South Charleston

Негізінің қалануы және алғашқы мәліметтер

Бүгінде Саут-Чарлстон орналасқан жердің тарихы терең көне заманнан бастау алады. Еуропалық қоныстанушылар пайда болғанға дейін бұл жерлерді өздерінен кейін маңызды археологиялық ескерткіш — Криел-Маунд қорғанын (Criel Mound) қалдырған Адена мәдениетінің өкілдері мекендеген. Қазіргі елді мекен әлдеқайда кеш қалыптаса бастады. Бастапқыда бұл аумақ Спринг-Хилл (Spring Hill) ретінде белгілі болды, ал Саут-Чарлстон 1917 жылы қаланың ресми мәртебесін және қазіргі атауын алды.

Қалыптасудың негізгі факторлары

АҚШ-тағы шағын елді мекеннің маңызды өнеркәсіптік орталыққа айналуы АҚШ-та географиялық және экономикалық жағдайлардың сәтті үйлесуіне байланысты болды:

• География және логистика: Канова өзенінің (Kanawha River) оңтүстік жағалауында орналасуы су көлігі жолдарына қолжетімділікті қамтамасыз етті, ал теміржолға жақындығы сауданы дамыту үшін өте маңызды болды.
• Табиғи ресурстар: Аймақта көмір, тұз және табиғи газ қорларының болуы өндірісті дамыту үшін тамаша негіз жасады.
• Өнеркәсіптік бум: XX ғасырдың басында химия өнеркәсібінің қарқынды дамуы шешуші фактор болды, ол инвестициялар мен жұмыс күшін тартып, өзен алқабын ірі индустриялық хабқа айналдырды.

Ертедегі мәдени және экономикалық ерекшеліктер

Өз өмір сүруінің алғашқы жылдарында Саут-Чарлстон аграрлық қауымдастықтан индустриялық қалаға тез айналды. Экономика химиялық өнімдер мен шыны шығаратын ірі кәсіпорындардың төңірегінде құрылды. Қаланың мәдени өмірі өнеркәсіптік прогресс пен тарихи мұраның бірегей үйлесімі төңірегінде қалыптасты: қала орталығындағы ежелгі қорғанның сақталуы жедел модернизация жағдайында өткенге деген құрметтің символына айналды.

Тарихтың негізгі кезеңдері

Қала тарихы ежелгі елді мекендерден қазіргі заманғы технологиялар орталығына дейінгі жолды білдіреді. Төменде осы жердің келбетін қалыптастырған негізгі оқиғалар берілген.

• Біздің заманымызға дейінгі 250–150 жж. шамасында — Адена мәдениетінің өкілдері бүгінде қала орталығындағы ең маңызды археологиялық ескерткіш болып табылатын Криел-Маунд қорғанын тұрғызды.
• 1906 жыл — Қазіргі қаланың бастауы болған Спринг-Хилл аумағын дамыту үшін Kanawha Land Company компаниясы құрылды.
• 1917 жыл — Саут-Чарлстон ресми түрде қала ретінде тіркеліп, әкімшілік дербестікке ие болды.
• 1917–1918 жылдар — Қорғаныс өнеркәсібінде стратегиялық рөл атқарған Әскери-теңіз артиллериялық зауытының құрылысы.
• 1925 жыл — Carbide and Carbon Chemicals Corporation компаниясы Блейн аралында жұмысын бастап, «Химиялық алқап» дәуірін ашты.
• 1940-жылдар — Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала өнеркәсібі АҚШ пен одақтастардың қажеттіліктерін қамтамасыз ете отырып, толық қуатында жұмыс істейді.
• 1946 жыл — Мыңдаған ғылыми зерттеулер мен патенттердің негізіне айналған Union Carbide техникалық орталығы ашылды.
• 1970 жыл — Криел-Маунд қорғаны Тарихи жерлердің ұлттық тізіліміне енгізіліп, бұл оның қорғау мәртебесін бекітті.
• 1999 жыл — Экономиканы жандандырған ірі сауда-ойын-сауық кешені Риверуок-Плазаның (Riverwalk Plaza) құрылысы аяқталды.
• 2010 жыл — Химия өнеркәсібінің бұрынғы зерттеу орталығы Батыс Вирджиния аймақтық технологиялық паркі болып қайта құрылды.

Трансформация: «Химиялық алқаптан» инновациялар орталығына дейін

Саут-Чарлстон қаласының дамуы — бұл өзгеретін экономикалық дәуірлерге сәтті бейімделу тарихы. Егер XX ғасырдың басында қала тек әскери және өнеркәсіптік қажеттіліктерге қызмет ететін индустриялық қосымша ретінде қалыптасса, уақыт өте келе ол бұл мәртебеден асып түсті. Аймақтың әйгілі «Химиялық алқаптың» бір бөлігі ретінде қалыптасуы экономикалық өрлеуді қамтамасыз етіп қана қоймай, қалалық ортаның сапалы өзгеруіне негіз қалады: мұнда тек жұмысшылар ғана емес, инженерлік ой-өрісі дамыған мамандар да шоғырлана бастады.

Қала эволюциясындағы негізгі сәт таза өндірістен ғылыми-зерттеу қызметіне көшу болды. Өткен ғасырдың ортасында ірі техникалық орталықтардың ашылуы назарды зауыт мұржаларынан зертханаларға аударды. Саут-Чарлстон озық технологиялар дүниеге келген және мыңдаған патенттер тіркелген орынға айналды, бұл қалаға аймақтағы ауыр өнеркәсіптің жалпы құлдырауы аясында да АҚШ-тағы өз маңыздылығын сақтап қалуға мүмкіндік берді.

Қала өмірінің қазіргі кезеңі өнеркәсіптік мұраны сауатты түрде қайта қараумен сипатталады. Бұрынғы жабық корпоративтік кампустар стартаптар мен білім беру мекемелерін тартатын ашық Батыс Вирджиния аймақтық технологиялық паркі болып трансформацияланды. Сонымен қатар, қала қызмет көрсету және сауда саласын дамыту арқылы экономиканы әртараптандырды, бұрынғы бос жатқан жерлерді Риверуок-Плаза сияқты жанданған демалыс және сауда аймақтарына айналдырып, қаланы тек жұмыс істеу үшін емес, өмір сүру үшін де жайлы етті.

Қала құрылысын дамыту және жоспарлау

Саут-Чарлстон қаласының сәулеттік келбеті оның географиялық орналасуы мен өнеркәсіптік тарихының күшті әсерімен қалыптасты. Қалалық жоспарлау Канова өзені мен көлік магистральдарының бойымен сызықтық түрде созылып жатыр, бұл нақты функционалдық аймақтарға бөлуді алдын ала анықтады. Өнеркәсіптік алыптар мен коммерциялық аймақтар су жағасындағы жазық жерлерді иеленді, ал тұрғын кварталдар тарихи түрде Спринг-Хилл ауданы сияқты көркем биіктіктер мен төбелердің беткейлерінде дамыды.

Сәулет стильдері мен дәуірлері

Қала құрылысы бірыңғай стильге бағынбайды, керісінше шағын елді мекеннің индустриялық орталыққа айналу кезеңдерін көрсетеді. Қала көшелерінен АҚШ сәулетінің түрлі кезеңдердегі тарихын оқуға болады:

• Тарихқа дейінгі дәуір: Қазіргі қала орталығында сақталған Адена мәдениетінің монументалды жер сәулетімен ұсынылған.
• Колониялық қайта өрлеу және Крафтсман (1910–1930 жж.): Индустрияландырудың бірінші толқыны кезіндегі халық санының жедел өсу кезеңі. Тұрғын аудандар өнер және қолөнер қозғалысына (Arts and Crafts movement) тән кең кіреберісі бар жайлы бунгалолар мен коттедждермен салынған.
• Стримлайн-модерн (1930–1940 жж.): Технологиялық прогреске деген сенімді бейнелейтін ар-деко стилінің бір бағыты. Тегіс сызықтармен, аэродинамикалық формалармен және заманауи материалдарды қолданумен сипатталады.
• Индустриялық функционализм және Модернизм (XX ғасырдың ортасы): «Химиялық алқаптың» дамуы формасы функцияға толығымен бағынған қатаң әкімшілік және зертханалық корпустардың пайда болуына әкелді.

Көрікті ғимараттар мен құрылыстар

Саут-Чарлстонның келбетін мүлдем басқа дәуірлерге жататын бірнеше негізгі нысандар анықтайды:

• Криел-Маунд қорғаны (Criel Mound): Бірегей қала құрылысы акценті. Ежелгі ритуалдық төбе қазіргі заманғы құрылыстардың тығыз шеңберінде орналасып, көне заман мен қазіргі заман арасындағы сирек контрастты тудырады.
• Ла-Белль театры (LaBelle Theater): Қала орталығының сәулеттік жауһары. 1937 жылы салынған ғимарат дөңгеленген бұрыштары, тегіс қасбеті және әсерлі неонды маңдайшасы бар стримлайн-модерн стилінің классикалық үлгісі болып табылады.
• Технологиялық парк кампусы (бұрынғы Union Carbide): XX ғасырдың ортасындағы корпоративтік сәулеттің үлгісі. Автономды ғылыми қалашық ретінде жобаланған қызыл кірпіштен салынған ғимараттар кешені ғылым мен бизнес қажеттіліктері үшін аумақтарды ауқымды жоспарлауға көшуді көрсетеді.

Көрнекті тұлғалар

Өзінің қарапайым көлеміне қарамастан, Саут-Чарлстон ұлттық деңгейде танылған бірқатар талантты адамдардың отаны немесе қалыптасу орны болды. Қала тұрғындары аймақты спорт пен өнерде танытқан жерлестерін ерекше мақтан тұтады.

• Кэти Маттеа (Kathy Mattea) — атақты кантри-әншісі және ән авторы. Беделді «Грэмми» сыйлығының екі дүркін иегері. Коммерциялық табыстан бөлек, ол Аппалачидің музыкалық мұрасын сақтау жөніндегі қызметімен және туған штатындағы экологиялық белсенділігімен танымал.
• Алексис Хорнбакл (Alexis Hornbuckle) — көрнекті кәсіби баскетболшы. Ол спорт тарихына барлық негізгі деңгейлерде: NCAA чемпионаты (колледж), әйелдер НБА-сы (WNBA) және Еуролигада титулдарды жеңіп алған бірегей атлет ретінде енді. Әлемдік деңгейдегі жұлдызға айналған жергілікті мектептің түлегі.
• Алекс Хокинс (Alex Hawkins) — 1950–60-жылдардағы американдық футбол жұлдызы. Ұлттық футбол лигасында (НФЛ), негізінен «Балтимор Колтс» сапында ойнап, олармен бірге чемпион атанды. Спорттық мансабын аяқтағаннан кейін харизматикалық спорт комментаторы және кәсіби спортшылардың өмірі туралы кітаптың авторы ретінде танымал болды.
• Карл Ли (Carl Lee) — кәсіби американдық футбол ойыншысы, өз заманының ең табысты қорғаушыларының (корнербектерінің) бірі. Мансабының көп бөлігін «Миннесота Вайкингс» командасында өткізді және үш рет «Пробоулға» (НФЛ-дың барлық жұлдыздарының матчы) қатысу үшін таңдалып, АҚШ-ты жоғары спорттық деңгейде танытты.
• Брис Панберн (Breece D'J Pangburn) — дыбыссыз кино дәуірінің актері. XX ғасырдың басында Голливудта жұмыс істеп, негізінен комедиялық қысқа метражды фильмдер мен вестерндерге түсті. Қаланың кинематографияның пайда болуымен байланысты ертедегі мәдени тарихын бейнелейді.