Pato Branco

Негізінің қалануы және алғашқы деректер

Пату-Бранку тарихы XX ғасырдың алғашқы онжылдықтарынан бастау алады. Бұл жерлерді белсенді игеру аймақтың стратегиялық маңызды нүктелерін қосатын телеграф желісінің ашылуынан басталды. Алғашқы қоныс аударушылар мұнда 1918–1919 жылдары келе бастады, бірақ қала муниципалитет мәртебесін әлдеқайда кеш — 1952 жылы Клевеландиядан бөлініп алды.

Қала атауының шығу тегі туралы жергілікті аңыз бар. Ол Риу-Пату-Бранку өзенімен байланысты деп есептеледі, онда алғашқы ізашарлар жергілікті фауна үшін ерекше болған жабайы ақ үйректі тапқан. Бұл атау алдымен өзенге, содан кейін қонысқа берілді.

Қалыптасудың негізгі факторлары

Қаланың дамуы географиялық артықшылықтар мен көші-қон ағындарының үйлесімімен анықталды. Өсудің негізгі факторлары мыналар болды:

• Ішкі көші-қон: Халықтың негізгі ағыны көршілес Риу-Гранди-ду-Сул және Санта-Катарина штаттарынан келді. Қоныс аударушылар шаруашылық жүргізу үшін жаңа құнарлы жерлер іздеді.
• Табиғи ресурстар: Бразилиялық араукарияға бай қалың ормандар ағаш дайындауға байланысты алғашқы экономикалық серпілістің негізі болды.
• Географиялық орналасуы: Парана штатының оңтүстік-батысында орналасуы қаланы аймақтың әртүрлі бөліктерін байланыстыратын маңызды торапқа айналдырды, бұл сауданың дамуына ықпал етті.

Алғашқы мәдени және экономикалық ерекшеліктер

Өмір сүруінің алғашқы жылдарында Пату-Бранку экономикасы негізінен ағаш өндіруге және ауыл шаруашылығына сүйенді. Ормандар кесілген сайын дәнді дақылдар өсіру және мал шаруашылығы үшін жерлер босатылды, бұл қаланың агроөнеркәсіптік орталыққа айналуының іргетасын қалады.

Қаланың мәдени келбеті Бразилияның оңтүстігінен келген итальяндық және неміс иммигранттары ұрпақтарының күшті ықпалымен қалыптасты. Бұл мұра әлі күнге дейін жергілікті сәулетте, гастрономияда және дәстүрлерде байқалады, бұл Пату-Бранкуға «гаучо» мәдениетінің ерекшеліктерін еуропалық тамырлармен ұштастыратын бірегей колорит береді.

Дамудың негізгі кезеңдері

• 1918 жыл — Алғашқы тұрақты қоныс аударушылардың келуі және жергілікті телеграф станциясының айналасында тұрақты қауымдастықтың қалыптаса бастауы.
• 1938 жыл — Елді мекен Клевеландия муниципалитетінің құрамында Вила-Нова атауымен әкімшілік аудан (distrito) мәртебесін алады.
• 1949 жыл — Ауылдың қоғамдық өмірінің орталығына айналған алғашқы маңызды ағаш шіркеудің құрылысы аяқталды.
• 1951 жыл — Тәуелсіз Пату-Бранку муниципалитетін құру туралы ресми шешім қабылдаған № 790 мемлекеттік заңға қол қойылды.
• 1952 жыл — 14 желтоқсанда жаңа муниципалитеттің салтанатты ашылуы өтті, бұл күн қаланың ресми туған күні болып саналады.
• 1953 жыл — Алғашқы сайланған мэрдің қызметке кірісуі және қала әкімшілігінің қалыптасуы.
• 1976 жыл — CEFET (қазіргі UTFPR) оқу орнының ашылуы, бұл қаланың аймақтың білім беру орталығы ретінде қалыптасуының негізгі сәті болды.
• 1986 жыл — Назарды ағаш дайындаудан агроөнеркәсіп пен технологияға аудара отырып, экономиканы әртараптандыру бойынша алғашқы ірі бастамаларды іске қосу.
• 1996 жыл — Қаланың Парананың оңтүстік-батысындағы «технологиялық астана» ретіндегі беделінің негізін қалаған алғашқы технологиялық инкубатордың құрылуы.
• 2000 жыл — Университеттердің, бизнестің және биліктің күш-жігерін біріктірген Технологиялық парктің ресми ашылуы.
• 2019 жыл — Қала ұлттық рейтингтерде Бразилиядағы өмір сүру сапасы мен «ақылды» технологиялардың даму деңгейі бойынша үздіктердің бірі ретінде атап өтілді.

Трансформация кезеңдері: ағаш кесу орнынан технополиске дейін

Пату-Бранкудың дамуы — бұл өзгермелі экономикалық жағдайларға серпінді бейімделудің үлгісі. Қала шикізаттық қоныстан заманауи инновациялар орталығына дейінгі жолдан өтті. Төменде оның заманауи келбетін анықтаған негізгі кезеңдер көрсетілген:

• «Жасыл алтын» дәуірі (Ағаш циклі)

  XX ғасырдың ортасында қала экономикасы ауқымды ағаш дайындауға (негізінен бразилиялық араукарияға) негізделді. Маңызы: Бұл кезең инфрақұрылымды дамыту үшін бастапқы капиталды қамтамасыз етті және кәсіпкерлердің алғашқы легін тартып, қаланың сауда негізін қалады.

• Аграрлық революция және механикаландыру

  Ормандар азайған сайын назар егіншілікке (соя, жүгері) және құс шаруашылығына ауды. Пату-Бранку аймақтағы ауыл шаруашылығына заманауи технологияларды енгізудің пионерлерінің бірі болды. Маңызы: Қазіргі уақытқа дейін экономиканың маңызды тірегі болып қала беретін қуатты агроөнеркәсіптік кешеннің қалыптасуы.

• Білім беру хабының қалыптасуы

  Жоғары оқу орындарының, атап айтқанда Парана федералдық технологиялық университеті (UTFPR) кампусының ашылуы. Маңызы: Бұл оқиға жастардың астаналарға ағылуын тоқтатты және кейінгі технологиялық серпіліс үшін қажетті білікті кадрлар базасын жасады.

• Технологиялық серпіліс (Технополис құру)

  1990-жылдардың соңында қала технологиялық парк пен бизнес-инкубаторлар құрып, IT-секторды дамыту стратегиясын қабылдады. Маңызы: Экономиканы әртараптандыру қалаға егін мен шикізат бағасына азырақ тәуелді болуға мүмкіндік беріп, Пату-Бранкуды Парананың оңтүстік-батысындағы «Силикон алқабына» айналдырды.

• Урбанизация және қызмет көрсету саласының дамуы

  Соңғы онжылдықтарда қала белсенді түрде жоғары қарай өсіп (құрылыстың тік бағытталуы) және медициналық секторды дамытуда. Маңызы: Пату-Бранку аймақтық астана мәртебесін бекітті, мұнда көршілес муниципалитеттердің тұрғындары сапалы емделу, сауда жасау және ойын-сауық үшін келеді.

Сәулеттік келбет және қала құрылысы

Пату-Бранку сәулеті оның салыстырмалы түрде жас тарихын көрсетеді. Қала тек XX ғасырдың ортасында ғана қарқынды дами бастағандықтан, мұнда готика немесе классикалық отаршылдық барокко сияқты ежелгі стильдер жоқ. Қалалық орта алғашқы қоныс аударушылардың уақытша ағаш құрылыстарынан бастап аймақтық орталықтың заманауи тік урбанистикасына дейінгі эволюцияны білдіреді.

Стильдер мен дәуірлердің эволюциясы

Қала құрылысы үш негізгі кезеңге нақты бөлінеді, олардың әрқайсысы өзіндік материалдарымен және тәсілдерімен ерекшеленеді:

• Отарлау дәуірі (1920–1950 жж.): Ағаш сәулеті
  Бұл кезеңде «араукария сәулеті» деп аталатын стиль басым болды. Үйлер жергілікті қарағайдан, көбінесе Бразилияның оңтүстігінен келген итальяндық және неміс тектес иммигранттар әкелген стильде салынды. Бұл ылғалды климатқа бейімделген, екі жақты шатырлы бір немесе екі қабатты ғимараттар болды. Өкінішке орай, бұл стильдің көптеген үлгілері тас ғимараттармен ауыстырылды, бірақ кейбіреулері тарихи мұра ретінде сақталып қалды.
• Муниципалитеттің қалыптасу кезеңі (1950–1980 жж.): Модернизм
  Қала мәртебесін алғаннан кейін күрделі құрылыс басталды. Сәулетте қоғамдық және тұрғын үй ғимараттарында бетон мен кірпіш басым бола бастады. Стиль бразилиялық модернизмге бейім болды: функционалдылық, қарапайым геометриялық формалар және темірбетонды пайдалану. Осы уақытта қаланың орталық бөлігінің жүйелі көшелер желісі қалыптасады.
• Қазіргі кезең (1990 жж. бастап): Тік құрылыс және хай-тек
  Бүгінде Пату-Бранку тік құрылыс бумын бастан кешуде. Қала орталығы көпқабатты тұрғын үйлер мен кеңсе ғимараттарымен белсенді түрде салынуда. Технологиялық сектордың дамуы, әсіресе білім беру және IT-индустриясымен байланысты аудандарда шыны мен металды пайдаланатын заманауи коммерциялық сәулет элементтерін әкелді.

Маңызды сәулет нысандары

Құрылыстың утилитарлық сипатына қарамастан, қалада оның танымал келбетін қалыптастыратын бірнеше басымдықтар бар:

• Сан-Педру шіркеуі (Igreja Matriz São Pedro Apóstolo) — қаланың басты сәулеттік символы. Бұл заманауи діни модернизм стиліндегі зәулім құрылыс. Ғимарат кемеге ұқсайтын ерекше формасымен ерекшеленеді және Інжіл сюжеттерін суреттейтін бай мозаикамен және витраждармен безендірілген.
• Президент Варгас алаңы (Praça Presidente Vargas) — қала құрылысын жоспарлаудың жүрегі. Осы қоғамдық кеңістіктің айналасында тарихи және әкімшілік орталық қалыптасты. Алаң кездесулер мен іс-шаралар өткізілетін орын ретінде қызмет ететін XX ғасырдың ортасындағы классикалық бразилиялық қала құрылысының үлгісі болып табылады.
• UTFPR кешені және Технологиялық парк — қаланың аймақтың технологиялық астанасы мәртебесін көрсететін заманауи кампустық сәулет үлгісі.

Атақты тумалары мен тұрғындары

Пату-Бранку есімдері тек Бразилияда ғана емес, халықаралық деңгейде де танымал бірнеше көрнекті тұлғалардың отаны және қызмет еткен жері болды. Қала әлемге өз атын танытқан спортшыларын, сондай-ақ елдің дамуына үлес қосқан саясаткерлері мен кәсіпкерлерін ерекше мақтан тұтады.

• Рожерио Сени (Rogério Ceni)
  Футболшы, жаттықтырушы
  Пату-Бранкуде туған аты аңызға айналған бразилиялық қақпашы. Бразилия құрамасының сапында 2002 жылғы әлем чемпионы және «Сан-Паулу» клубының көпжылдық көшбасшысы. Әлемдік спорт тарихына айып соққылары мен пенальтиден 130-дан астам гол соққан қақпашы-сұрмерген ретінде енді, бұл абсолютті әлемдік рекорд болып табылады.
• Алешандре Пато (Alexandre Pato)
  Футболшы
  Әлемдік футбол жұлдызы, «Милан», «Челси» және ұлттық құрамада ойнаған шабуылшы. Спортшының шын есімі — Алешандре Родригес да Силва, бірақ ол туған қаласының құрметіне «Пато» («үйрек» деп аударылады) бүркеншік есімін алып, оның атын спорт әлемінде танымал брендке айналдырды.
• Алсени Герра (Alceni Guerra)
  Саясаткер, дәрігер
  1990-жылдардың басында Бразилияның денсаулық сақтау министрі қызметін атқарған көрнекті мемлекеттік қайраткер. Пату-Бранку мэрі ретінде ол муниципалитетті аймақтық қызмет көрсету және инновация орталығына айналдырған жобаларға бастамашылық жасап, қаланы жаңғыртуда шешуші рөл атқарды.
• Делтан Далланьол (Deltan Dallagnol)
  Заңгер, прокурор
  «Автожуу» (Lava Jato) жедел тобының үйлестірушісі ретінде жалпыұлттық танымалдылыққа ие болған Пату-Бранку тумасы. Бұл сыбайлас жемқорлыққа қарсы тергеу Бразилия тарихындағы ең ірі тергеу болды және елдегі саяси жағдайды түбегейлі өзгертті.
• Теофило Петрикоски (Teófilo Petrycoski)
  Өнеркәсіпші, кәсіпкер
  Бразилия өнеркәсіп алпауыттарының бірі Atlas Eletrodomésticos компаниясының негізін қалаушы. Оның қызметі қаланың экономикалық дамуының локомотивіне айналып, Пату-Бранкуды аграрлық орталықтан индустриялық орталыққа айналдырды. Сондай-ақ жергілікті спорт пен мәдениетті қолдайтын белсенді меценат ретінде танымал.
• Фрей Поликарпо (Frei Policarpo)
  Дін қызметкері, ағартушы
  XX ғасырдың ортасында қаланың рухани символына айналған францискандық монах. Ол алғашқы қоныс аударушыларға білім беру және әлеуметтік қолдау көрсету ісіне өлшеусіз үлес қосты. Оның мұрасы қалалық мекемелер мен көше атауларында мәңгілікке қалды.