SeptemeslesVallons

Септем-ле-Валон қонысының тарихы көне заманнан бастау алады, ал ол туралы алғашқы жазбаша деректер біздің заманымыздың І ғасырына жатады. Римнің Франциядағы үстемдігі дәуірінде бұл жер Массилиядан (қазіргі Марсель) солтүстікке қарай небәрі 11 шақырым жерде орналасқан маңызды стратегиялық мәнге ие болды. Қаланың атауы латын және окситан тамырларынан шыққан: Septèmes lo Valladas сөзбе-сөз «Жеті аңғар» деп аударылады, бұл жердің көрікті төбелі бедерін баса көрсетеді.

Ғасырлар бойы Септем-ле-Валонның дамуы оның географиясымен тығыз байланысты болды. Қоныс Le Petite Étoile тауының баурайында өсіп, аңғарларды табиғи қатынас жолдары ретінде пайдаланды. Ұзақ уақыт бойы ол ірі феодалдық иеліктердің бөлігі болып қала беріп, әкімшілік тәуелсіздікке ие болмады. Жергілікті тұрғындар үшін 1720 жылғы оба індеті маңызды сынақ болды, ол халықтың өсуін айтарлықтай баяулатты, бірақ бұл төзімді өлкенің тарихын тоқтата алмады.

Қала шежіресіндегі жаңа тарау Француз революциясынан кейін басталды. 1790 жылы Септем-ле-Валон Ле-Пен-Мирабо коммунасынан ресми түрде бөлініп, толық құқықты дербес бірлікке айналды. Кейінірек, 1919 жылы оның атауына «les-Vallons» анықтауыш қосымшасы қосылды, бұл қаланың тау етегіндегі аңғарларда жасырынған жайлы қоныс бейнесін түпкілікті бекітті.

Септем-ле-Валон тарихы көне Рим қонысын Франциядағы заманауи қалаға айналдырған оқиғаларға бай. Төменде оның дамуының негізгі сәттерінің хронологиясы берілген:

• І ғасыр: Римдік ресми құжаттарда қоныстың алғаш рет аталуы.
• 1720 жыл: Жергілікті тұрғындар үшін ауыр сынақ болған жойқын оба індеті.
• 1790 жыл: Ле-Пен-Мирабодан бөлінгеннен кейін дербес коммуна мәртебесін алу.
• 1919 жыл: Жер бедерінің топографиясын көрсету үшін атауды ресми түрде «Септем-ле-Валон» деп өзгерту.
• 1968 жыл: Соғыстан кейінгі қалпына келтіру аясында қала халқы 5 844 адамға жетті.
• 1975 жыл: Кенеттен болған демографиялық серпіліс — тұрғындар саны 10 000 адамнан асты.
• 1982 жыл: Шамамен 10 681 тұрғыны бар қалалық инфрақұрылымның тұрақтану кезеңі.
• 1990 жыл: Марсель және Экс-ан-Прованспен көлік қатынасының белсенді дамуы.
• 1999 жыл: Қаланың жайлы тұрғын үй маңындағы мәртебесінің нығаюы.
• 2011 жыл: Халық санының кезекті өсу кезеңі, ол 11 067 адамға жетті.
• 2019 жыл: Халық санағының қорытындысы бойынша Септем-ле-Валонда 11 196 адам тұрады, бұл оның тұрақты дамуын растайды.

Септем-ле-Валонның даму тарихы — бұл шағын Рим қонысынан бастап Францияның ең ірі порттарының бірінің серпінді қала маңына дейінгі жолы. Ғасырлар бойы қала тағдырын айқындаған негізгі фактор оның «таулар мен аңғарлар арасындағы» географиялық орналасуы болды, бұл оның атауы мен әкімшілік мәртебесінде көрініс тапты.

Қалыптасудың маңызды кезеңі XVIII ғасырдың соңында әкімшілік тәуелсіздік алу болды. Бұл оқиға коммунаға Буш-дю-Рон департаментінің құрамында жеке бірегейлігін қалыптастыра отырып, дамудың дербес жолын бастауға мүмкіндік берді. Кейіннен қала демографиялық сынақтар мен көршілес Марсельдің индустриялық өсу кезеңдерінен өтті, бұл оның әлеуметтік ландшафтын түбегейлі өзгертті.

XX ғасырда Септем-ле-Валон аграрлық-қолөнер қонысынан маңызды көлік және тұрғын үй торабына толықтай айналды. Жол инфракұрылымы мен теміржол қатынасының дамуы оны тұруға тартымды орынға айналдырды, сонымен бірге қала бүгінгі күнге дейін сақтауға тырысатын провансальдық табиғаттың сүйкімділігін сақтап қалды.

Қала тарихындағы негізгі белестер:

• 1720 жыл — Драмалық бетбұрыс: Оба індеті халыққа ауыр соққы беріп, революциялық дәуір келгенге дейін аймақтағы демографиялық жағдайды ондаған жылдар бойы анықтады.
• 1790 жыл — Әкімшілік тәуелсіздік: Француз революциясынан кейін Септем-ле-Валон көршілес Ле-Пен-Мирабо коммунасынан ресми түрде бөлініп, дербес қауым мәртебесін алды.
• 1919 жыл — Географиялық өзін-өзі анықтау: Тарихи атауға «les-Vallons» (аңғарлар) қосымшасы қосылды, бұл қаланың табиғи бірегейлігін ресми түрде бекітіп, оны басқа қоныстардан ерекшеледі.
• 1960–1970 жылдар — Демографиялық серпіліс: Бұл кезеңде қала халқы екі есеге жуық өсті (5,8-ден 10,8 мың адамға дейін), бұл белсенді урбанистік дамуға көшуді білдірді.
• Заманауи кезең — Көлік интеграциясы: Жол айрықтарының құрылысы мен Марсель — Экс-ан-Прованс желісінің дамуы қаланы Францияның оңтүстігіндегі логистикалық жүйенің негізгі элементіне айналдырды.

Септем-ле-Валонның сәулеттік келбеті оның бірегей географиялық орналасуына байланысты қалыптасқан. Қала 561 метр биіктікке ие Le Petite Étoile тауының баурайында жайғасқан. Коммунаның тарихи құрылысы жер бедерінің қисықтарына сәйкес келіп, Провансқа тән ландшафтты құрайды, мұнда тұрғын кварталдар жасыл желектермен және аңғарлармен кезектесіп отырады.

Ресми дереккөздерде ортағасырлық немесе готикалық ескерткіштер туралы егжей-тегжейлі сипаттамалар сақталмағанымен, Септем-ле-Валонның қала құрылымы оның шағын қоныстан Марсельдің маңызды қала маңындағы аймағына айналғанын көрсетеді. Мұнда классикалық провансальдық сәулет элементтерін кездестіруге болады, оларға ашық түсті қасбеттер мен айналадағы жартасты төбелермен үйлесетін плиткалы шатырлар тән.

Қала дамуының заманауи кезеңі оның аймақтың көлік желісіне интеграциялануымен байланысты. A7 және A51 ірі автожолдарына жақындығы, сондай-ақ жеке теміржол станциясының болуы XX және XXI ғасырлардағы құрылыстың функционалдық стилін айқындады. Мұндағы негізгі назар мегаполисте жұмыс істейтін тұрғындарға жайлылықты қамтамасыз ететін, сонымен бірге аңғардағы қоныстың тыныш атмосферасын сақтайтын тұрғын үй инфракұрылымына аударылған.