгеруі мүмкін, сондықтан саяхатты жоспарламас бұрын Сирия елшіліктерінің немесе консулдықтарының ресми сайттарындағы өзекті ақпаратты нақтылау қатаң ұсынылады. Бұл күтпеген қиындықтарды болдырмауға және елге кіру үшін барлық қажетті құжаттарыңыздың болуын қамтамасыз етуге көмектеседі.

Сирияға саяхатты жоспарлағанда, ел ішіндегі уақыт белдеулерінің ауысуы туралы уайымдамасаңыз болады. Сирияның бүкіл аумағында бірыңғай уақыт қолданылады. Ел UTC+3 уақыт белдеуінде (Coordinated Universal Time +3 сағат) орналасқан. Бұл дегеніміз, сіз Дамаскте немесе кез келген басқа аймақта болсаңыз да, уақыт бірдей болады.

Мұндай біркелкілік ел бойынша қозғалыс пен іс-шараларды жоспарлауды айтарлықтай жеңілдетеді, өйткені бір қаладан екіншісіне барғанда сағатты ауыстырудың қажеті болмайды.

Сирияға саяхатты жоспарлағанда, елге жетудің бірнеше нұсқасын қарастырған жөн. Халықаралық саяхатшылар үшін ең көп таралған әдіс — әуе көлігі. Елдің негізгі әуе торабы дәстүрлі түрде Дамаск халықаралық әуежайы болып табылады, ол тарихи тұрғыдан Таяу Шығыс елдерінен рейстер қабылдаған, сондай-ақ әлемнің басқа аймақтарымен байланыстар ұсынған. Халықаралық әуе қатынасына қатысты жағдай өзгеруі мүмкін болғандықтан, авиакомпаниялардан өзекті кесте мен рейстердің қолжетімділігін алдын ала нақтылау ұсынылады.

Әуе қатынасынан бөлек, Сирияның көршілес мемлекеттермен құрлықтық шекаралары бар. Теориялық тұрғыдан, шекараны автомобильмен немесе автобуспен кесіп өтуге болады, бірақ мұндай маршруттардың шарттары мен қолжетімділігі сапар алдында тиісті органдардан өзекті ақпаратты мұқият тексерудіrequiреді. Сирияға жолаушылар тасымалы үшін теңіз қатынасы аз дамыған және туристердің көпшілігі үшін келудің негізгі жолы болып табылмайды. Қандай әдіс таңдалса да, көлік билеттерін алдын ала брондаған жөн, әсіресе сапарыңыз сұраныс жоғары кезеңдерге сәйкес келсе.

Сирия — тарихы өте бай ел, мұндағы көптеген қалалар ежелгі өркениеттердің ізін сақтап, бірегей әсерлер сыйлайды. Саяхатшыларды ірі тарихи орталықтар да, ежелгі ескерткіштерді зерттеуге және өзіндік мәдениетпен танысуға болатын ерекше атмосферасы бар жерлер де қызықтырады.

Сирияның астанасы Дамаск өзінің көпғасырлық тарихымен, зәулім ежелгі мешіттерімен және Шығыс мәдениетіне терең енуге мүмкіндік беретін колоритті жанданған базарларымен танымал. Өзінің айбынды цитаделімен және ғасырлар бойы сауда орталығы болған көне керуен-сарайларымен танымал Алеппоның да маңызы кем емес. Бұл қалалар аймақтың бай мәдени мұрасына қол тигізудің бірегей мүмкіндігін ұсынады.

Антикалық дәуірді бағалаушылар үшін аңызға айналған Пальмираға бару міндетті пункт болады, оның қирандылары шөлдің ортасында асқақтап тұрып, осы ежелгі қаланың бұрынғы құдіретін еске түсіреді. Ал жағалаудағы Латакия қаласы Жерорта теңізі жағалауындағы өмірмен және оның тарихи ескерткіштерімен таныстырады. Сирияның осы түкпірлерінің әрқайсысының өзіндік қайталанбас тартымдылығы бар және ізденімпаз саяхатшылармен өз хикаяларымен бөлісуге дайын.

Сирия — тарихы өте бай ел, мұнда әрбір тас көне заманнан сыр шертеді. Саяхатшыларды зәулім цитадельдер, жанданған шығыс базарлары және ғасырлар бойы сақталған бірегей сәулет ескерткіштері күтеді. Сирияның көрікті жерлерімен танысу — бұл ежелгі өркениеттер әлеміне ену және ғажайып жаңалықтар ашу.

Ең әсерлі көрікті жерлердің бірі — Алеппо цитаделі. Ескі қаланың үстінде орналасқан бұл монументалды бекініс әлемдегі ең көне және ең үлкен қамалдардың бірі болып табылады. Оның тарихы мыңдаған жылдарды қамтиды, ал оның қабырғалары мен залдарында серуендеу өткенге қол тигізуге мүмкіндік береді.

Дамаск қаласының қақ ортасында әйгілі Сук Аль-Хамидия базары орналасқан. Бұл жабық базар — хош иісті дәмдеуіштер мен дәстүрлі тәттілерден бастап, талғампаз маталар мен қолөнер бұйымдарына дейін бәрін табуға болатын тар көшелерден тұратын нағыз лабиринт. Мұндағы атмосфера Шығыс рухына және көпғасырлық саудаға толы.

Хама қаласында орналасқан Хама қамалы да өте қызықты. Бұл ежелгі цитадель төбеде орналасқан және келушілерге тарихпен танысуды ғана емес, сонымен қатар айналаға және Хаманың әйгілі су дөңгелектері — норияларға керемет көріністі ұсынады.

Алеппоның тағы бір інжу-маржаны — Алеппоның Ұлы мешіті, ол Омейядтар мешіті ретінде де белгілі. Бұл қаланың ең көне және ең маңызды ғибадат орындарының бірі, ол өзінің керемет мұнарасымен және дәуірлер мен мәдениеттердің ауысуын бейнелейтін бай тарихымен танымал.

Сирияға саяхатты жоспарлағанда, елдің климаттық ерекшеліктерін ескеру маңызды. Бару үшін ең қолайлы уақыт — көктемгі (наурыз-мамыр) және күзгі (қыркүйек-қараша) айлар. Бұл кезеңде ауа райы әдетте жұмсақ әрі жағымды, қоңыржай температура болады, бұл ежелгі көрікті жерлерді аралауға және Дамаск немесе Алеппо сияқты қалаларды аралап көруге өте қолайлы. Көктемде табиғат жанданып, гүлдену кезеңін көруге болады, бұл сапарға ерекше сән береді.

Жаз айларында, әсіресе маусымнан тамызға дейін, Сирияның көптеген аймақтарында, әсіресе ішкі аудандарда, температура өте жоғары деңгейге жететін қатты ыстық болады. Бұл күндізгі экскурсияларды жайлылығы төмендетуі мүмкін. Қыс (желтоқсан-ақпан) салқын болады, ал кейбір таулы аймақтарда және елдің солтүстігінде жаңбыр, тіпті қар жаууы мүмкін. Латакия және Тартус маңындағы жағалаудағы аймақтардың климаты жерортатеңіздік, қысы ылғалды, ал жазы құрғақ, ыстық болып келеді. Маусымаралық кезеңде туристер аз болуы мүмкін, бірақ ауа райы болжап болмайтындай болуы ықтимал.

Ірі фестивальдер мен іс-шаралар бұрынғыдай жиі өтпесе де, көктемгі кезеңде, әсіресе ауылдық жерлерде жабайы гүлдердің гүлденуі қуантады. Сириядағы климаттық аймақтарның алуан түрлілігін — Жерорта теңізі жағалауынан шөлді ішкі аймақтарға дейін — ескере отырып, сапарыңыз барынша жайлы болуы үшін баруды жоспарлаған нақты аймақтардың ауа райы болжамын алдын ала тексеру ұсынылады.

Сирия мәдениеті ғасырлар бойы қалыптасқан дәстүрлерге бай, олармен танысу елді және оның тұрғындарын жақсырақ түсінуге көмектеседі. Сәлемдесу әдетте қол алысуды қамтиды, әсіресе ерлер арасында. Әйел адаммен сөйлескенде, оның бірінші болым қол созуын күткен дұрыс. Сөйлесу кезінде көзбен байланыс орнату жоғары бағаланады және шынайылықтың белгісі болып саналады. Қонақжайлылық сириялық қоғамда ерекше орын алады. Егер сізді қонаққа шақырса, бұл үлкен құрметтің белгісі. Үй иелеріне тәттілер немесе пісірілген өнімдер сияқты шағын сыйлық ала бару әдетке айналған. Ұсынылған дәмнен бас тарту әдепсіздік болып саналады, сондықтан тым болмаса аздап дәм татуға тырысыңыз.

Киімдегі белгілі бір ережелерді сақтау да маңызды. Қоғамдық орындарда, әсіресе ірі туристік аймақтардан тыс жерлерде, иық пен тізені жауып тұратын қарапайым киім таңдау ұсынылады. Мешіттерге барғанда әйелдер басына орамал тағуы керек, ал барлық келушілер жабық киінуі тиіс. Дастарқан басында, әсіресе тағамдар ортақ науада берілсе, оң қолмен жеу қабылданған. Кімге болса да немесе қандай да бір нәрсеге сұқ саусақпен нұсқау әдепсіздік болып саналады — ашық алақанды қолданған дұрыс. Сондай-ақ, аяқ киіміңіздің табаны біреуге бағытталмайтындай етіп отыруға тырысыңыз, өйткені бұл қорлық ретінде қабылдануы мүмкін.

Сириядағы ең маңызды мерекелердің қатарында Рамазан айының аяқталуын білдіретін мұсылмандық Ид аль-Фитр (Ораза айт) және құрбандық шалу мерекесі Ид аль-Адха (Құрбан айт) бар. Бұл күндері отбасылар жиналып, бір-біріне қонаққа барады және сыйлықтар береді. Жалпы алғанда, сириялықтар өте ашық және мейірімді. Олардың мәдениетіне шынайы қызығушылық таныту, дәстүрлерін құрметтеу және араб тілінде бірнеше үйренген сөз тіркестері, сөзсіз, жылы қарым-қатынас орнатуға көмектеседі және сапарыңызды ұмытылмас етеді.

Тарихы мен мәдениеті бай Сирия саяхатшыларға ежелгі өркениеттер атмосферасына енудің және өзіндік дәстүрлермен танысудың бірегей мүмкіндіктерін ұсынады. Мұндағы ойын-сауық саласының негізгі бағыты танымдық және мәдени демалысқа арналған. Қонақтар аймақтың мыңжылдық тарихы туралы сыр шертетін әсерлі археологиялық ескерткіштерді, ежелгі қалалар мен цитадельдерді зерттей алады. Музейлерде баға жетпес жәдігерлер сақталған, ал көне көшелермен серуендеу уақыт рухын сезінуге мүмкіндік береді.

Сирия мәдениетінде дәстүрлі базарлар немесе суктар ерекше орын алады, мысалы, Дамасктегі әйгілі Сук Аль-Хамидия. Мұнда тек шынайы кәдесыйларды — қолөнер бұйымдарын, кілемдерді, дәмдеуіштерді, шығыс тәттілерін, хош иісті майларды сатып алып қана қоймай, жергілікті тұрғындардың күнделікті өмірін бақылап, Шығыс колоритін сезінуге болады. Кешкі уақытты көптеген кафелер мен мейрамханалардың бірінде өткізіп, дәстүрлі сириялық тағамдар мен қонақжайлылықтан ләззат алған жағымды. Көптеген мекемелер тек дәмді тағамдарды ғана емес, сонымен қатар жайлы атмосфераны, кейде жанды ұлттық музыканы ұсынады.

Өнерге қызығатындар үшін Сирия дәстүрлі қолөнермен, каллиграфиямен және музыкамен танысуды ұсына алады. Мұнда ірі тақырыптық парктер немесе белсенді түнгі клубтық өмір сияқты батыстық түсініктегі заманауи ойын-сауық индустриясы аз дамығанымен, тарихи мұра мен жергілікті мәдениетке ену саяхатшыларға бірегей тәжірибе сыйлайды. Тарихи орындарға немесе жанданған базарларға отбасымен серуендеу де барлық жастағы адамдар үшін қызықты оқиға болуы мүмкін.