Оватонна тарихы жергілікті фольклормен тығыз байланысты. Қала өз атауын Дакота үндіс тайпасы көсемінің қызы, Оватонна ханшайымының құрметіне алған. Аңыз бойынша, ол кейінірек Vital Spring («Өмір қайнары») деп аталған жергілікті минералды сулардың емдік қасиетінің арқасында ауыр дерттен айыққан. Алғашқы еуропалық қоныстанушылар бұл аймаққа шамамен 1853–1854 жылдары келе бастады, олар алқаптың құнарлы жерлерінің әлеуетін жоғары бағалады.
Қалыптасудың негізгі факторлары
Қоныстың шағын ауылдан маңызды аймақтық орталыққа дейінгі жедел дамуы бірнеше факторларға байланысты болды:
География және ресурстар: Стрейт өзенінің (Straight River) жағасында орналасуы аман қалу және құрылыс үшін қажетті алғашқы ағаш тілу және ұн тарту диірмендерін энергиямен қамтамасыз етті.
Теміржол торабы: 1860-жылдары теміржолдардың салынуы шешуші рөл атқарды. Оватонна маңызды магистральдардың қиылысу нүктесіне айналды, бұл Чикаго мен Сент-Пол нарықтарына жол ашты.
Саяси мәртебесі: Қаланың Стил округінің (Steele County) әкімшілік орталығы болып таңдалуы оның маңыздылығын нығайтып, заңгерлерді, банкирлерді және саудагерлерді тартты.
Ерте экономика және мәдени бейне
Алғашқы онжылдықтарда экономика бидай өсіруге негізделген еді, бірақ зиянкестердің шабуылы мен топырақтың тозуы фермерлерді бағытты өзгертуге мәжбүр етті. Аймақ сүтті мал шаруашылығы мен жүгері өсіруге бет бұрды, бұл болашақ өркендеудің негізін қалады. Қаланың әлеуметтік тарихындағы маңызды кезең — 1886 жылы Жетім балаларға арналған мемлекеттік мектептің ашылуы болды, ол көптеген жылдар бойы ең ірі жұмыс берушілердің бірі және маңызды қоғамдық институтқа айналды.
Хронология
XIX ғасыр: Негізінің қалануы және қалыптасуы
1854 — Алғашқы еуропалық қоныстанушылар Стрейт өзенінің жағасында бөрене үйшіктер салып, болашақ қаланың негізін қалады.
1855 — Қоныс ресми түрде картаға енгізіліп, Оватонна атауын алды.
1865 — Оватонна ресми қала мәртебесін және жергілікті өзін-өзі басқару құқығын алды.
1866 — Теміржол қалаға жетіп, оны оңтүстік Миннесотаның негізгі көлік және сауда торабына айналдырды.
1886 — Миннесотаның жетім балаларға арналған мемлекеттік мектебі ашылып, ондаған жылдар бойы қаланың маңызды әлеуметтік және экономикалық орталығына айналды.
1897 — Отто Йостен зергерлік шеберхана ашты, ол уақыт өте келе әлемге әйгілі Jostens компаниясына айналды.
XX және XXI ғасырлар: Сәулет және заманауи кезең
1908 — Бүгінде американдық сәулет өнерінің жауһары деп танылған Луис Салливанның жобасы бойынша Ұлттық фермерлер банкінің құрылысы аяқталды.
1925 — Аймақтағы ең ірі өнеркәсіптік жұмыс берушілердің біріне айналған Owatonna Tool Company (OTC) компаниясы құрылды.
1945 — Соғыстан кейінгі кезең тамақ өнеркәсібінің қарқынды дамуымен және қала шекарасының кеңеюімен ерекшеленді.
1974 — Мемлекеттік мектеп жабылды, ал оның тарихи кампусы кейінірек West Hills әкімшілік және мәдени кешеніне айналды.
1998 — Ірі туристік Cabela’s дүкенінің ашылуы қаланы саяхатшылар мен белсенді демалысты ұнататындар үшін танымал орынға айналдырды.
2015 — Қала өзінің тарихи мұрасы мен заманауи дамуының үйлесімін көрсете отырып, ресми мәртебе алуының 150 жылдығын кеңінен атап өтті.
Маңызды кезеңдер
Трансформация және даму кезеңдері
Оватонна тарихы — бұл ауылшаруашылық қонысынан Миннесотаның ірі өнеркәсіптік және сауда орталығына дейінгі жол. Қаланың заманауи келбеті мен экономикасын айқындаған негізгі кезеңдер мінекей:
Теміржол желісіне интеграциялану (1860-жылдар)
Теміржолдардың пайда болуы оқшауланған қауымдастықты стратегиялық сауда хабына айналдырды. Бұл жергілікті фермерлерге ұлттық нарықтарға (әсіресе Чикагоға) шығуға мүмкіндік берді және иммигранттардың келуін ынталандырып, демографиялық өсудің негізін қалады.
Мемлекеттік мектеп кампусының құрылуы (1886)
Жетім балаларға арналған мекеменің құрылысы тек әлеуметтік функцияны орындап қана қоймай, штат деңгейіндегі қала құрылысы жобасына айналды. Бүгінде бұл тарихи ғимараттар кешені West Hills ретінде белгілі және бірегей сәулет мұрасын сақтай отырып, әкімшілік және мәдени орталық ретінде қызмет етеді.
Сәулет ренессансы (1908)
Луис Салливанның жобасы бойынша Ұлттық фермерлер банкі ғимаратының тұрғызылуы қалаға «әлемдегі ең әдемі банк» иегері мәртебесін берді. Бұл оқиға Оватоннаны сәулет оқулықтарына мәңгілікке енгізді және өнер сүйер қауымды тартатын қуатты мәдени бренд қалыптастырды.
Өнеркәсіптік индустрияландыру (XX ғасыр)
Аграрлық экономикадан өндіріске көшу Jostens (зергерлік бұйымдар), Viracon (сәулеттік шыны) және OTC (құрал-саймандар) сияқты алпауыттардың гүлденуімен ерекшеленді. Бұл компаниялар қаланың экономикалық тұрақтылығын және мыңдаған жұмыс орнын қамтамасыз етіп, оны жоғары технологиялық өндіріс орталығына айналдырды.
I-35 штатаралық автомагистралінің құрылысы (1960-жылдар)
Магистральдың салынуы қаланы Миннеаполис — Сент-Пол агломерациясымен байланыстырды. Бұл бизнес үшін логистиканы түбегейлі жақсартты және қаланы мегаполисте жұмыс істейтін, бірақ шағын қаланың жайлылығын қалайтындар үшін тартымды тұрғылықты жерге айналдырды.
Бөлшек сауда туризмінің серпілісі (1998) Cabela’s гипермаркетінің ашылуы туризм саласы үшін бетбұрыс кезеңі болды. Дүкен штаттың ең көп баратын орындарының біріне айналып, сауда аймағының айналасындағы қонақ үй және мейрамхана бизнесінің дамуына серпін берді.
Сәулет
Қала құрылысының құрылымы
Оватоннаның қала құрылысының дамуы теміржол мен орталық алаңның айналасында қалыптасқан Американың Орта Батыс қалаларының классикалық схемасына сәйкес келеді. Қаланың жүрегі — Орталық саябақ (Central Park), оның айналасында негізгі коммерциялық және әкімшілік ғимараттар шоғырланған. Одан XIX ғасырдың жоспарлауына тән көшелердің қатаң тікбұрышты торы тарайды. Бұл құрылым бүгінгі күнге дейін сақталып, тарихи орталық тұрғын кварталдарға біртіндеп ауысатын жайлы және түсінікті қалалық ортаны қалыптастырады.
Сәулет стильдері мен дәуірлері
Оватоннаның келбеті ерекше, өйткені мұнда, Американың түкпірінде, игеру дәуірінің типтік құрылыстары мен әлемдік сәулет өнерінің жауһарлары қатар орналасқан. Негізгі стилистикалық бағыттар мыналарды қамтиды:
Прерий мектебі (Prairie School) — XX ғасырдың басы. Қаладағы ең жарқын және маңызды стиль. Ол көлденең сызықтармен, ландшафтпен интеграциялануымен және бай орнаментімен сипатталады.
Ричардсондық роман стилі (Richardsonian Romanesque) — XIX ғасырдың соңы. Қуат пен тұрақтылықты бейнелейтін стиль, көбінесе әкімшілік ғимараттар үшін қолданылған. Оған массивті тас қабырғалар, аркалы терезелер мен мұнаралар тән.
Итальяндық стиль және Анна патшайым стилі (Italianate & Queen Anne) — XIX ғасырдың екінші жартысы. Бұл стильдер тарихи тұрғын үйлер мен даунтаунның коммерциялық ғимараттарында басым, сәндік карниздерімен және кірпіш қалауымен ерекшеленеді.
Көрнекті ғимараттар мен ансамбльдер
Қаланың сәулеттік мұрасы оның бірегей визуалды кодын қалыптастыратын бірнеше негізгі нысандармен ұсынылған:
Ұлттық фермерлер банкі (National Farmer's Bank)
1908 жылы аңызға айналған сәулетші Луис Салливан салған бұл ғимарат американдық сәулет өнерінің «асыл тастар салынған қорапшаларының» (Jewel Boxes) бірі болып саналады. Бұл Прерий мектебі стилінің эталоны: текше пішіні, керемет аркалы витраждары, күрделі терракоталық орнаменті және сәнді интерьері оны қаланың сәулеттік доминантына айналдырады.
Стил округінің сот ғимараты (Steele County Courthouse)
1891 жылы тұрғызылған қызыл кірпіш пен құмтастан жасалған бұл зәулім құрылыс роман стилінің классикалық үлгісі болып табылады. Оның массивті сағат мұнарасы мен аркалы кіреберістері XIX ғасырдың соңындағы заңның күшін және аймақтың өркендеуін бейнелейді.
West Hills кешені (Бұрынғы мемлекеттік мектеп)
XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында салынған бұл ғимараттар ансамблі викториялық және романдық сәулет элементтерін біріктіреді. Бұрынғы балалар үйінің кампусы бүгінде өткен дәуірдің рухын сақтаған, әкімшілік және мәдени мекемелері бар көрікті аудан болып табылады.
Қаланың тарихи орталығы
Орталық саябақтың айналасындағы кварталдар XIX ғасырдың соңындағы екі және үш қабатты кірпіш ғимараттардан тұрады. Мұнда сол кездегі коммерциялық сәулеттің шойын қасбеттері мен сәндік кірпіш қалауы бар тамаша сақталған үлгілерін көруге болады.
Атақты адамдар
Мәдениет және өнер қайраткерлері
Э.Дж. Маршалл (E.G. Marshall) Театр және кино актері (1914–1998)
Голливудтың көрнекті мінезді актеріне айналған Оватонна тумасы. Оған ең үлкен танымалдылықты «12 ашулы ер адам» классикалық заң драмасындағы №4 алқаби рөлі, сондай-ақ «Қорғаушылар» сериалындағы басты рөлі әкелді, ол үшін екі «Эмми» сыйлығына ие болды.
Адам Янг (Adam Young) Музыкант, Owl City жобасының негізін қалаушы (1986 ж.т.)
Қаланың ең танымал заманауи тумаларының бірі. Ұйқысыздықтан зардап шеге жүріп, Оватоннадағы ата-анасының үйінің жертөлесінде электронды музыка жаза бастады. Оның Owl City жобасы мен «Fireflies» хиті оған әлемдік даңқ пен мультиплатиналық сатылымдар әкелді.
Крейг Минова (Craig Minowa) Музыкант және қоғам қайраткері (1972 ж.т.)
Танымал Cloud Cult инди-рок тобының жетекшісі әрі негізін қалаушы. Оватонна тумасы, ол өзінің ерекше музыкалық стилімен ғана емес, сонымен қатар индустриядағы алғашқы «жасыл» музыкалық лейблдердің бірін құрып, экологиялық белсенділігімен де танымал.
Өнеркәсіпшілер мен кәсіпкерлер
Отто Йостен (Otto Josten) Jostens компаниясының негізін қалаушы (1855–1930)
Өз жолын қала орталығындағы шағын зергерлік шеберхананың иесі ретінде бастады. Оның бизнесі бүгінде бітіру альбомдары мен ескерткіш сақиналар (соның ішінде Супербоул жеңімпаздарына арналған жүзіктер) өндірісінде әлемдік көшбасшы болып табылатын Jostens трансұлттық корпорациясына айналды.
Рубен А. Каплан (Reuben A. Kaplan) Өнертапқыш және өнеркәсіпші (1891–1958) Owatonna Tool Company (OTC) негізін қалаушы. Оның инженерлік таланты автосервистерге арналған мамандандырылған құралдар жасауға мүмкіндік берді, бұл шағын фирманы қаланың ең ірі жұмыс берушісіне және өнеркәсіптік жабдықтардың жаһандық жеткізушісіне айналдырды.
Гарри Венгер (Harry Wenger) Музыкалық педагог және бизнесмен (1908–1992)
Мектепте музыка мұғалімі болып жұмыс істей жүріп, Венгер оркестрлерге арналған инновациялық аксессуарларды ойлап тапты. Бұл бүгінде әлемдегі ең үздік концерт залдары мен театрларын акустикалық жабдықтармен және жиһазбен қамтамасыз ететін Wenger Corporation компаниясының құрылуына әкелді.
Беттің соңына жеттіңіз бе?
Демек, маршрут жан-жақты зерттелді
Сайтты пайдалануды ыңғайлырақ ету үшін біз cookies пайдаланамыз.
