Тиволи

Тиволидегі климат айқын маусымдармен сипатталады, бұл қонақтарға жыл бойы әртүрлі ауа райы жағдайларын ұсынады. Жаз, әсіресе шілде және тамыз айларында мұнда ыстық: ауаның орташа температурасы шамамен 25.3°C деңгейінде сақталады, ал максималды көрсеткіштер 31°C-қа жетуі мүмкін. Бұл кезеңде жауын-шашын мөлшері минималды — айына небәрі 1 мм шамасында, ал жаңбырлы күндер әдетте 4-8-ден аспайды. Тиволиде қыс жұмсақ, қаңтардың орташа температурасы шамамен 6.4°C болады, бұл ретте минималды температура 2°C-қа дейін төмендеуі мүмкін. Қыс айларында және маусымаралық кезеңдерде, мысалы, қарашада, жауын-шашын көбірек түседі (5 мм-ге дейін) және жаңбырлы күндер саны 15-ке жетуі мүмкін. Жалпы алғанда, Тиволиде сізді ыстық және негізінен құрғақ жаз, сондай-ақ жұмсақ әрі ылғалды қыс күтеді. Сапарыңызды егжей-тегжейлі жоспарлау үшін Тиволи климаты туралы толық ақпаратпен танысыңыз.

Өзінің әлемге әйгілі виллаларынан бөлек, Тиволи саяхатшылар үшін оны одан да тартымды ететін көптеген қызықты бөлшектер мен оқиғаларды жасырып жатыр. Бұл көне қала ізденімпаз зерттеушіні күтіп тұрған тосынсыйларға толы.

• Тиволи бірден ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұрасының екі нысанымен мақтана алады: шамамен 120 гектар аумақты алып жатқан зәулім антикалық кешен Вилла Адриана және Қайта өрлеу дәуірінің жауһары – Вилла д’Эсте. Бір қызығы, соңғысының көптеген субұрқақтары әлі күнге дейін сорғыларды қолданбай-ақ, тек табиғи биіктік айырмашылығы мен гидравлика заңдарының есебінен жұмыс істейді.

• Антикалық дәуірде Тибур деген атпен белгілі болған қала Сабин тауларына баратын жолда маңызды стратегиялық рөл атқарған. Оның көркем айналасы және емдік деп саналған ауасы мұнда өздерінің сәнді қала сыртындағы резиденцияларын салған императорларды, ақындар мен философтарды қосқандағы Рим ақсүйектерін өзіне тартқан.

• Тиволидің сүйкімділігі ғасырлар бойы көрнекті өнер қайраткерлерін шабыттандырды. Қаланың танымал қонақтарының арасында Иоганн Вольфганг фон Гёте мен Ференц Лист болды, олар бірегей пейзаждар мен сәулет өнерінің туындыларына тамсана отырып, өз шығармалары үшін таусылмас идеялар көзін тапқан.

• Қала көптеген қызықты аңыздармен қоршалған. Солардың бірінде Вилла д’Эсте субұрқақтарындағы судың ерекше күші бар және онымен бетін жуған әрбір адамға сәттілік әкеледі делінеді. Бұл аңыз осы ғажайып жерге баруға тағы бір жұмбақ реңк қосады.

Тиволи — бай тарихы бар сүйкімді қала, Лацио аймағында, Римге жақын орналасқан, бұл оны туристер үшін оңай қолжетімді етеді. Мұнда жетудің бірнеше ыңғайлы жолдары бар, негізінен Италияның астанасының көлік тораптары арқылы.

Тиволиге ұшақпен қалай жетуге болады:

Тиволидің өзінде әуежай жоқ, сондықтан саяхатшылар Рим әуежайларына назар аударуы керек. Ең жақын және ыңғайлылары:

Дж. Б. Пастине атындағы Чампино халықаралық әуежайы (CIA) Римде орналасқан және ең ыңғайлы нұсқалардың бірі болып табылады. Ол Тиволиден шамамен 25 шақырым жерде орналасқан. Тиволиге таксимен немесе алдын ала брондалған трансфермен бару шамамен 50-60 минутты алады. Бұл көптеген еуропалық бағыттарға, соның ішінде бюджеттік авиакомпаниялардың рейстеріне қызмет көрсететін айтарлықтай үлкен әуежай.

Леонардо да Винчи — Фьюмичино әуежайы (FCO), Римнің және бүкіл Италияның басты халықаралық әуежайы, Тиволиден оңтүстік-батысқа қарай шамамен 49 шақырым жерде орналасқан. Фьюмичинодан Тиволиге автомобильмен жол жүру жол жағдайына байланысты әдетте 1 сағат 30 минутты алады. Бұл ірі әуежай көптеген халықаралық және ішкі рейстерді ұсынады.

Римнің екі әуежайынан да Римнің орталық вокзалына (мысалы, Термини немесе Тибуртина) экспресс-пойыздармен немесе автобустармен жетуге болады, ал сол жерден Тиволиге баратын аймақтық пойызға немесе автобусқа ауысып мінуге болады.

Көрнекі болу үшін, Тиволиге жетуге болатын негізгі әуежайлар бойынша жиынтық ақпарат:

Тиволиге пойызбен қалай жетуге болады:

Пойызбен саяхаттау — Тиволиге жетудің тағы бір ыңғайлы жолы, әсіресе сіз Италияда болсаңыз. Тиволиде аймақтық желілерге қызмет көрсететін өз теміржол станциясы болса да, негізгі маршруттар Римнің ірі вокзалдары арқылы өтеді. Сол жерден Тиволиге пойыздар (FL2 желісі) мен COTRAL автобустары тұрақты қатынайды. Римнен Тиволиге пойызбен жүру шамамен 30 минуттан 1 сағатқа дейін созылады.

Римдегі Тиволиге жетуге ыңғайлы негізгі теміржол тораптары:

Тибуртина вокзалы (IRT) Римде Тиволиден шамамен 23 шақырым жерде орналасқан. Бұл Римдегі көлемі жағынан екінші вокзал, жүрдек және аймақтық пойыздар үшін маңызды көлік торабы. Осы жерден Тиволиге аймақтық пойызбен немесе автобуспен оңай жетуге болады. Таксимен жол жүру шамамен 50-60 минутты алады.

Рома Термини станциясы (XRJ), Римнің басты теміржол вокзалы, Тиволиден шамамен 26 шақырым жерде орналасқан. Бұл жолаушылар ағыны өте үлкен және бағыттары көп Италияның ең ірі вокзалы. Термини вокзалынан да Тиволиге пойыздар мен автобустар аттанады. Таксимен жол жүру уақыты шамамен бір сағатты құрайды.

Тиволиге жетуге болатын негізгі теміржол станциялары (Римде Тиволиге дейінгі көлікке ауысып міну арқылы):

Сонымен қатар, Тиволиге автомобильмен де баруға болады. Қала Риммен A24 автотрассасы арқылы байланысқан. Егер сіз жеке немесе жалға алынған автомобильмен саяхаттасаңыз, бұл төңіректі зерттеуге де мүмкіндік беретін ыңғайлы нұсқа болуы мүмкін.

Римге жақын орналасқан сүйкімді Тиволи қаласы өзінің зәулім виллаларымен және бай тарихи мұрасымен бүкіл әлемге әйгілі. Мұнда әрбір бұрыш тарихпен тыныстайды, ал көркем пейзаждар ұзақ серуендеуге шабыттандырады. Міне, назардан тыс қалдыруға болмайтын бірнеше негізгі көрікті жерлер.

Қаланың басты жауһарларының бірі — Вилла д’Эсте. ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген итальяндық Ренессанстың бұл туындысы өзінің ғажайып бақтарымен және сансыз субұрқақтарымен танымал. Террасалар бойымен серуендей отырып, сіз сиқыр мен тыныштық атмосферасын тудыратын су ойындарына, орган субұрқақтарына және салқын гроттарға тәнті боласыз. Бұл өнер мен табиғат үйлесім тапқан мекен.

Маңызы жағынан кем түспейтін нысан — Вилла Адриана, император Адрианның бұрынғы қала сыртындағы резиденциясы болып табылатын зәулім археологиялық кешен. ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра нысаны болып табылатын бұл «қала ішіндегі қала» өз ауқымымен және ғимараттарының алуан түрлілігімен таңғалдырады: мұнда сарайлардың, театрлардың, термалардың, кітапханалар мен ғибадатханалардың қирандыларын көруге болады. Вилла Адриана Рим империясының ұлылығын сезінуге және көне тарихтың бір бөлігі болуға мүмкіндік береді.

Табиғат сұлулығы мен романтикалық пейзаждарды ұнататындар үшін Вилла Грегориана міндетті түрде бару керек орын болып табылады. XIX ғасырда Рим папасы Григорий XVI-ның қалауымен құрылған бұл парк сарқырамалары, гроттары мен иірілімді соқпақтары бар көркем шатқал болып табылады. Басты көрікті жері — Аньене өзенінің Үлкен каскады, жартастардан құлайтын қуатты су ағыны. Парк бойымен серуендеу ұмытылмас әсерлер мен керемет көріністер сыйлайды.

Вилла д'Эсте ішінде көбінесе жеке көрікті жер ретінде ерекшеленетін тағы бір танымал орын — Жүз субұрқақ аллеясы орналасқан. Бұл әсерлі су феериясы бақтың террасаларының бірінің бойымен созылып жатыр. Маскарондар мен кішігірім тостағандардан атқылаған жүздеген су ағындары күн шуақты күні ерекше әдемі көрінетін бірегей тірі дәліз жасайды. Бұл Тиволидегі ең көп суретке түсірілетін және есте қалатын орындардың бірі.

Тиволи асханасы – бұл қала маңындағы егістіктерден алынған ең жаңа піскен көкөністер мен сүт өнімдерінен дайындалған, бірегей жергілікті рецепттермен байытылған Лацио аймағының гастрономиялық дәстүрлеріне жасалған қызықты саяхат.

Міндетті түрде дәм татуға тұрарлық тағамдардың ішінде жергілікті кулинарияның нағыз символына айналған артишок пен үй сыры қосылған пастаны атап өтуге болады. Хош иісті шөптер қосылып, шоққа шебер пісірілген қозы мен қоян етінен жасалған тағамдар да ерекше назар аударуға лайық. Тиволи гастрономиясында жаңа піскен рикотта сыры ерекше орын алады. Оның дәмін классикалық нұсқада да, Пастичерия Ла Челестьяле сияқты жергілікті кондитерлік дүкендердегі талғампаз тәтті десерттер түрінде де татуға болады. Ал қаланы аралау кезінде тез әрі дәмді тіскебасар үшін шпинат пен рикотта салынған кішкентай бәліштер өте қолайлы.

Асты Италияның шуақты мінезін көрсететін жергілікті шараптар тамаша толықтырады. Алкогольсіз сусындардан жаңа сығылған шырындар және, әрине, хош иісті итальяндық кофе танымал. Тиволидегі тамақтану мәдениеті алуан түрлі: жергілікті тұрғындар мен туристер дәстүрлі мейрамханалар мен жайлы тратторияларда кешкі ас ішкенді ұнатады. Жаңа піскен нан, хош иісті зәйтүн майы, маусымдық жемістер мен басқа да жергілікті дәмді тағамдарды сатып алуға болатын көше базарлары мен жәрмеңкелеріне міндетті түрде бас сұғыңыз.

Тиволидің гастрономиялық сахнасы өзінің алуан түрлілігімен және шынайылығымен баурайды. Қалаға бару — бұл тек көне жәдігерлермен танысу ғана емес, сонымен қатар дәстүрге деген құрмет сапалы, жаңа өнімдерге деген сүйіспеншілікпен ұштасатын нағыз итальяндық дәмдер әлеміне ену мүмкіндігі. Егер сапарыңыз олардың өткізілу уақытына сәйкес келсе, жергілікті тағам фестивальдеріне бару мүмкіндігін жіберіп алмаңыз – бұл қаланың қонақжай тұрғындарының ортасында аймақтың кулинариялық дәстүрлеріне тереңірек бойлаудың тамаша мүмкіндігі.

Бай тарихы мен ғажайып виллалары бар сүйкімді Тиволи қаласына қош келдіңіз! Италияның бұл бұрышына жасаған саяхатыңыз барынша жайлы әрі есте қаларлықтай болуы үшін біз бірнеше практикалық кеңестер дайындадық.

1. Киім және қажетті заттар: Тиволидегі климат жерортатеңіздік, сондықтан жазда (маусым-тамыз) табиғи матадан тігілген жеңіл киім, бас киім, күннен қорғайтын көзілдірік пен крем алыңыз. Көктем мен күзде ауа райы құбылмалы, сондықтан қабат-қабат киім мен жеңіл күртеше немесе свитер қажет болады. Қыста салқын болуы мүмкін, жылы киім мен қолшатырды ұмытпаңыз. Гардеробыңыздың негізгі элементі — ыңғайлы аяқ киім, өйткені сізге тас төселген жолдармен көп жүруге және виллалардың кең аумақтарын зерттеуге тура келеді. L типті розеткаларға арналған адаптерді ұмытпаңыз. Шіркеулерге барғанда иық пен тізені жауып жүру әдетке айналған.
2. Қаладағы және төңірегіндегі көлік: Тиволидің өзі айтарлықтай жинақы, Вилла д'Эсте сияқты көптеген көрікті жерлерге жаяу баруға болады. Қала ішінде жүру және Римге (шамамен 30 км) бару үшін Trenitalia аймақтық пойыздарын (Tivoli станциясы) немесе COTRAL компаниясының автобустарын пайдалану ыңғайлы. Егер сіз Лацио аймағының төңірегін зерттеуді жоспарласаңыз, автокөлікті жалға алу пайдалы болуы мүмкін, бірақ Тиволидің тарихи орталығында тұрақ табу қиын болуы мүмкін екенін ескеріңіз. Қалада такси бар, бірақ ол ірі мегаполистерге қарағанда сирек кездеседі.
3. Қаржы: ақша туралы бәрі: Италиядағы ресми валюта — еуро (EUR). Ақшаны банктерде немесе айырбастау пунктерінде (cambio) айырбастауға болады, бірақ кең таралған банкоматтардан (Bancomat) қолма-қол ақша алу тиімдірек. Несиелік және дебеттік карталар (Visa, Mastercard) қонақ үйлердің, мейрамханалар мен дүкендердің көпшілігінде қабылданады. Ұсақ-түйек сатып алулар үшін әрқашан өзіңізбен бірге азғантай қолма-қол ақша ұстауды ұсынамыз. Мейрамханалардағы шайпұл көбінесе шотқа "coperto" (үстелге қызмет көрсету ақысы) немесе "servizio" (қызмет көрсету) ретінде қосылады. Егер олар қосылмаса, жақсы қызмет көрсеткені үшін шот сомасының 5-10%-ын қалдыру әдетке айналған.
4. Денсаулық және қауіпсіздік: Тиволи — айтарлықтай қауіпсіз қала. Дегенмен, кез келген жердегідей, қарапайым сақтық шараларын сақтаңыз: адам көп жиналатын жерлерде, әсіресе вокзалдар мен туристік аймақтарда заттарыңызға сақ болыңыз. Дәріханалар (Farmacia) жасыл крестпен белгіленген; түнгі уақыт үшін кезекші дәріханалардың (farmacia di turno) жұмыс кестесін нақтылаңыз. ЕО азаматтары үшін Еуропалық медициналық сақтандыру картасын (EHIC) өзімен бірге алып жүру ұсынылады. Басқа елдерден келген туристерге сапар алдында медициналық сақтандыруды ресімдеу қатаң ұсынылады. Жедел жәрдем нөмірі — 112.
5. Тіл және қарым-қатынас: Ресми тіл — итальян тілі. Туристік орындарда (қонақ үйлер, мейрамханалар, танымал көрікті жерлер) қызметкерлер көбінесе ағылшынша сөйлейді, бірақ итальян тіліндегі бірнеше негізгі фразаларды білу өте пайдалы және жергілікті тұрғындар үшін жағымды болады: "Buongiorno/Buonasera" (Сәлеметсіз бе), "Grazie" (Рахмет), "Prego" (Оқасы жоқ), "Scusi" (Кешіріңіз). Мобильді байланыс пен интернет сапалы; жергілікті оператордың SIM-картасын мамандандырылған салондардан сатып алуға болады. Wi-Fi көптеген қонақ үйлерде, кафелерде және қоғамдық орындарда қолжетімді.
6. Жергілікті этикет пен дәстүрлер: Итальяндықтар — ашық әрі дос көңілді адамдар. Дүкенге немесе кафеге кіргенде амандасу әдетке айналған. Көмек сұраудан тартынбаңыз, бірақ оны сыпайы түрде жасаңыз. Шіркеулер мен діни орындарға барғанда тыныштықты сақтаңыз және қарапайым киініңіз (иық пен тізе жабық болуы керек). Әсіресе шағын қалаларда түскі үзіліс (riposo немесе siesta) күндіз бірнеше сағатқа созылуы мүмкін екенін, бұл кезде көптеген дүкендер мен мекемелер жабық болатынын есте сақтау маңызды.
7. Неден аулақ болу керек: Саясат немесе дін сияқты даулы тақырыптарды, әсіресе бейтаныс адамдармен қатты талқыламауға тырысыңыз. Сондай-ақ, тарихи ескерткіштердің немесе субұрқақтардың баспалдақтарына, егер рұқсат етілмесе, отыруға болмайды — бұл құрметсіздік ретінде қабылдануы мүмкін және тіпті айыппұлға әкелуі мүмкін. Лицензиясы жоқ көше саудагерлерінен тауарларды, әсіресе танымал брендтердің қолдан жасалған бұйымдарын сатып алудан аулақ болыңыз.
8. Тиволи үшін ерекше кеңес: Тиволидің басты қазыналары — бұл сөзсіз керемет субұрқақтары бар Вилла д'Эсте және көркем гроттары мен сарқырамалары бар Вилла Грегориана. Ұзын-сонар кезектерден аулақ болу үшін, әсіресе маусым кезінде, билеттерді алдын ала онлайн сатып алыңыз. Сондай-ақ виллалардың жұмыс уақытын тексеріңіз, өйткені олар жыл мезгіліне байланысты өзгеруі мүмкін. Және жақын маңда орналасқан Вилла Адриананы ұмытпаңыз — бұл император Адрианның ежелгі римдік вилласының қирандыларының кең кешені, ол да сіздің назарыңызға лайық.

Бұл кеңестер сізге Тиволиге ұмытылмас саяхат жоспарлауға және осы ғажайып итальяндық қаладағы әрбір сәттен ләззат алуға көмектеседі деп үміттенеміз. Сапарыңыз сәтті өтсін!

Италия төбелеріне күн батқанда, Тиволи өзгереді, қонақтарға кешкі демалыс үшін жайлы әрі еркін атмосфера ұсынады. Қала өзінің тарихи виллаларымен көбірек танымал болса да, мұнда кешті өткізіп, мегаполистің шуынан гөрі итальяндық шағын қалашықтың сүйкімділігімен ерекшеленетін түнгі өмірден ләззат алуға болатын жағымды орындарды табуға болады.

Тиволидің түнгі өмірі негізінен оның тарихи орталығында шоғырланған. Мұнда сіз қатты музыкасы бар үлкен түнгі клубтарды таппайсыз, оның орнына жергілікті шараптан немесе дәстүрлі итальяндық кешкі астан ләззат алуға болатын жайлы барлар, энотекалар (шарап барлары) және мейрамханалар болады. Атмосфера әдетте тыныш және араласуға ыңғайлы. Уақытты жақсы өткізуге болатын осындай орындардың бірі — күндіз пісірмелерімен танымал, ал кешке жағымды барға айналатын Пастичерия Ла Челестьяле.

Романтикалық немесе жай ғана жағымды жағдайда кешкі ас ішу үшін Тиволи бірнеше тамаша мейрамханаларды ұсынады. Мысалы, Сибилла мейрамханасы тек тағамдарымен ғана емес, сонымен қатар керемет көріністерімен де танымал, бұл оны ерекше кеш үшін тамаша таңдау етеді. Ескі заманның атмосферасына бойлап, жергілікті тағамдардан дәм татуға болатын тағы бір қызықты орын — Дракула тавернасы. Көптеген мейрамханалар ашық аспан астындағы үстелдерді ұсынады, бұл әсіресе жылдың жылы мезгілінде өте жағымды.

Тиволидегі кешкі орындар әдетте аперитивке жақын (шамамен 18:00-19:00) жандана бастайды және кеш батқанға дейін, әсіресе демалыс күндері жұмыс істейді. Мұндағы жұртшылық аралас — жергілікті тұрғындардан бастап, тыныш демалысты ұнататын туристерге дейін. Көптеген жерлерде дресс-код күнделікті, бірақ талғампаз мейрамханаларда кешкі ас үшін талғампаз киім таңдаған жөн. Бағалар әртүрлі, бірақ жалпы алғанда Италияның туристік қалалары үшін орташа деңгейге сәйкес келеді. Түнде қала орталығында жаяу жүру ыңғайлы. Егер сіз шет жақта тоқтасаңыз, такси қызметін пайдаланған дұрыс.

Тиволи — қауіпсіз қала, оның жарықтандырылған орталық көшелерімен кешкі серуендеу әдетте қауіп тудырмайды. Дегенмен, кез келген жердегідей, қарапайым сақтық шараларын сақтаған жөн. Егер сізге такси қажет болса, оны телефон арқылы тапсырыс берген немесе мейрамхана мен бардан сұраған дұрыс.

Күндіз Тиволи бай мәдени бағдарлама ұсынады. Субұрқақтарымен әйгілі керемет Вилла д’Эсте, Рим императорының бұрынғы резиденциясы болған зәулім Вилла Адриана және саябағы мен сарқырамалары бар көркем Вилла Грегориана сияқты әлемге әйгілі көрікті жерлерді міндетті түрде аралаңыз. Бұл жерлер өз сұлулығымен және тарихымен сізді таңғалдырып, қаладағы тыныш кештермен тамаша контраст жасайды.

Осылайша, Тиволи күндізгі жаңалықтар мен кешкі релаксацияның үйлесімді бірлігін ұсынады. Бұл бай мәдени мұрадан да, нағыз итальяндық стильдегі жағымды, асықпайтын түнгі өмірден де ләззат алуға болатын орын.

Тиволи – тарих пен табиғат тоғысқан, саяхатшыларға керемет саябақ ансамбльдері мен бай мәдени мұраның бірегей үйлесімін ұсынатын қала. Қаланың басты жауһарлары оның әлемге әйгілі виллалары болып табылады, олардың әрқайсысы ашық аспан астындағы нағыз мұражай болып табылады.

Тиволидің жасыл оазистерінің ішінде әрқайсысының өзіндік қайталанбас мінезі бар үш вилла ерекше көзге түседі. Вилла д’Эсте – бұл итальяндық Қайта өрлеу дәуірінің жауһары, ол өзінің сәнді бақтарымен, әсерлі субұрқақтарымен, каскадтарымен және су ойындарымен танымал. Оның көлеңкелі аллеяларымен, соның ішінде атақты Жүз субұрқақ аллеясымен серуендеу ұмытылмас әсер сыйлап, Ренессанс дәуіріне енгендей сезім ұялатады. Бұл жер талғампаз ландшафттық сәулетті және ыстық күндегі су ағындарының салқындығын бағалайтындар үшін өте қолайлы.

Вилла Грегориана мүлдем басқа атмосфераны ұсынады. XIX ғасырда құрылған бұл саябақ өзінің жабайы, романтикалық сұлулығымен таңғалдырады. Мұнда сізді тік жартастар, гроттар, қалың өсімдіктер және, әрине, Аньене өзенінің әсерлі Үлкен каскады күтеді. Бұл табиғатты, жаяу серуендеуді және жанды тебірентетін пейзаждарды ұнататындар үшін тамаша орын.

Үшінші маңызды көрікті жер — Вилла Адриана, император Адрианның бұрынғы қала сыртындағы резиденциясы болып табылатын зәулім археологиялық кешен. Бұл зәйтүн тоғайлары мен қарағайлармен қоршалған, сарайлардың, театрлардың, термалар мен ғибадатханалардың қирандыларын сағаттап зерттеуге болатын кең аумақта жайылған шағын қала іспеттес. Вилла Адриана Ежелгі Римнің ұлылығын сезінуге және өзіңізді көне өркениеттерді зерттеуші ретінде сезінуге мүмкіндік береді.

Тиволиде жабық ғимараттарда кең топтамалары бар дәстүрлі мұражайлар болмаса да, виллалардың өздері, әсіресе Вилла д’Эсте және Вилла Адриана (екеуі де ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген), тарихтың, сәулет өнерінің және ландшафт өнерінің тірі мұражайлары болып табылады. Олар өз дәуірлерінің рухын сақтап, жасаушыларының өмірі мен талғамы туралы сыр шертеді. Бұл кешендерді аралау — Италияның мәдениеті мен тарихына терең бойлау деген сөз.

Әйгілі виллалардан бөлек, Тиволидің тарихи орталығының тар көшелерімен серуендеу мүмкіндігін жіберіп алмаңыз. Мұнда сіз ортағасырлық сүйкімді үйлерді, шағын шіркеулерді және көне итальяндық қаланың шынайы атмосферасынан ләззат ала отырып, жергілікті тағамдардан дәм татуға болатын жайлы тратторияларды таба аласыз.

Тиволи және оның төңірегінде жүру қоғамдық көлік жүйесінің арқасында айтарлықтай ыңғайлы, бірақ қаланың тарихи орталығын жаяу аралаған дұрыс. Туристер үшін негізгі көлік түрлері — автобустар мен пойыздар, әсіресе Римге және орталықтан тыс орналасқан көрікті жерлерге бару үшін.

Автобустар — Тиволидің өзінде жүру және жақын маңдағы елді мекендермен байланыс жасаудың басты жолы. Жергілікті автобус бағыттары қаланың әртүрлі бөліктерін, соның ішінде теміржол станциясы мен негізгі туристік нысандарды біріктіреді. Қалалық автобусқа билеттің құны әдетте шамамен 1-1.5 еуро тұрады. Аймақтық автобустар (мысалы, Cotral компаниясы) Риммен және Лационың басқа қалаларымен байланысты қамтамасыз етеді; мұндай автобуспен Римге дейін бару 2-4 еуро шамасында болуы мүмкін. Кестелерді аялдамалардан немесе көлік компанияларының сайттарынан табуға болады.

Пойыздар — Тиволиден Римге жетудің танымал әрі тиімді жолы. Тиволи теміржол станциясына Roma Tiburtina және Roma Termini сияқты Рим вокзалдарына тұрақты қатынайтын Trenitalia аймақтық пойыздары қызмет көрсетеді. Жол жүру әдетте шамамен бір сағатты алады, ал Римге дейінгі аймақтық пойыз билетінің құны, әдетте, бір жаққа 2.5-тен 5 еуроға дейін болады, бұл Тиволиді астананы зерттеу үшін ыңғайлы базаға айналдырады.

Жол ақысын төлеу жүйесі Тиволиде, көптеген итальяндық қалалардағыдай, билеттерді алдын ала сатып алуды талап етеді. Автобус билеттерін (жоғарыда аталған бағалар бір реттік сапарларға қатысты) темекі дүңгіршектерінен (tabaccherie, "T" әрпімен белгіленген), газет дүңгіршектерінен (edicole) немесе кейде аялдама жанындағы барлардан сатып алуға болады. Пойыз билеттері вокзалдағы кассаларда, өзіне-өзі қызмет көрсету автоматтарында немесе онлайн сатылады. Пойызға отырар алдында немесе автобусқа кіргеннен кейін бірден билетті компостерлеу (валидациялау) қажеттілігін есте сақтау өте маңызды. Ол үшін платформалардағы немесе автобус салонындағы арнайы сары немесе жасыл автоматтар қолданылады. Билеттердің әртүрлі түрлері бар: бір реттік, кейде күндік немесе көп күндік жол жүру билеттері, егер сіз Римге және аймақ бойынша жиі жүруді жоспарласаңыз, олар тиімді болуы мүмкін.

Туристерге практикалық кеңестер: билеттерді алдын ала сатып алуға тырысыңыз, әсіресе қарбалас уақытта жол жүруді жоспарласаңыз. Автобустар мен пойыздар әдетте кесте бойынша жүреді, бірақ шамалы кешігулер болуы мүмкін. Қоғамдық көлік әдетте таң ертеңнен кеш батқанға дейін жұмыс істейді, бірақ демалыс және мереке күндері рейстердің жиілігі төмендеуі мүмкін. Бағыттарды жоспарлау үшін онлайн карталарды немесе көлік компанияларының қосымшаларын пайдалануға болады.

Қоғамдық көлікке альтернатива ретінде, әсіресе Тиволи орталығындағы қысқа қашықтықтар үшін жаяу серуендеу өте қолайлы. Қала айтарлықтай жинақы және көптеген көрікті жерлер бір-біріне жаяу жететін қашықтықта орналасқан. Такси де қолжетімді, оларды тұрақтардан табуға немесе телефон арқылы шақыруға болады, бірақ бұл қымбаттау нұсқа болады. Велосипедті жалға алу онша танымал болмауы мүмкін, бірақ егер сізді осындай қозғалыс тәсілі қызықтырса, сол жерде нақтылап көрген жөн.

Тиволиде саяхатшылар әртүрлі талғам мен бюджетке сәйкес келетін орналастырудың алуан түрлі нұсқаларын таба алады. Қала жайлы «төсек пен таңғы ас» (B&B) үлгісіндегі қонақ үйлерді, қонақ үйлерді, шағын отбасылық мейманханаларды, сондай-ақ қысқа мерзімге жалға алуға болатын апартаменттер мен демалыс үйлерін ұсынады. Мұнда сәнді курорттар аз, басты назар шынайы және оңаша тұруға аударылған.

Туристер үшін негізгі көрікті жерлерге жақын орналасқан аудандар ерекше тартымды. Тиволидің тарихи орталығы — егер сіз Вилла д’Эсте немесе Вилла Грегориана сияқты танымал орындарға жаяу жететін қашықтықта болғыңыз келсе, тұруға тамаша орын. Мұнда орналасу көне қаланың атмосферасына оңай бойлауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, егер сіз қала орталығынан сәл алшақ орналасқан Вилла Адрианаға баруды жоспарласаңыз, оның маңындағы нұсқаларды да қарастырған жөн.

Баға диапазонына келетін болсақ, Тиволиде бюджеттік нұсқаларды да, орта деңгейдегі баспаналарды да табуға болады. Сәнді ұсыныстар азырақ ұсынылған. Тұрғын үйді алдын ала брондау ұсынылады, әсіресе егер сіздің сапарыңыз туристік маусымның қызған шағына (көктем, жаз және ерте күз) немесе демалыс және мереке күндеріне сәйкес келсе. Бұл жақсы таңдау мен тиімдірек бағаларды қамтамасыз етуге көмектеседі.

Тиволидегі баспананы қонақ үйлердің, апартаменттердің және B&B-лердің кең таңдауы ұсынылған танымал онлайн брондау платформалары арқылы брондауға болады. Кейбір қонақ үйлер мен шағын мейманханалар өздерінің веб-сайттары немесе телефон арқылы тікелей брондау мүмкіндігін ұсынады, бұл кейде тиімдірек болуы немесе икемді жағдайларды ұсынуы мүмкін.

Айналаны зерттегісі келетіндер үшін Тиволи бірнеше қызықты көршілес жерлерге бір күндік сапарлар жасау үшін тамаша бастапқы нүкте болып табылады:

Бұл жақын маңдағы бағыттар аймақтың алуан түрлі мәдениеті мен ландшафттары туралы түсінік алуға мүмкіндік береді. Әрбір сапар Тиволиге жасаған саяхатыңызды толықтыра отырып, жаңа әсерлер мен жаңалықтарға уәде береді.

Өзінің керемет виллаларымен және көне тарихымен танымал Тиволи туристерге ірі сауда орталықтарының дуынан гөрі сүйкімді жергілікті шопингті ұсынады. Мұнда сіз жалпы Италиядағыдай алып моллдарды таппайсыз, бірақ бірегей кәдесыйлар, жергілікті шеберлердің бұйымдары мен дәстүрлі итальяндық өнімдерді сатып ала аласыз.

Сауда жасаудың негізгі мүмкіндіктері қаланың тарихи орталығында шоғырланған. Виа дель Тревио (Via del Trevio) немесе Виа Палатина (Via Palatina) сияқты оның жайлы көшелерімен серуендей отырып, сіз шағын дүкендерді, кәдесый дүңгіршектерін, киім мен аксессуарлар бутиктерін, сондай-ақ жергілікті дәмді тағамдар ұсынатын гастрономиялық дүкендерді табасыз. Мұндағы атмосфера ерекше бірдеңені асықпай іздеуге қолайлы.

Тікелей Тиволиде ірі заманауи сауда орталықтары жоқ. Мұндағы шопинг шағын отбасылық дүкендер мен дүңгіршектерге басымдық беретін дәстүрлі сипатқа ие. Егер сізге брендтердің кеңірек таңдауы қажет болса, жақын маңдағы Римге баруға тура келуі мүмкін.

Көптеген итальяндық қалалардағыдай, Тиволиде апта сайынғы базар (mercato settimanale) өтуі мүмкін. Әдетте мұндай базарлар жаңа піскен жемістерді, көкөністерді, жергілікті сырларды, шұжықтарды, сондай-ақ киім-кешек, аяқ киім және үйге қажетті тауарларды ұсынады. Бұл жергілікті колоритті сезіну және жаңа өнімдер сатып алу үшін тамаша орын. Базардың өтетін күндері мен орны туралы ақпаратты сол жерде нақтылаған дұрыс.

Кәдесыйларға келетін болсақ, Тиволиден оның бай мұрасын еске түсіретін бірдеңе әкелген жөн. Мыналар танымал:

• Вилла д’Эсте немесе Вилла Адриана сияқты атақты виллалармен байланысты заттар: бұл миниатюралар, магниттер, ашық хаттар, кітаптар немесе репродукциялар болуы мүмкін.
• Жергілікті мотивтері бар қолдан жасалған керамикалық бұйымдар.
• Жергілікті гастрономиялық өнімдер: таза зәйтүн майы, Лацио аймағының шарабы, дәстүрлі тәттілер (мысалы, амаретти немесе Пастичерия Ла Челестьяле сияқты жергілікті кондитерлік дүкендерден табуға болатын печеньенің басқа түрлері), бал.
• Теріден немесе тоқымадан жасалған шағын бұйымдар.

Дүкендердің жұмыс уақыты Тиволиде әдетте жалпы итальяндық уақытқа сәйкес келеді. Олардың көпшілігі шамамен 9:00-10:00-ден 13:00-ге дейін және түскі үзілістен (riposo) кейін 15:30-16:00-ден 19:30-20:00-ге дейін ашық. Жексенбі және мереке күндері көптеген шағын дүкендер жабық болуы мүмкін. Төлем ретінде қолма-қол ақшаны да (әсіресе шағын дүңгіршектер мен базарларда), сондай-ақ дүкендердің көпшілігінде банктік карталарды да (Visa, Mastercard) қабылдайды.

ЕО-қа кірмейтін елдерден келген туристер үшін Tax Free жүйесі қолжетімді. Егер сіз осы жүйеге қатысатын дүкендерден (тиісті белгіні іздеңіз) белгілі бір сомаға сауда жасасаңыз, қосылған құн салығын (ҚҚС) қайтара аласыз. Ол үшін чектерді сақтап, Еуропалық Одақтан шығар кезде кеденде көрсету керек арнайы формулярды толтыру қажет.