Менің билетім қайда?

Өлім аңғары

Қала туралы

Өлім аңғары – бұл жай ғана атау емес, таңғажайып қарама-қайшылықтардың, қатал, табиғи сұлулықтың және ерекше табиғи құбылыстардың тұтас әлемі. Бұл – табиғат өзінің күші мен айбынын паш ететін, оның күнге күйген жеріне аяқ басқан әрбір адамға ұмытылмас әсер қалдыратын мекен. Мохаве шөлінде, Калифорния штатының шығысында, АҚШ-та орналасқан Өлім аңғары – бүкіл планетадағы ең ыстық, құрғақ және ең төмен нүктелердің бірі. Оның климаты тым қатал: жазда ауа температурасы жиі +50°C-тан асады, ал жауын-шашын мөлшері өте аз.

Өлім аңғары. Иллюстрация.
Дереккөз: Купибилет.ЖИ

Қатал жағдайларға қарамастан, Өлім аңғарының өзіне тартатын ерекше күші бар. Мұнда сіз басқа еш жерде кездеспейтін бөтен ғаламшарлық пейзаждарды таба аласыз. Оның басты нысандарының бірі – Забриски-Пойнт (Zabriskie Point), бұл – күн шыққанда және батқанда керемет реңктерге боялатын, ерекше эрозиялық формалары бар төбелі жер. Солтүстік Америкадағы ең төменгі нүкте (теңіз деңгейінен 86 метр төмен) болып табылатын Бэдуотер-Бейсин (Badwater Basin) тұзды жазығы да кем түспейді. Ал тынысыңызды тарылтатын панорамалық көріністер үшін Дантес-Вью (Dante's View) бақылау алаңына көтерілуге тұрарлық, ол жерден бүкіл аңғарға көрініс ашылады.

Өлім аңғарына бару – бұл нағыз шытырман оқиға, ерекше геологиялық құрылымдарды, гүлдеген шөлді (сирек жаңбырдан кейін) және таңғажайып жұлдызды аспанды көру мүмкіндігі. Бұл саяхат ерекше әсер іздейтіндер мен жабайы, асау табиғаттың бар сұлулығымен бетпе-бет келуге дайын жандарға арналған.

Көбірек қызықты фактілерді Өлім аңғары қаласының тарихы бетінен таба аласыз

Ауа райы

Өлім аңғарындағы ауа райы экстремалды температуралармен және жауын-шашынның өте аз мөлшерімен сипатталады. Жаз мұнда өте ыстық және құрғақ, шілдедегі орташа температура 35.0°C-қа жетеді, ал максималды температура 41.0°C-тан асуы мүмкін. Жаз айларында жауын-шашын дерлік болмайды. Қысы салыстырмалы түрде жұмсақ, қаңтардағы орташа температура шамамен 9.5°C, бірақ түндер салқын болуы мүмкін, минималды температура шамамен 4.4°C. Қыс айларында аз мөлшерде жауын-шашын (шамамен 1 мм) болуы мүмкін.

Жалпы алғанда, өте ыстық және құрғақ жазды және жауын-шашынның минималды мөлшері бар жұмсақ қысты күтіңіз. Көктем мен күз — температура біртіндеп өзгеретін және жауын-шашын деңгейі өте төмен ауыспалы маусымдар. Көбірек білу үшін Өлім аңғарының климаты бетіне кіріңіз.

Орташа айлық температура

Орташа айлық жауын-шашын

Қызықты фактілер

Өлім аңғары – бұл жай ғана планетадағы ең ыстық жерлердің бірі емес, сонымен қатар таңғажайып құпиялар мен табиғи құбылыстардың нағыз қоймасы. Оның қатал келбетінің артында кез келген саяхатшының қиялын таңғалдыратын көптеген оқиғалар жатыр. Міне, бірнеше аз белгілі фактілер:

  • Дәл осы жерде, Фернес-Крик ранчосында, 1913 жылғы 10 шілдеде Жер бетіндегі ең жоғары ауа температурасы тіркеліп, +56.7 °C-қа жетті. Бұл әлемдік ыстық рекорды осы уақытқа дейін сақталып келеді және Өлім аңғарын экстремалды жағдайлардың синониміне айналдырады.

  • Өлім аңғарында орналасқан Бэдуотер ойпаты бүкіл Солтүстік Америка құрлығындағы ең төменгі нүкте болып табылады – оның тереңдігі теңіз деңгейінен 86 метр төмен. Мұндағы кең тұзды алқаптар шын мәнінде бөтен ғаламшарлық және сұлулығымен баурайтын пейзаждар жасайды.

  • Рейстрек-Плайя кепкен көліндегі жұмбақ "қозғалатын тастар" – саябақтың ең қызықты құбылыстарының бірі. Бұл тастардың кейбіреуі жүздеген килограмм тартады, олар сазды беткеймен өздігінен қозғалып, артынан ұзын із қалдырады. Ғалымдар бұл құбылыстың жұқа мұз қабатының, еріген судың және қатты желдің бірегей үйлесімі арқасында болатынын анықтады.

  • Өзінің айтып тұрған атауы мен ең құрғақ жерлердің бірі деген беделіне қарамастан, Өлім аңғары өзінің биоәртүрлілігімен таңғалдырады. Мұнда өсімдіктердің 1000-нан астам түрі, соның ішінде қатал жағдайларға бейімделген эндемикалық түрлер, сондай-ақ шөлді жуан мүйізді қой (бигхорн), койот және шөл түлкісі (кит-фокс) сияқты әртүрлі жануарлар мекендейді.

Қалай жетуге болады

Осы таңғажайып АҚШ өңіріне саяхат жоспарлағанда, оның ірі мегаполистерден алыстығын ескеру қажет. Ұлттық саябақтың өзінде жолаушылар әуежайлары болмағандықтан, туристерге құрама маршрут күтіп тұр. Өзіңізге ең қолайлы нұсқаны таңдау үшін Өлім аңғарына қалай жетуге болатыны туралы толығырақ біле аласыз.

Ең ыңғайлы және танымал транзиттік торап – Маккарран әуежайы (IATA: LAS). Өлім аңғары қаласының өзінде әуежай жоқ, бірақ сіз саябақтан шамамен 167 км қашықтықта орналасқан Лас-Вегас қаласындағы осы ірі әуе торабына ұшып келуіңізге болады. Бұл – өңірдегі жолаушылар ағыны өте үлкен негізгі халықаралық әуежай. Мұнда жалдамалы автомобильмен жол жүру уақыты шамамен 2–2,5 сағатты құрайды, бұл оны тамаша бастапқы нүкте етеді.

Егер сіз орталық Калифорния жағынан келе жатсаңыз, Фресно-Йосемити халықаралық әуежайының (IATA: FAT) қызметтерін пайдалануға болады. Ол Фресно қаласында, Өлім аңғарынан шамамен 250 км қашықтықта орналасқан. Көлікпен сапар шамамен 3,5–4 сағатты алады. Тағы бір балама нұсқа – Бейкерсфилд қаласындағы (саябақтан шамамен 227 км) өңірлік Мидоус-Филд әуежайы (IATA: BFL), ол жерден жол шамамен 3 сағатты алады.

Түсінікті болу үшін, негізгі әуежайлар бойынша жиынтық ақпарат мынадай:

ӘуежайЖолаушы ағыныҚашықтық
Истерн Сьерра өңірлік әуежайы20 000158 км
Маккарран халықаралық әуежайы57.6 млн168 км
Маммот-Лейкс әуежайы35 000208 км
Медоуз-Филд әуежайы390 000227 км
Фресно Йосемити халықаралық әуежайы2.7 млн251 км

Теміржол қатынасына келетін болсақ, Өлім аңғарына тікелей пойыздар жоқ, ал ең жақын станциялар айтарлықтай қашықтықта орналасқан және туристер үшін ыңғайлы емес. Саябаққа жетудің және оның кең аумағында жүріп-тұрудың жалғыз сенімді жолы — автомобиль. Біз келетін әуежайда көлікті жалға алуды, алдын ала кондиционердің жұмыс істеп тұрғанына және су қорының бар екеніне көз жеткізуді ұсынамыз, өйткені саябақтың ішінде қоғамдық көлік жоқ.

Басты көрікті жерлер

Өлім аңғары, өзінің қатал атауына қарамастан, келушілерді ерекше бөтен ғаламшарлық пейзаждарымен және табиғи ғажайыптарымен таңғалдырады. Бұл – экстремалды температуралар мен таңғажайып сұлулық мекені, мұндағы әрбір орын өзінің геологиялық тарихын баяндайды. Міне, міндетті түрде баруға тұрарлық бірнеше негізгі көрнекті орындар.

Ең көп суретке түсірілетін және танымал орындардың бірі – Забриски-Пойнт. Бұл жер сары, қоңыр және алтын түстің түрлі реңктеріне боялған керемет эрозиялық ландшафттарымен танымал. Забриски-Пойнт әсіресе күн шыққанда немесе батқанда, төмен орналасқан күн ерекше бедерді айқындап, көлеңкелердің драмалық ойынын тудырғанда, бүкіл әлемнен фотографтарды өзіне тартып, өте әсерлі көрінеді.

Кем түспейтін тағы бір нысан – Бэдуотер-Бейсин, Солтүстік Америкадағы теңіз деңгейінен 86 метр төмен орналасқан ең төменгі нүкте. Мұнда сіздің алдыңызда дерлік сюрреалистік, аппақ тұзды жазықтар созылып жатыр. Арнайы төселген ағаш жолдармен серуендеу осы бірегей геологиялық құрылымның ауқымын сезінуге және жартаста жоғары орналасқан теңіз деңгейін көрсететін әйгілі тақтайшаны көруге мүмкіндік береді.

Бүкіл аңғардың, соның ішінде Бэдуотер-Бейсин мен айбынды Панаминт жотасының таңғажайып панорамалық көріністерін тамашалау үшін Дантес-Вью шыңына міндетті түрде көтерілу керек. 1600 метрден астам биіктіктен осы қатал, бірақ керемет әдемі өлкенің шын мәнінде таңғаларлық көрінісі ашылады. Бұл Өлім аңғарының шексіздігі мен геологиялық әртүрлілігін бағалауға арналған тамаша орын.

Классикалық шөл пейзаждарын ұнататындар Мескит-Флэт құмды шағылдарына міндетті түрде баруы керек. Бұл Өлім аңғарындағы ең қолжетімді орындардың бірі, мұнда көркем құмды шағылдарды көруге болады, олардың кейбіреуінің биіктігі 30 метрге дейін жетеді. Олар әсіресе күн шыққанда және батқанда, ұзын көлеңкелер олардың әсем иірімдерін айқындап, сиқырлы атмосфера тудырған кезде өте фотогенді болады.

Жергілікті тағамдар

Өлім аңғарындағы гастрономиялық тәжірибе оның ерекше және қатал ландшафтымен тығыз байланысты. Мұнда сіз мишлен жұлдызды талғампаз мейрамханаларды таба алмайсыз, бірақ ұмытылмас жағдайда тойымды американдық тағамдардан ләззат ала аласыз. Өлім аңғарында тамақтану — бұл, ең алдымен, осы таңғажайып ұлттық саябақты зерттегеннен кейін күш-қуатты қалпына келтіру мүмкіндігі.

Жергілікті мекемелердегі мәзірдің негізін классикалық американдық тағамдар құрайды. Саяхатшыларға грильде пісірілген тойымды бургерлерді, шырынды стейктерді және жол бойында түскі ас ішуге өте ыңғайлы түрлі сэндвичтерді дәм татып көруге тұрарлық. Жиі оңтүстік-батыс асханасының элементтері бар тағамдарды, мысалы, чили немесе еттен жасалған тойымды рагуларды кездестіруге болады, олар асқа ерекше дәм береді. Порцияларға ерекше көңіл бөлінеді – олар, әдетте, шаршаған жиһанкездерді тойдыру үшін өте үлкен болады.

Өлім аңғарының экстремалды ыстығында сусындар бірінші кезектегі маңызға ие. Әрине, су — олардың бастысы және оның қорын үнемі толықтырып отыру керек. Алкогольсіз нұсқалардан салқын шай, лимонадтар және түрлі газдалған сусындар танымал. Алкогольге келетін болсақ, барлар мен мейрамханалардан американдық сыраның, соның ішінде Калифорнияның крафтық сорттарының, сондай-ақ классикалық коктейльдердің жақсы таңдауын табуға болады. Кейде шөл өсімдіктерін пайдаланатын сусындарды кездестіруге болады, мысалы, сергітетін лимонад немесе опунция кактусының шырыны негізіндегі коктейльдер, бұл жергілікті ерекшелік қосады.

Өлім аңғарындағы тамақтану мәдениеті бірнеше негізгі орындарда шоғырланған. Қоғамдық тамақтанудың негізгі нүктелері — Furnace Creek немесе Stovepipe Wells сияқты қонақ үйлер мен туристік орталықтардың жанында орналасқан Жабайы Батыс стиліндегі мейрамханалар, дәмханалар мен салундар. Мұнда кондиционері бар бөлмеде толық түскі немесе кешкі ас ішуге, сондай-ақ тез тіскебасар жасауға болады. Кейбір дүкендер (general stores) пикникке арналған өнімдерді ұсынады, бұл тағамды Марс пейзаждары аясында жеуге мүмкіндік береді. Мекемелердегі атмосфера әдетте еркін және достық, бүкіл әлемнен келген басқа саяхатшылармен әсер бөлісуге қолайлы.

Саяхат кеңестері

Планетадағы ең экстремалды және баурап алатын жерлердің бірі – Өлім аңғарына қош келдіңіз! АҚШ-тағы осы бірегей ұлттық саябақ бойынша саяхатыңыз қауіпсіз және ұмытылмас болуы үшін, біз сізге осы таңғажайып, бірақ қатал өлкемен кездесуге дайындалуға көмектесетін бірнеше практикалық кеңестер дайындадық.

  1. Киім және қажетті заттар: Өлім аңғарында сізді негізінен ыстық және құрғақ климат күтеді, әсіресе жазда. Өзіңізбен бірге табиғи, тыныс алатын маталардан тігілген жеңіл, ашық түсті киімдер алыңыз. Кең жиекті бас киім, күннен қорғайтын көзілдірік және SPF жоғары крем міндетті түрде қажет. Кешке және түнде, әсіресе қыс айларында салқын болуы мүмкін, сондықтан жеңіл күртеше немесе флис артық болмайды. Мықты, ыңғайлы аяқ киім – каньондар мен тұзды жазықтарда серуендеуге арналған ең жақсы серігіңіз. Егер құрылғыларыңызда басқа ашалар болса, американдық розеткаларға арналған адаптерді (A және B типі) ұмытпаңыз.
  2. Көлік: Өлім аңғарында қоғамдық көлік жоқ. Автомобильді жалға алу – бұл қажеттілік. Көліктің жақсы техникалық күйде екеніне, кондиционері мен толық өлшемді қосалқы дөңгелегі бар екеніне көз жеткізіңіз. Саябаққа кірер алдында міндетті түрде жанармай багын толтырыңыз және өзіңізбен бірге қосымша канистра алыңыз, өйткені саябақ аумағында жанармай құю станциялары сирек кездеседі және ондағы жанармай айтарлықтай қымбат. Кейбір қашықтағы жолдар үшін клиренсі жоғары немесе толық жетекті автомобиль қажет болуы мүмкін.
  3. Қаржы: Ресми валюта – АҚШ доллары (USD). Саябақ ішіндегі келушілер орталықтарында, қонақ үйлерде және жанармай бекеттерінде несиелік және дебеттік карталар қабылданады. Дегенмен, әсіресе ұсақ шығындар үшін немесе техникалық ақаулар болған жағдайда өзіңізбен бірге біраз қолма-қол ақша болғаны жөн. Банкоматтар өте сирек кездеседі. Бюджетіңізде ұлттық саябаққа кіру ақысын, жанармайға, суға, тамаққа және ықтимал тұруға кететін шығындарды ескеріңіз. Мейрамханалардағы шайпұл мен гидтердің қызметі үшін ақы төлеу – АҚШ-та қалыптасқан тәжірибе (әдетте 15-20%).
  4. Денсаулық және қауіпсіздік: Бұл Өлім аңғары үшін өте маңызды тармақ. Суды өте көп ішіңіз – күніне бір адамға кемінде 4 литр, ал ыстықта одан да көп. Күннің ең ыстық уақытында (таңғы 10-нан кешкі 4-ке дейін) физикалық белсенділіктен аулақ болыңыз. Егер ұзақ жаяу жүру маршруттарына шығатын болсаңыз, біреуге жоспарларыңыз туралы хабарлаңыз. Саябақ аумағының көп бөлігінде мобильді байланыс пен GPS жоқ немесе өте тұрақсыз. Дәріханалар мен толыққанды медициналық мекемелер саябақтан тыс жерде айтарлықтай қашықтықта орналасқан, сондықтан өзіңізбен бірге негізгі дәрі-дәрмек қобдишасын алып жүріңіз. Жабайы жануарлардан (сылдырмақ жыландар, сарышаяндар) сақтаныңыз және тамақты қараусыз қалдырмаңыз.
  5. Байланыс: Негізгі тіл – ағылшын тілі. Саябақ пен қызмет көрсету персоналы ағылшынша сөйлейді. Wi-Fi кейбір лодждарда (мысалы, Furnace Creek ауданында) қолжетімді, бірақ ақылы және баяу болуы мүмкін. Интернетке тұрақты қолжетімділікке сенбеңіз. Смартфоныңызға саябақ пен аймақтың офлайн карталарын алдын ала жүктеп алыңыз. National Park Service (NPS) қолданбасы пайдалы болуы мүмкін. Американдық нөмірі бар SIM-картаны саябаққа кірмес бұрын үлкен қаладан сатып алған дұрыс.
  6. Жергілікті этикет және саябақ ережелері: Басты ереже – «Із қалдырма» (Leave No Trace). Барлық қоқысты өзіңізбен бірге алып кетіңіз, өсімдіктерді жұлмаңыз, жануарларды мазаламаңыз және кәдесый ретінде тастарды немесе басқа табиғи нысандарды алмаңыз. Тек белгіленген соқпақтар мен жолдармен жүріңіз. Саябақ рейнджерлерінің жұмысына құрметпен қараңыз және олардың нұсқауларын орындаңыз.
  7. Неден аулақ болу керек: Өлім аңғарының экстремалды температурасы мен құрғақтығын ешбір жағдайда бағаламай тастамаңыз. Тиісті дайындықсыз және су қорынсыз жалғыз жорыққа шықпаңыз. Егер сізде қолайлы көлік пен жолсыз жерде жүру тәжірибесі болмаса, белгіленген жолдардан шықпаңыз. Төтенше жағдайда мобильді байланысқа жалғыз байланыс құралы ретінде сенбеңіз.
  8. Қосымша кеңес: Өлім аңғарына барудың ең жақсы уақыты – күздің аяғынан көктемнің басына дейін (қазан-сәуір), температура қолайлырақ болған кезде. Сапар алдында саябақтың ресми сайтында жолдардың жағдайын міндетті түрде тексеріңіз, әсіресе жаңбырдан кейін, себебі кенеттен су тасқыны болуы мүмкін. Және таңғажайып жұлдызды аспанды тамашалау мүмкіндігін жіберіп алмаңыз – жарықтың ластануы болмағандықтан, мұндағы аспан керемет көрінеді!

Осы қарапайым ұсыныстарды орындай отырып, сіз Өлім аңғарының таңғажайып пейзаждарынан, бірегей геологиясынан және қатал сұлулығынан толық ләззат ала аласыз. Сізге Жердің ең ерекше бұрыштарының бірінде таңғажайып және қауіпсіз шытырман оқиға тілейміз!

Ойын-сауық және түнгі өмір

Өлім аңғары қаланың шулы клубтары мен барларынан мүлдем өзгеше, кешкі және түнгі ойын-сауықтың бірегей тәжірибесін ұсынады. Мұнда түнгі өмір — бұл, ең алдымен, керемет жұлдызды аспан, шөлдің құлақ тұндырар тыныштығы және толық тыныштықтан ләззат алу мүмкіндігі. Неон шамдарының орнына — сансыз жұлдыздар, ал қала қарбаласының орнына — астрономиялық бақылаулар үшін тамаша, АҚШ-тағы ең қараңғы жерлердің бірінің тыныштандыратын атмосферасы болады.

Кешкі демалыстың негізгі нүктелері Furnace Creek немесе Stovepipe Wells сияқты санаулы қонақ үйлер мен лодждар орналасқан аудандарда шоғырланған. Мұнда сіз Өлім аңғарын зерттеумен өткен мазмұнды күннен кейін кешкі ас ішіп, уақыт өткізуге болатын мейрамханалар мен барларды таба аласыз. Мұндай мекемелердегі атмосфера әдетте өте жайлы және достық; мұнда негізінен көргендерінен алған әсерлерімен бөлісетін туристер жиналады. Бұл, мысалы, қонақ үйлер жанындағы Жабайы Батыс стиліндегі салундар немесе американдық тағамдары бар мейрамханалар болуы мүмкін. Киім үлгісі (дресс-код), әдетте, күнделікті (кэжуал), ал мекемелердің жұмыс уақыты әдетте шектеулі және таңға дейін отыруды қарастырмайды. Нақты мекемелер мен олардың өзекті кестесін жергілікті жерде немесе Өлім аңғары ұлттық саябағының ресми сайтында нақтылаған дұрыс.

Өлім аңғарындағы кешті жоспарлағанда, ойын-сауық таңдауы шектеулі екенін және олар негізінен саябақтың бірнеше негізгі нүктелерінде шоғырланғанын ескеріңіз. Түнде қозғалыс тек автомобильмен жүзеге асырылады; жолдар жарықтандырылмаған, сондықтан өте мұқият болыңыз және жылдамдық режимін сақтаңыз. Мұнда қоғамдық көлік жоқ, ал такси қызметтері дәстүрлі түсінікте таралмаған. Қауіпсіздік тұрғысынан жолдардағы жабайы жануарлардан (мысалы, койоттардан) сақтаныңыз және тіпті қысқа түнгі серуендер үшін де әрқашан өзіңізбен бірге су алып жүріңіз. Түнгі өмірдің арнайы кварталдары немесе барлары бар жанданған көшелер мұнда, әрине, жоқ.

Күндіз Өлім аңғары оның ерекше табиғатына негізделген мүлдем басқа ойын-сауықтарды ұсынады. Бұл, әрине, оның әйгілі геологиялық құрылымдарын зерттеу: Забриски Пойнт пен Дантес Вью көріністері, Бэдуотер Бейсин (Солтүстік Американың ең төменгі нүктесі) тұзды жазығымен серуендеу немесе Мескит Флэт шағылдарын тамашалау. Келушілер жаяу жорықтарға шыға алады (тек салқын мезгілде және үлкен сақтықпен ұсынылады), фотосуретке түсумен айналыса алады немесе оның экожүйесі, геологиясы мен тарихы туралы көбірек білу үшін саябақтың ақпараттық орталықтарына бара алады. Үлкен мұражайлар, театрлар немесе аттракциондар саябақтары сияқты дәстүрлі қалалық ойын-сауықтарды мұнда таба алмайсыз – басты назар аударарлық орынның өзі қатал да айбынды табиғат.

Түнгі Өлім аңғары — бұл таң атқанша билеу мен шулы кештер туралы емес, бұл ой толғау, терең тыныштық және түнгі аспанның керемет сұлулығы туралы. Бұл Құс жолын бар сән-салтанатымен көрудің және алғашқы, дерлік бөтен ғаламшарлық табиғатпен тілдесуден ұмытылмас әсер алудың сирек мүмкіндігі.

Саябақтар мен мұражайлар

Өлім аңғары, өзінің қатал атауына қарамастан, келушілерге тек экстремалды пейзаждарды ғана емес, сонымен қатар табиғатты зерттеу мен тарихқа бойлаудың бірегей мүмкіндіктерін ұсынады. Мұнда көгалдары бар дәстүрлі қалалық саябақтар болмаса да, бүкіл аңғар таңғажайып табиғи аймақтар мен қызықты мәдени нысандарға толы үлкен Өлім аңғары ұлттық саябағы болып табылады.

Өлім аңғарын зерттеудің жүрегі, сөзсіз, ұлттық саябақтың өзі. Оның шексіз кеңістігінде баруға міндетті бірнеше негізгі аймақтар ерекшеленеді. Забриски-Пойнт (Zabriskie Point) эрозиядан пайда болған ирреалды, Марс пейзаждарымен танымал; бұл жер әсіресе күн шыққанда немесе батқанда қатты әсер қалдырады. Кем түспейтін тағы бір нысан — Бадуотер (Badwater Basin), Солтүстік Америкадағы ең төменгі нүкте (теңіз деңгейінен 86 метр төмен), мұнда кең тұзды жазықтармен серуендеуге болады. Ал классикалық шөл көріністерін ұнататындар үшін Мескит-Флэт шағылдары (Mesquite Flat Sand Dunes) таптырмас орын, олар фотогендік көріністер мен нағыз шөлде жүргендей сезіну мүмкіндігін ұсынады.

Аймақтың тарихымен және табиғатымен танысу үшін бірнеше негізгі орындарға барған жөн. Фернес-Крик келушілер орталығы (Furnace Creek Visitor Center) саябақтың басты ақпараттық торабы болып табылады. Мұнда карталар мен маршруттар бойынша кеңестер алып қана қоймай, Өлім аңғарының геологиясына, флорасына, фаунасына және адамдардың игеру тарихына арналған экспозициялармен танысуға болады. Жақын жерде, Фернес-Крик ранчосының аумағында Боракс мұражайы (Borax Museum) орналасқан. Бұл шағын, бірақ мазмұнды мұражай Өлім аңғарының «ақ алтыны» — бура өндіру тарихы туралы баяндайды және ескі тау-кен жабдықтары мен жәдігерлерді көрсетеді.

Өлім аңғарының тарихи мұрасы пайдалы қазбаларды өндіру дәуірімен тығыз байланысты. Сол заманның ең маңызды ескерткіштерінің бірі — Гармони Боракс Уоркс (Harmony Borax Works) үйінділері. Дәл осы жерден әйгілі «жиырма қашырдан тұратын командалар» шөл арқылы бура тасымалдаған. Бұл жерге бару алғашқы қоныстанушылардың ауыр еңбегі мен тұрмысын сезінуге мүмкіндік береді.

Шынайы әсер алу үшін танымал бақылау алаңдарынан бөлек, адам аз жүретін каньондардың бірін зерттеп көріңіз (әрдайым сақтық шараларын сақтап және жеткілікті су қорымен). Ал түнде Өлім аңғары жарықпен ластанудың болмауына байланысты жұлдыздарды бақылауға арналған ең жақсы орындардың біріне айналады – бұл көрініс ұзақ уақыт есіңізде қалады.

Көлік

Өлім аңғарына сапар жоспарлағанда, бұл дамыған қоғамдық көлік жүйесі бар қала емес, кең байтақ ұлттық саябақ екенін түсіну маңызды. Мұнда туристер мегаполистерде үйреніп қалған метро, трамвай, троллейбус немесе тұрақты қалалық автобус бағыттары жоқ. Бұл бірегей аумақта жүріп-тұрудың өз ерекшеліктері бар.

Өлім аңғарының кең кеңістігін зерттеудің негізгі және, шын мәнінде, жалғыз жолы — жеке немесе жалдамалы автомобиль. Классикалық түсініктегі қоғамдық көлік (кесте бойынша жүретін автобустар, метро, трамвайлар) мұнда жоқ. Тиісінше, көлік карталары, жол жүру билеттері немесе қалалық көлікке билет сатып алуға арналған мобильді қосымшалар сияқты үйреншікті төлем жүйелері де жоқ.

Өлім аңғары бойынша жайлы және қауіпсіз саяхаттау үшін автомобильді жалға алу, әсіресе сапарыңыз ыстық айларға жоспарланған болса, жақсы кондиционері бар көлікті таңдау ұсынылады. Саябақтың тереңіне бармас бұрын, жанармай багының толы екеніне көз жеткізіңіз, өйткені жанармай құю станциялары сирек кездеседі. Әрдайым өзіңізбен бірге ауыз судың жеткілікті қорын алып жүріңіз, өйткені мұндағы климат өте құрғақ және ыстық.

Егер өз бетінше көлік жүргізу жоспарыңызда болмаса, балама ретінде ұйымдастырылған турларды таңдауға болады. Көптеген компаниялар Лас-Вегастан және жақын маңдағы басқа елді мекендерден Өлім аңғарының негізгі көрікті жерлеріне тасымалдауды қамтитын экскурсияларды ұсынады. Саябақтың кең аумағы мен желінің шектеулі болуына байланысты такси немесе көлікті шақырудың танымал сервистері (райдшеринг) саябақ ішінде жүрудің практикалық немесе қолжетімді жолы емес екенін ескеру маңызды. Велосипедпен серуендеу салқын мезгілде арнайы бөлінген жолдарда мүмкін, бірақ бұл тамаша физикалық дайындықты, маршрутты мұқият жоспарлауды және қатал табиғи жағдайларды ескеруді талап етеді.

Қоғамдық көлікке билет сатып алудың орнына, Өлім аңғары ұлттық саябағына кіре берісте кіру ақысы (park entrance fee) төленеді. Бұл алым әдетте бір көлік құралы және оның барлық жолаушылары үшін бірнеше күн бойы жарамды болады. Бағасы мен төлем әдістері туралы өзекті ақпаратты сапар алдында АҚШ Ұлттық саябақтар қызметінің ресми сайтында тексеру ұсынылады. Саябақ аумағындағы кейбір лодждар мен қонақ үйлер өз қонақтары үшін шектеулі шаттл қызметтерін ұсынуы мүмкін, бірақ бұл жалпы қоғамдық көлік жүйесінің бөлігі емес.

Қайда тұруға болады

Өлім аңғарына сапар жоспарлағанда, тұру мәселесін алдын ала ойластырған жөн, өйткені мұндағы нұсқалар ерекше және олардың саны, әсіресе маусымның қызған шағында шектеулі. Тұрғын үй таңдауы саябақ ішіндегі тарихи қонақ үйлер мен ранчолардан бастап, жақын маңдағы қалашықтардағы мотельдер мен табиғат сүйер қауымға арналған кемпингтерге дейін өзгереді.

Өлім аңғары ұлттық саябағының ішінде орналасудың негізгі нұсқалары бірнеше негізгі нүктелерде шоғырланған. Ең танымалдары – Фернес-Крик (Furnace Creek), Стоувпайп-Уэллс (Stovepipe Wells) және Панаминт-Спрингс (Panamint Springs) аудандары. Фернес-Крик ең дамыған инфрақұрылымды ұсынады, соның ішінде жайлы нөмірлерден бастап қарапайым нұсқаларға дейінгі бірнеше тұру орны бар. Мысалы, мұнда түрлі қызмет көрсету деңгейлерін ұсынатын The Inn at Death Valley және The Ranch at Death Valley сияқты танымал кешендер орналасқан. Стоувпайп-Уэллстің де өз қонақ үйі бар және ол аңғардың солтүстік бөлігін зерттеуге жақсы база болып табылады. Панаминт-Спрингс оңашаланған және қарапайым орналасу нұсқасын ұсынады. Айта кету керек, бұл шолуда танымал тұру орындары аталғанымен, біз оларға тікелей сілтемелер бермейміз, өйткені олар егжей-тегжейлі талдау үшін көрнекті орындардың өзекті тізімінде көрсетілмеген. Дегенмен, аталған аудандар саябақтан баспана іздеуге арналған негізгі орындар болып табылады.

Саябақтан тыс жерде Невада штатының Битти (Beatty) немесе Парамп (Pahrump) сияқты қалашықтарынан немесе Калифорнияның Лоун-Пайн (Lone Pine) сияқты қалашықтарынан көбірек нұсқаларды табуға болады. Мұнда тұру арзанырақ болуы мүмкін болса да, Өлім аңғарының негізгі көрікті жерлеріне жету үшін кететін уақытты ескеріңіз.

Өлім аңғарындағы тұрғын үй бағасының диапазоны айтарлықтай кең болуы мүмкін: саябақ сыртындағы мотельдердегі қолайлы бағадан бастап, саябақ ішіндегі танымал қонақ үйлердегі жоғары бағаға дейін. Тұрғын үйді алдын ала брондау ұсынылады, әсіресе егер сіздің сапарыңыз ең танымал маусымдар – көктем немесе күзге сәйкес келсе. Жазда экстремалды ыстыққа қарамастан, кейбір туристер аңғарға келеді, бірақ қолжетімді опциялардың таңдауы азырақ болуы мүмкін. Брондауды қонақ үйлердің ресми сайттары, онлайн брондау жүйелері немесе туристік агенттіктер арқылы жасаған ыңғайлы.

Маңайдағы қалалар

Айналаны зерттегісі келетіндер үшін Өлім аңғары жақын маңдағы бірнеше қызықты жерлерге бір күндік саяхат жасау үшін тамаша бастапқы нүкте болып табылады:

Олардың ішінде казино шамдарымен және грандиозды шоуларымен баурап алатын әлемге әйгілі Лас-Вегас, сондай-ақ оған іргелес орналасқан, әйгілі Стриптің көп бөлігі орналасқан Парадайз ерекшеленеді. Тыныш демалыс үшін саябақтар мен белсенді уақыт өткізу мүмкіндіктерін ұсынатын Хендерсон қаласын қарастыруға болады. Жақын маңдағы қалалар туралы толығырақ ақпарат төмендегі кестеде берілген:

ҚалаХалық саныҚашықтық
Битти1 00045 км
Lathrop Wells—49 км
Парамп42 47192 км
Yucca Flat099 км
Индиан-Спрингс1 500113 км

Бұл жақын маңдағы бағыттар аймақтың әртүрлі мәдениеті мен ландшафттары туралы түсінік алуға мүмкіндік береді.

Шопинг және кәдесыйлар

Өлім аңғарындағы шопинг — бұл, ең алдымен, осы ұлттық саябақтың ерекше табиғаты мен тарихына байланысты естелік кәдесыйлар мен заттарды сатып алу мүмкіндігі. Мұнда сіз АҚШ-тың үлкен қалаларындағыдай ірі сауда орталықтарын немесе дизайнерлік бутикті таба алмайсыз. Оның орнына дүкендер шөл рухын көрсететін тауарларды, сондай-ақ саяхатшыларға арналған практикалық заттарды ұсынады.

Өлім аңғарында дәстүрлі сауда көшелері жоқ. Сатып алудың негізгі нүктелері саябақтың бірнеше негізгі орындарында шоғырланған. Ең көп таңдау әдетте Furnace Creek, Stovepipe Wells және аз дәрежеде Panamint Springs сияқты келушілер орталықтары мен лодждар жанындағы дүкендерде ұсынылады. Дәл осы жерде саяхатшылар кәдесыйлар мен кейбір бірінші кезектегі тауарларды таба алады.

Классикалық түсініктегі ірі сауда орталықтары Өлім аңғарында жоқ. Мұндағы шопинг туристер мен саябаққа келушілердің қажеттіліктеріне бағытталған жергілікті және мамандандырылған сипатқа ие.

Өлім аңғарының аумағында ұйымдастырылған азық-түлік немесе бүрге базарларын таба алмайсыз. Барлық сауда туристік нысандар жанындағы тұрақты дүкендерде шоғырланған.

Өлім аңғарынан осы қатал, бірақ көркем өлкені еске түсіретін кәдесыйлар әкелуге тұрарлық. Мыналар танымал: саябақ нышандары бар футболкалар, кепкалар мен кружкалар; Өлім аңғарының геологиясы, флорасы, фаунасы мен тарихы туралы кітаптар; таңғажайып көріністері бар ашық хаттар мен постерлер. Кейде аймақтың байырғы американдықтарының мәдениетіне байланысты бұйымдарды табуға болады. Сондай-ақ шағын тақырыптық заттарға, мысалы, минералдардың үлгілеріне (этикалық шығу тегіне кепілдік беру үшін тек ресми дүкендерден сатып алыңыз) немесе опунциядан жасалған кәмпиттер сияқты тақырыптық тәттілерге назар аударыңыз.

Өлім аңғарындағы дүкендердің жұмыс уақыты әдетте олар орналасқан келушілер орталықтары мен қонақ үйлердің жұмыс кестесімен сәйкес келеді. Олар маусымға байланысты өзгеруі мүмкін: жазда, қатты ыстық кезінде жұмыс уақыты қысқартылуы мүмкін. Дүкендердің көбінде негізгі несиелік және дебеттік карталар (Visa, MasterCard, American Express) төлемге қабылданады. Қолма-қол ақша да қабылданады, бірақ картаның болуы жиі ыңғайлырақ.

АҚШ-та еуропалық жүйеге ұқсас шетелдік туристер үшін тауарларға салықты қайтару жүйесі (Tax Free), әдетте, кәдімгі сатып алулар үшін жекелеген штаттар деңгейінде таралмаған. Тауарлардың бағасына сату салығы (sales tax) қосылады, оның мөлшері әртүрлі болады. Бұл салық әдетте туристер елден шыққан кезде қайтарылмайды.

Беттің соңына жеттіңіз бе?

Демек, маршрут жан-жақты зерттелді

Сайтты пайдалануды ыңғайлырақ ету үшін біз cookies пайдаланамыз.