Данилович шахтасы

Данилович шахтасы — бұл Польшадағы Краковқа жақын жерде орналасқан Величкадағы әйгілі Корольдік тұз кен орындарының кіреберісі және ең танымал бөліктерінің бірі. Бүгінде бұл бірегей жерасты мұражайы, мұнда туристік бағыт келушілерді тұз өндірудің көпғасырлық тарихымен таныстырады. Туристер үшін шахтаға кіру 1635-1640 жылдары салынған Данилович оқпаны арқылы ұйымдастырылған.

Тереңдікке түсе отырып, саяхатшылар тұз патшалығының таңғажайып әлеміне тап болады. Мұнда ұзын дәліздермен жалғанған үлкен камераларды, жерасты көлдерін және кеншілердің қолымен тұз блоктарынан жасалған көптеген мүсіндерді көруге болады. Әулие Кинга капелласы ерекше таңданыс тудырады — бұл Еуропадағы алтарьлары, рельефтері және тіпті люстраларына дейін толығымен тұздан қашалған жалғыз жерасты шіркеуі. Ол 101 метр тереңдікте орналасқан және 1896 жылы салынған.

«Величка» тұз кен орындарының бүкіл кешені 1978 жылдың өзінде-ақ ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілген алғашқы нысандардың бірі болып табылады, бұл оның ерекше тарихи және мәдени құндылығын көрсетеді. Жыл сайын бұл жерге Польшаның «ақ алтынына» қол тигізуді және табиғат пен адам қолымен жасалған жерасты ғажайыптарын көруді қалайтын әлемнің түкпір-түкпірінен миллионнан астам турист келеді.

Жұмыс уақыты, билет құны және келу шарттары туралы ең өзекті ақпаратты алу үшін «Величка» тұз шахтасының ақпарат орталығымен тікелей байланысу ұсынылады. Төменде негізгі байланыс деректері берілген.

Данилович шахтасына келушілер әсерлі жерасты залдары, тұзды көлдер және тарихи қазбалар арқылы өтетін арнайы жабдықталған туристік бағыттармен жүре алады. 135 метр тереңдікке дейін кететін осы дәліздермен саяхаттау кезінде тұздан қашалған бірегей мүсіндер мен барельефтерді, сондай-ақ ежелгі тау-кен жабдықтарын көруге болады. Бұл «ақ алтын» өндірудің көпғасырлық тарихына нағыз бойлау.

Экскурсия аясында тау-кен ісінің демонстрациялары өткізіледі, әртүрлі тарихи дәуірлердегі тұз өндіру технологиялары туралы айтылады. Көптеген адамдар үшін келудің шарықтау шегі — 101 метр тереңдіктегі тұз блогында толығымен жасалған әлемдегі ең үлкен жерасты храмы — әйгілі Әулие Кинга капелласы болып табылады. Мұнда алтарьлар мен рельефтерден бастап, соның ішінде «Құпия кеш» көшірмесінен керемет люстраларға дейін бәрі тұздан жасалған.

Ерекше әсер іздейтіндер үшін шахта бос уақытты өткізудің басқа нұсқаларын да ұсынады. Тақырыптық турлар, соның ішінде отбасылық және білім беру турлары ұйымдастырылған. Шытырман оқиғаларды ұнататындар үшін тіпті экстремалды «Кеншілер бағыты» бар, онда өзіңізді нағыз кенші ретінде сезінуге болады. Сонымен қатар, акустикасы тамаша бірегей жерасты залдарында мәдени іс-шаралар, концерттер мен көрмелер үнемі өткізіліп тұрады.

Әйгілі тұз кен орындарына кіреберіс болып табылатын Данилович шахтасы Величка қаласында, Краков орталығынан небәрі 10–15 шақырым жерде орналасқан. Осындай жақын орналасуының арқасында бұл бірегей көрікті жерге қоғамдық көлікпен, автомобильмен немесе ұйымдастырылған экскурсия құрамында бірнеше ыңғайлы тәсілмен жетуге болады.

Ең қарапайым және танымал тәсілдердің бірі — қоғамдық көлікті пайдалану. Краковтан Краков Главный (Kraków Główny) станциясынан Величка Рынок-Копальня (Wieliczka Rynek-Kopalnia) станциясына дейін үнемі қала маңындағы поездар қатынайды, ол жерден шахтаның кіреберісіне дейін небәрі бірнеше минуттық жаяу жол. Сондай-ақ Dworzec Główny Zachód аялдамасынан шығатын №304 қалалық автобусымен жетуге болады. Қоғамдық көлікпен бүкіл сапар шамамен 20–30 минутты алады.

Жеке автомобильмен саяхаттауды қалайтындар үшін Данилович оқпанының кіреберісінің жанында ыңғайлы тұрақ жабдықталған. Сонымен қатар, көптеген туристік компаниялар Краковтан ұйымдастырылған трансферлер мен экскурсиялық турларды ұсынады, олар көбінесе тек жолды ғана емес, сонымен қатар гидтің сүйемелдеуін де қамтиды, бұл сапарды барынша жайлы етеді.

Данилович шахтасы ажырамас бөлігі болып табылатын Величкадағы әйгілі тұз кен орындарының тарихы терең өткеннен бастау алады. ХІ–ХІІ ғасырлардың өзінде мұнда табиғи тұз көздерінен тұзды буланттыру арқылы өндіре бастаған. Алайда, нағыз тау-кен өнеркәсібі кезеңі ХІІІ ғасырда тас тұзы кен орындарының ашылуымен басталды, бұл алғашқы шахта оқпандарының құрылысына әкелді. XIV ғасырда-ақ Король Казимир Ұлы тұз өндіру мен сатуды реттейтін жарлық шығарып, кен орындарын ортағасырлық Еуропадағы ең ірі кәсіпорындардың біріне айналдырды.

Бірегей жерасты лабиринттері келушілерді ерте кезден-ақ тарта бастады. Кейбір деректер бойынша, Николай Коперникті қоса алғанда, артықшылығы бар тұлғалар мен мәртебелі қонақтарға арналған алғашқы экскурсиялар XV ғасырдың соңында-ақ өткізіле бастаған. Краковқа жақын орналасуы шахтаның туристік нысан ретінде танымалдылығының артуына ықпал етті. Уақыт өте келе жерасты ғажайыптары туралы даңқ тарап, кен орындары қалың жұртшылық үшін қолжетімді болды, бұл келушілер ағынын едәуір арттырды.

Бүгінде туристер үшін негізгі кіреберіс қызметін атқаратын Данилович оқпанының өзі 1635–1640 жылдары басқарушы Николай Даниловичтің бастамасымен қазылған. Бастапқыда ол тұзды бетке тасымалдау үшін пайдаланылды. Туризмнің дамуымен оның рөлі өзгерді және XIX ғасырда оқпан келушілердің түсуі үшін бейімделді. Өзінің көпғасырлық тарихында шахта жай ғана туристік көрікті жер емес, Польшаның тау-кен мәдениетінің нағыз символына және тұз өндіру технологияларының эволюциясын көрсететін инженерлік өнердің көрнекті ескерткішіне айналды.

Данилович шахтасымен және оның жерасты ғажайыптарымен толық танысу үшін кем дегенде 2,5–3 сағат бөлу ұсынылады. Бұл уақыт, әдетте, ең әсерлі камераларды, тұзды көлдерді және әйгілі Әулие Кинга капелласын қамтитын негізгі туристік бағыт бойынша асықпай жүріп өтуге жеткілікті. Ұзындығы шамамен 3,5 км болатын бағыт бойынша серуендеу сізге негізгі экспозицияларды көруге және ең көрікті жерлерде суретке түсу үшін тоқтауға мүмкіндік береді.

Уақытты бағалау гидпен бірге жүретін стандартты экскурсияға қатысты екенін және әсіресе туристік маусымның қызған шағында кіреберістегі кезекте күту уақытын қамтымайтынын ескеру маңызды. Сондай-ақ, егер сіз кәдесыйлар дүкеніне баруды, жерасты кафесінде тамақтануды немесе жай ғана тұз тереңдігінің бірегей атмосферасынан толық ләззат алу үшін кідіруді жоспарласаңыз, қосымша уақыт қалдырған жөн.

Егер сіз тереңірек тәжірибе алғыңыз келсе, мысалы, шамамен үш сағатқа созылатын, бірақ кеншілердің жұмысына белсендірек және толық бойлауды ұсынатын «Кеншілер бағыты» сияқты арнайы турлардың бірін таңдай аласыз. Краковтан бару-қайту жолын ескере отырып, Величкаға бүкіл сапарға сапар жайлы және асықпай өтуі үшін кем дегенде жарты күн бөлген дұрыс.

Данилович шахтасы келушілер үшін жыл бойы ашық, бірақ жұмыс уақыты маусымға байланысты өзгеруі мүмкін. Жаз бен қыста кесте әртүрлі болады: әдетте, жылы мезгілде шахта ұзағырақ, 7:30-дан 19:30-ға дейін, ал қыста — 8:00-ден 17:00-ге дейін жұмыс істейді. Нақты уақыт өзгеруі мүмкін болғандықтан, сапарды жоспарлар алдында «Величка» тұз шахтасының ресми сайтындағы өзекті ақпаратты тексеру ұсынылады.

Баруға кепілдік беру және әсіресе туристік маусымның қызған шағында ұзын сонар кезекті болдырмау үшін билеттерді алдын ала онлайн брондау ұсынылады. Бұл кассаларда уақытыңызды үнемдеп қана қоймай, осы таңғажайып жерасты әлеміне түсу үшін ең ыңғайлы сеансты таңдауға мүмкіндік береді. Ресми сайттан билеттерді сатып алу — әсіресе поляк және ағылшын тілдерінен басқа тілдердегі экскурсиялар үшін сапарды ұйымдастырудың ең сенімді тәсілі.

Данилович шахтасына бару — бұл сөзсіз жарқын және есте қаларлық оқиға. Алайда, Краковқа және оның айналасына жасаған саяхатыңызды шынымен толық ету үшін жақын маңда орналасқан басқа да қызықты жерлерге уақыт бөлген жөн. Айналаны зерттеу сізге Польшаның мәдениеті мен тарихымен жақсырақ танысуға және сапардан алған әсерлеріңізді әртүрлі етуге мүмкіндік береді.

Тұз кен орындарының жанында тарихи нысандардан бастап отбасылық демалыс орындарына дейін көптеген басқа көрікті жерлер бар. Төменде Данилович шахтасынан оңай жетуге болатын қызықты орындардың тізімі берілген.