Wallops Island (Wallops Flt Facility)

Уоллопс ғарыш орталығы (WAL) — бұл турбиналардың үйреншікті гуілі жиі кемелерді жұлдыздарға қарай бағыттайтын зымыран қозғалтқыштарының гүрілімен алмасатын мүлдем бірегей әуе айлағы. Чикотиг қаласына тікелей жақын жерде орналасқан бұл нысан жаппай туризм үшін емес, NASA-ның ғылыми жаңалықтары мен миссиялары үшін қызмет етеді және әлемдегі ең көне ғарыш айлақтарының бірі болып табылады. Мұнда әдеттегі жолаушылар рейсімен ұшып келе алмайтын болсаңыз да, авиация мен ғарышкерлік әуесқойлары үшін бұл орын ерекше, тартымды күшке ие.

Уоллопстың басты ерекшелігі мен артықшылығы оның спецификасында: бұл зерттеу зымырандарын, ғылыми аэростаттарды ұшыруға және ХҒС-ты қамтамасыз етуге арналған жұмыс істеп тұрған алаң. Саяхатшылар Вирджиния штатының осы аймағына базаның кіреберісінде орналасқан, ғарышты игеру тарихымен тегін танысуға болатын керемет NASA келушілер орталығына бару үшін келеді.

Әуежай азаматтық авиация үшін жабық болса да, ол «Антарес» сияқты зымыран тасығыштарды ұшыру кезінде жалпы назардың орталығына айналады. Айналадағы рұқсат етілген бақылау алаңдарынан ұшыруды тамашалау туристерге ұмытылмас әсерлер мен қарапайым халықаралық әуежайларда қолжетімді емес бірегей тәжірибе сыйлайды.

• Әуежайдың ресми сайты: www.nasa.gov/wallops
• Анықтама қызметінің телефоны (Келушілер орталығы): +1 757-824-1404
• Әуежай мекенжайы: NASA Wallops Flight Facility Visitor Center, Building J-20, Route 175, Chincoteague Road, Wallops Island, VA 23337, USA
• Электрондық пошта: wff-nasa-visitor-center@mail.nasa.gov (бару және экскурсия сұрақтары бойынша)
• Әуежайдың әлеуметтік желілері: Facebook, X (Twitter)
• Жоғалған багаж туралы ақпарат: Бұл нысан NASA-ның сынақ ғарыш айлағы болғандықтан және тұрақты жолаушылар рейстеріне қызмет көрсетпейтіндіктен, классикалық багаж іздеу қызметі жоқ. Егер сіз экскурсия кезінде жеке заттарыңызды жоғалтып алсаңыз, Келушілер орталығының қызметкерлеріне хабарласыңыз.
• Жолаушыларды қолдау қызметінің байланыстары: Туристік сұраулар мен зымырандарды ұшыру туралы ақпарат алу үшін Қоғаммен байланыс кеңсесіне (Public Affairs Office) немесе тікелей Келушілер орталығына хабарласу керек.

Уоллопс ғарыш орталығы NASA-ның жұмыс істеп тұрған нысаны болғандықтан және тұрақты коммерциялық жолаушылар рейстерін қабылдамайтындықтан, бұл жерге тікелей «ұшақпен» жету мүмкін емес. Саяхатшылар әдетте көршілес ірі әуежайларға ұшып келіп, содан кейін жолды құрлықпен жалғастырады. Бұл аймақтағы негізгі және іс жүзінде жалғыз ыңғайлы қозғалыс тәсілі — автомобиль.

Төменде Уоллопс келушілер орталығына және Чикотиг қаласының маңына баратын бағытты жоспарлаудың негізгі нұсқалары берілген.

Автокөлік және жалдау

Ғарыш айлағына жетудің ең сенімді жолы — автокөлікті жалға алу. Мұндағы жол желісі өте жақсы, ал көрікті US-13 трассасы бүкіл Делмарва түбегінің бойымен өтеді. Көлікпен саяхаттау кестеге тәуелді болмауға және ғарыш орталығына да, жақын маңдағы жағажайларға да жайлы баруға мүмкіндік береді.

• Чикотиг қаласынан: Сапар небәрі 10–15 минут (шамамен 8–10 км) уақытты алады. VA-175 W трассасымен жүріңіз.
• Ірі қалалардан: Вашингтоннан немесе Балтимордан жол шамамен 3–4 сағатты, Норфолктен — шамамен 2 сағатты алады.

Ең жақын жолаушылар әуежайлары

Алыстан келуді жоспарлайтын туристер үшін оңтайлы шешім — көршілес азаматтық әуежайлардың біріне ұшып келіп, кейін көлікті жалға алу:

1. Уайкомико өңірлік әуежайы (SBY) — ең жақын орналасқан, Солсбери қаласында (Мэриленд штаты). Қашықтығы небәрі 45 км шамасында. Егер сіз көліктегі жол уақытын азайтқыңыз келсе, бұл ыңғайлы нұсқа.

2. Норфолк халықаралық әуежайы (ORF) — оңтүстікке қарай шамамен 133 км жерде орналасқан ірі торап. Мұнда рейстер әлдеқайда көп және автокөлікті жалдау арзанырақ болуы мүмкін.

3. Ірі халықаралық хабтар: Егер сіз шетелден ұшып келсеңіз немесе сапарды АҚШ астанасына барумен ұштастырғыңыз келсе, Рональд Рейган әуежайын (DCA) немесе Тэргуд Маршалл атындағы Балтимор/Вашингтон халықаралық әуежайын (BWI) қарастырыңыз. Олар шамамен 170 км қашықтықта орналасқан, жол 3 сағаттан астам уақытты алады, бірақ мұнда рейстер таңдауы максималды. Сондай-ақ Ричмонд халықаралық әуежайы (RIC) қолжетімді.

Қоғамдық көлік және такси

Уоллопс аралы мен Чикотиг қаласы маңында қоғамдық көлік жүйесі нашар дамыған. Мұнда туристерге қолайлы метро немесе теміржол станциялары жоқ.

• Автобустар: Жергілікті автобус бағыттары бар (мысалы, Чикотигтегі маусымдық Pony Express), бірақ олар курорттық аймақ ішінде жүруге бағытталған және қаланы ірі әуежайлармен тікелей байланыстырмайды.
• Такси және трансфер: Такси қызметтері мен агрегаторлар (Uber, Lyft) шектеулі режимде жұмыс істейді. Солсбери әуежайынан көлік шақыруға болады, бірақ Уоллопсқа дейінгі жол ақысы жоғары болады ($60–80-ден бастап және одан жоғары), ал кері қайту үшін көлік күту ұзаққа созылуы мүмкін.

Тұрақ

Автокөлікпен келетін қонақтар үшін NASA келушілер орталығында (NASA Visitor Center) тегін тұрақ қарастырылған. Көрермендердің көп келуіне байланысты ерте келу ұсынылатын танымал зымыран ұшыру күндерін қоспағанда, орындар әдетте жеткілікті. Тұрақ барлық өлшемдегі көлік құралдарына, соның ішінде автоүйлерге (RV) арналған орындармен жабдықталған.

Уоллопс ғарыш орталығының (WAL) құрылымы үйреншікті азаматтық әуежайлардан түбегейлі ерекшеленеді. Мұнда сіз отырғызу қақпалары бар стандартты терминалдарды, багаж беру ленталарын немесе Duty Free дүкендерін таба алмайсыз. Нысан NASA-ның жұмыс істеп тұрған сынақ полигоны болғандықтан, оның аумағы қызметкерлерге арналған жабық аймақтарға және көпшілікке арналған ашық алаңдарға нақты бөлінген.

Терминалдар және олардың мақсаты

Жолаушылар терминалдарының орнына кешен бір-бірінен айтарлықтай қашықтықта орналасқан үш негізгі функционалдық аймақтан тұрады:

• Негізгі база (Main Base): Мұнда әкімшілік ғимараттар, ангарлар, диспетчерлік мұнаралар және зерттеу авиациясына арналған ұшу-қону жолақтары орналасқан. Бұл аймақ жабық болып табылады және мұнда кіру қатаң түрде рұқсат қағазымен жүзеге асырылады. Қарапайым турист үшін ол «терминал» бола алмайды.
• Уоллопс аралы (Wallops Island): Атлант мұхитының жағалауында орналасқан тікелей ұшыру алаңдарының аймағы. Зымырандар дәл осы жерден ұшырылады. Мұнда кіру де қауіпсіздік мақсатында шектелген.
• Келушілер орталығы (NASA Visitor Center): Бұл, іс жүзінде, туристерге арналған жалғыз «терминал». Ол негізгі хаб рөлін атқарады, мұнда қонақтар ақпарат алып, экспозициямен таныса алады, бақылау алаңы мен сыйлықтар дүкеніне бара алады.

Навигация схемасы және қозғалыс

Ғарыш айлағы ауданында навигация өте оңай, өйткені негізгі қозғалыс Route 175 (Chincoteague Road) тас жолы бойымен жүреді. Бұл жол материкті Чикотиг аралымен байланыстырады және орталықтың негізгі нысандарының жанынан өтеді.

Route 175 бойымен жүргенде көрсеткіштерді мұқият қадағалау маңызды. Келушілер орталығына бұрылыс жақсы көрінеді (әдетте NASA-ның көк белгілерімен белгіленген). Арнайы рұқсатсыз өткізу пункттеріне (Main Base Gate) бұрылу әрекеті қарулы күзетпен кездесуге және кері бұрылу қажеттілігіне әкеледі.

Ұшу және келу аймақтары

Мұндағы «ұшу аймағы» және «келу аймағы» ұғымдары метафоралық мағынаға ие:

• «Келу» аймағы: Бұл Келушілер орталығындағы тұрақ. Ол мұражайға кіреберістен бірнеше минуттық жаяу жерде орналасқан.
• Бақылау аймағы (ұшу аймағының орнына): Зымырандарды ұшыруды бақылау үшін (туристердің келуінің негізгі мақсаты) Келушілер орталығының аумағы (ұшыру алаңынан шамамен 6–7 км) немесе Ассатиг аралының жағажайы пайдаланылады. Мұнда ұшу алаңына қарайтын арнайы күту залдары жоқ.

Тіркеу және тексеру процедуралары

Коммерциялық рейстер болмағандықтан, классикалық рейске тіркелуден өтудің қажеті жоқ. Дегенмен, кірудің өз ерекшеліктері бар:

Келушілер орталығына кіру үшін әдетте алдын ала жазылу немесе күрделі тексеру талап етілмейді, кіру тегін. Алайда кіреберісте сізден сөмкелеріңіздің ішін көрсетуді сұрауы мүмкін. Ірі ұшыру күндері қауіпсіздік шаралары күшейтіледі, ал көрермендердің көп келуіне байланысты тұраққа кіру үшін күту уақыты артуы мүмкін.

Турист үшін навигация бойынша ұсыныстар

Адасып қалмау және тыйым салынған аймақтарға кірмеу үшін қарапайым ережелерді орындаңыз:

• NASA Wallops Flight Facility Visitor Center нүктесіне орнатылған навигаторды пайдаланыңыз.
• Тіпті навигатор жолды қысқартуды ұсынса да, «Restricted Area» немесе «Authorized Personnel Only» деген жазулары бар БӨП арқылы өтуге тырыспаңыз.
• Ұшыру күндері ерте келіңіз (ұшыру терезесіне дейін кемінде 2–3 сағат бұрын), өйткені полиция қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін жолдар мен көпірлердің бір бөлігін жауып тастауы мүмкін.

Уоллопс ғарыш орталығының (Wallops Flight Facility) тарихы — бұл адамзат Айға алғашқы қадамдарын жасамас бұрын басталған аспан мен ғарышты игерудің қызықты шежіресі. Пошта немесе әскери аэродромдардан дамыған көптеген азаматтық әуежайлардан айырмашылығы, Уоллопс ең басынан бастап озық технологияларды сынау полигоны ретінде құрылды.

Негізінің қалануы және алғашқы қадамдар (1945 жыл)

Орталықтың негізін 1945 жылы қазіргі NASA-ның ізашары болып табылатын Аэронавтика жөніндегі ұлттық консультативтік комитет (NACA) қалады. Уоллопс аралындағы орын кездейсоқ таңдалған жоқ: халық тығыз қоныстанған аудандардан алыстығы және Атлант мұхитына ашық шығу мүмкіндігі қауіпсіз сынақтар үшін тамаша жағдай жасады. Ең алғашқы зымыранның ұшырылуы осы жерде 1945 жылғы 4 шілдеде, АҚШ-тың Тәуелсіздік күнінде болғаны символдық мәнге ие. Бұл жоғары жылдамдықтағы аэродинамиканы зерттеуге арналған шағын Tiamat зымыраны болатын.

NASA дәуірі және ғарыш бәйгесі

1958 жылы NASA-ның құрылуымен Уоллопс базасы ресми түрде жаңа ғарыш агенттігінің басқаруына өтті. «Ғарыш бәйгесі» дәуірінде бұл нысан басқарылатын ұшуларды дайындауда маңызды рөл атқарды. Дәл осы жерде Little Joe бағдарламасы аясында «Меркурий» жобасының капсулаларына сынақтар жүргізілді. Бұл сынақтар инженерлерге кейіннен астронавттардың өмірін сақтап қалған апаттық құтқару жүйелері мен жылудан қорғайтын экрандарды тексеруге мүмкіндік берді.

Модернизация және коммерциялық ғарыш

Онжылдықтар бойы орталық үнемі кеңейіп, жаңартылып отырды. Оның аумағында Ортаатлантикалық өңірлік ғарыш айлағының (MARS — Mid-Atlantic Regional Spaceport) құрылуы маңызды кезең болды. Бұл мемлекеттік-жекеменшік серіктестік инфрақұрылымды ауыр зымыран тасығыштарды ұшыруға бейімдеуге мүмкіндік берді.

Ең маңызды реконструкциялардың бірі Pad-0A ұшыру алаңының салынуы және кейіннен қалпына келтірілуі болды. 21-ғасырда Уоллопс Antares зымырандары мен Cygnus жүк кемелері арқылы жүзеге асырылатын Халықаралық ғарыш станциясына (ХҒС) коммерциялық жүк миссияларының негізгі торабына айналды.

Рекордтар мен жетістіктер

Өзінің ұзақ тарихында Уоллопс ғарыш орталығы метеорологиялық зымырандар мен аэростаттардан бастап орбиталық тасығыштарға дейінгі 16 000-нан астам әртүрлі ұшу аппараттарын ұшыру орнына айналды. Бұл оны әлемдегі ең белсенді және ең көне үздіксіз жұмыс істейтін зымыран полигондарының біріне айналдырады.

Тарихтан қызықты деректер:

• Алғашқы жануар-ғарышкерлер: Адамдар ғарышқа ұшқанға дейін Уоллопс аспанға макака-резустарды ұшырды. Олардың ішіндегі ең танымалдары — Сэм мен Мисс Сэм — 1959 және 1960 жылдары Little Joe кемелерімен сәтті ұшып, Алан Шепард пен ғарыштың басқа да пионерлері үшін жол ашты.
• Ұтқырлық: Уоллопс мамандары өздерінің ұтқыр науқандарымен танымал. Олар ұшыруларды тек Вирджиниядан ғана емес, сонымен қатар тасымалы жабдықтарды пайдалана отырып, Аляска, Норвегия және тіпті Антарктиданы қоса алғанда, планетаның ең шалғай бұрыштарынан өткізді.
• Құпия аэродром: Бастапқыда базаның орнында Чикотиг әскери-теңіз авиация станциясы (Chincoteague Naval Auxiliary Air Station) орналасқан болатын, онда Екінші дүниежүзілік соғыстың ұшқыштары жаттықты. Сол дәуірдегі ұшу-қону жолақтарының бір бөлігі бүгінгі күнге дейін NASA-ның зерттеу авиациясы үшін қолданылады.
• Айды зерттеу: Адамдарды Айға ұшыру Флоридадан жүзеге асырылғанымен, Уоллопста LADEE зымырандарының көмегімен атмосфераны маңызды зерттеулер жүргізілді, бұл ғалымдарға Ай шаңы мен Жер серігінің экзосферасын жақсырақ түсінуге көмектесті.

Уоллопс ғарыш орталығы (WAL) NASA-ның жұмыс істеп тұрған нысаны болғандықтан және коммерциялық жолаушылар рейстеріне қызмет көрсетпейтіндіктен, мұндағы қолжетімді қызметтер тізбегі үйреншікті халықаралық әуежайлардан айтарлықтай ерекшеленеді. Қонақтарға арналған барлық инфрақұрылым тек Келушілер орталығында (NASA Visitor Center) шоғырланған. Мұнда бизнес-залдардың, Duty Free немесе тәулік бойы жұмыс істейтін мейрамханалардың болуын күтудің қажеті жоқ, дегенмен жайлы білім беру сапары үшін негізгі жағдайлар қарастырылған.

Дүкендер мен тамақтану

Келушілер орталығының аумағында толыққанды дәмханалар немесе мейрамханалар жоқ. Саяхатшыларға алдын ала тамақтану немесе зымыран ұшыруды ұзақ күту жоспарланса, өздерімен бірге тамақ алу ұсынылады.

• Сыйлықтар дүкені (Gift Shop): Бұл кешеннің негізгі сауда орны. Мұнда NASA нышандары бар бірегей өнімдерді: киімдерді, миссия жапсырмаларын, зымыран модельдерін, ғарыштық ойыншықтарды және атақты «ғарышкер балмұздағын» (сублимацияланған өнімдер) сатып алуға болады.
• Тіскебасарлар: Тек су мен жеңіл снектері бар сауда автоматтары қолжетімді. Ең жақын толыққанды мейрамханалар мен дәмханалар Чикотиг қаласында, шамамен 10–15 минуттық жерде орналасқан.

Байланыс және қаржы

Нысан ішкі туризм мен білім беру экскурсияларына бағытталғандықтан, мұнда банк бөлімшелері мен валюта айырбастау пункттері жоқ. Сыйлықтар дүкенінде негізгі несие карталары мен АҚШ доллары қолма-қол қабылданады.

• Wi-Fi: Келушілер орталығының ғимаратында әдетте тегін қонақтық Wi-Fi қолжетімді, бұл туристерге экспонаттардың суреттерімен жылдам бөлісуге мүмкіндік береді.
• Зарядтау құрылғылары: Гаджеттерді зарядтауға арналған арнайы станциялар жоқ, бірақ демалыс аймақтарында стандартты розеткаларды табуға болады. Әсіресе далада көп уақыт өткізетін ұшыру күндері өзіңізбен бірге портативті аккумулятор (пауэрбанк) болғаны жөн.

Балалы жолаушыларға арналған қызметтер

Уоллопс — отбасылық сапар үшін тамаша орын. Инфраструктура жас зерттеушілерге барынша бейімделген:

• Білім беру бағдарламалары: Орталықта зымыран жасау принциптерін түсіндіретін интерактивті дәрістер мен демонстрациялар жүйелі түрде өткізіліп тұрады.
• Интерактивті экспонаттар: Балалар роботталған манипуляторларды басқара алады, скафандр элементтерін киіп көре алады және Күн жүйесінің құрылымын ойын түрінде зерттей алады.
• Ыңғайлылықтар: Дәретхана бөлмелерінде жөргек ауыстыратын үстелдер қарастырылған.

Қолжетімді орта

АҚШ-тың федералды нысаны бола отырып, Келушілер орталығы мүмкіндігі шектеулі азаматтардың құқықтарын қорғау туралы заңға (ADA) толық сәйкес келеді. Ғимарат пандустармен, кең есік ойықтарымен және бейімделген дәретхана бөлмелерімен жабдықталған. Тұрақта мүгедектер үшін кіреберіске барынша жақын орналасқан арнайы орындар бөлінген. Бақылау алаңы да арбадағы келушілер үшін қолжетімді.

Қонақ үйлер және орналасу

Ғарыш айлағының аумағында немесе ұшыру алаңдарына тікелей жақын жерде қонақ үйлер жоқ. Зымыран ұшыруды көруге келетін туристер әдетте көршілес елді мекендерге тоқтайды. Ең танымал нұсқа — Келушілер орталығының кіреберісінен небәрі 8–10 км жерде орналасқан Чикотиг аралы мен қаласы (Chincoteague Island).

Чикотигте баспананың кең таңдауы ұсынылған:

• Желілік қонақ үйлер: Мұнда жайлы нөмірлер мен таңғы ас ұсынатын 2–3 жұлдызды танымал американдық қонақ үй брендтері жұмыс істейді.
• Мотельдер мен қонақ үйлер: Жергілікті колориті бар көптеген жеке шағын қонақ үйлер.
• Кемпингтер: Табиғат әуесқойлары үшін шатырлар мен автоүйлерге (RV) арналған жабдықталған алаңдар қолжетімді, бұл әсіресе Шығыс жағалауда көлікпен саяхаттайтындар үшін өте ыңғайлы.

Уоллопс ғарыш орталығының (WAL) гастрономиялық ландшафты саяхатшылардың стандартты әуежайларда көруге үйренген жағдайынан айтарлықтай ерекшеленеді. Мұнда классикалық түсініктегі жолаушылар терминалдары мен ұшу аймақтары болмағандықтан, сіз үйреншікті мейрамхана аулаларын, желілік кофеханаларды немесе ұшу-қону жолағына қарайтын барларды таба алмайсыз. Мұнда тамақтануды жоспарлау ерекше тәсілді қажет етеді.

Орталық аумағында тамақтану

Туристер үшін қолжетімді жалғыз аймақ болып табылатын NASA келушілер орталығында (NASA Visitor Center) тамақтану мүмкіндіктері өте шектеулі. Мұнда толыққанды ас үй немесе ыстық тағамдары бар дәмхана жоқ.

• Сауда автоматтары: Демалыс аймақтарында вендинг аппараттары орнатылған. Мұнда бөтелкедегі суды, газдалған сусындарды, чипстерді, шоколадтар мен крекерлерді сатып алуға болады. Бұл тек экскурсия кезінде аштықты басу үшін жылдам тіскебасар ретінде жарамды.
• «Ғарыштық» мәзір: Сыйлықтар дүкенінде (Gift Shop) атақты «ғарышкер балмұздағы» (astronaut ice cream) — ерімейтін сублимацияланған десерт сатылады. Бұл, бәлкім, ғарыш айлағының аумағында тікелей дәм татуға болатын жалғыз «фирмалық тағам».
• Пикник аймақтары: Тұрақ пен мұражайдың жанында ашық алаңдар бар. Келушілерге өз тағамдары мен сусындарын (алкогольсіз) әкелуге рұқсат етіледі, бұл зымырандарға қарап таза ауада түскі ас ішу үшін тамаша нұсқа болып табылады.

Жақын маңдағы мейрамханалар мен дәмханалар (Чикотиг қаласы)

Нысанның өзінде толыққанды түскі ас ішу мүмкін болмағандықтан, Уоллопстың барлық қонақтары үшін гастрономиялық орталық — небәрі 10–15 минуттық жерде орналасқан көршілес Чикотиг (Chincoteague) аралы мен қаласы болып табылады. Дәл осы жерде туристер мен база қызметкерлеріне қызмет көрсететін мейрамханалар, барлар мен дәмханалар шоғырланған.

Жергілікті ас үй мен деликатестер

Аймақ Атлантика мен жергілікті шығанақтардың суларынан ауланатын теңіз өнімдерімен танымал. Егер NASA-ға бармас бұрын немесе одан кейін түскі асқа уақытыңыз болса, міндетті түрде мыналарды татып көріңіз:

• Чикотиг устрицалары (Chincoteague Oysters): Бүкіл АҚШ-қа танымал жергілікті бренд. Бұл устрицалар тұзды дәмімен және еттілігімен ерекшеленеді. Олар шикідей, қуырылған немесе сорпа түрінде беріледі.
• Шаян котлеттері (Crab Cakes): Вирджиния және Мэриленд штаттарының дәстүрлі тағамы. Нанды аз мөлшерде қосып, көк шаянның етінен жасалады.
• Clam Chowder: Моллюскалардан жасалған қою сорпа, жағалаудағы салқын күндер үшін өте қолайлы.
• Үйде жасалған балмұздақ: Қалада фермерлік сүттен қолмен жасалған десерттер ұсынатын бірнеше тарихи балмұздақханалар (Creamery) бар.

Диеталық тамақтану

Чикотиг мейрамханаларында әртүрлі туристердің қажеттіліктері ескеріледі, бірақ таңдау мегаполистерге қарағанда аз болуы мүмкін:

• Вегетариандар мен вегандар: Көптеген дәмханаларда салаттар, көкөніс роллдары мен паста бар. Арнайы вегандық мейрамханалар жоқ, бірақ қарапайым мекемелердің мәзірінде жиі «V» белгілері кездеседі.
• Глютенсіз тамақтану: Жергілікті ас үйдің негізі жас теңіз өнімдері болғандықтан, глютенсіз тағамдарды (грильдегі балық, буға піскен асшаяндар, көкөністер) табу қиын емес. Даяшылардан тұздықтардың құрамын нақтылау маңызды.
• Халал: Жақын маңда арнайы халал мекемелер жоқ. Балық немесе вегетариандық тағамдарды таңдау ұсынылады.

Бағалар мен жұмыс уақыты

Чикотиг ауданындағы баға деңгейі орташа, курорттық:

• Орташа чек: Дәмханада түскі ас бір адамға $15–25 болады. Сусындары бар балық мейрамханасында кешкі ас шамамен $30–50 тұрады.
• Жұмыс уақыты: Көптеген мекемелер түскі асқа сағат 11:00 шамасында ашылып, 21:00–22:00-ге дейін жұмыс істейді. Маусымнан тыс уақытта (қыста) көптеген мейрамханалар жұмыс уақытын қысқартуы немесе жабылуы мүмкін, сондықтан кестені алдын ала тексеріңіз.

Ұсыныстар

Егер сіз кешігуі мүмкін зымыран ұшыруын көруге бара жатсаңыз, міндетті түрде өзіңізбен бірге тамақ алыңыз. Ең жақын мейрамхана база периметрінің сыртында орналасқан және аумақтан шығу бақылау алаңындағы жақсы орынды жоғалтуды немесе шығу кезінде кептеліске тап болуды білдіруі мүмкін.

Уоллопс ғарыш орталығына бару кәдімгі азаматтық әуежайға барудан түбегейлі ерекшеленеді. Мұнда тұрақты жолаушылар рейстері болмағандықтан және негізгі трафикті зымырандар мен ғылыми зондтар құрайтындықтан, саяхатшыларға арналған кеңестер паспорттық бақылаудан өтуге емес, ұшыруларды сәтті бақылауға және федералды нысан аумағында жайлы болуға бағытталған.

Келу уақыты бойынша ұсыныстар

Уақытты жоспарлау мұнда сіздің сапарыңыздың мақсатына байланысты:

• Қарапайым күндері: Келушілер орталығының экспозициясын көру үшін жұмыс уақытында (әдетте 10:00-ден 16:00-ге дейін) кез келген уақытта келу жеткілікті. Мұражай мен аумақты аралауға 1.5–2 сағат уақыт бөліңіз.
• Зымыран ұшыру күндері: Бұл өте маңызды сәт. Ұшыру терезесі ашылардан кемінде 3–4 сағат бұрын келу керек. Route 175 жолы — аралға апаратын жалғыз жол және ол тез кептеліске толады. Сонымен қатар, Келушілер орталығының тұрағы толысымен қақпалар жабылады және сіз бақылау үшін ыңғайлы орынсыз қалуыңыз мүмкін.

Тіркеу және қауіпсіздік ерекшеліктері

Мұнда классикалық рейске тіркелу және багаж тапсыру сөрелері жоқ, бірақ федералды нысанның қатаң қауіпсіздік хаттамалары қолданылады:

• Құжаттар: Әрқашан өзіңізбен бірге фотосуреті бар жеке куәлігіңізді (паспорт) алып жүріңіз. Мұражайға кіру үшін ол әрдайым талап етілмесе де, полиция жоғары дайындық күндері аумаққа кіреберісте құжаттарды тексере алады.
• Жеке тексеру: Келушілер орталығына кіреберісте сөмкеңізді немесе рюкзагыңызды тексеру үшін ашуды сұрауына дайын болыңыз.
• Тыйым салынған аймақтар: Белгілерді мұқият қадағалаңыз. Негізгі базаға (Main Base) кіру тек рұқсат қағазымен. Онда «жай сұрайын деп едім» деп кіру әрекеті қауіпсіздік қызметімен күрделі әңгімеге әкеледі.

Орын таңдау бойынша кеңестер (Ұшақтағы орынның орнына)

Сіз зымыранмен ұшпайсыз, оған қарайтын болғандықтан, «орын» таңдау бақылау локациясын таңдауды білдіреді:

• Келушілер орталығының трибуналары: Кері санақтың аудио-трансляциясын тыңдау үшін ең жақсы орын. Алайда, мұнда ұшыру алаңының өзі әрдайым көріне бермейді (оны ағаштар көлегейлеуі мүмкін), тек зымыранның биіктікке көтерілгеннен кейінгі ұшуы ғана көрінеді.
• Роберт Рид паркі (Чикотиг): Суға және зымыранға тамаша көрініс, бірақ орындықта орын алу үшін ерте келу керек.
• Ассатиг аралының жағажайы: Ауқымды түнгі ұшырулар үшін таптырмас нұсқа. Құмда отыруға тура келетіндіктен, өзіңізбен бірге жиналмалы туристік орындықтар мен көрпелер алу ұсынылады.

Нелерді алып өтуге болады және болмайды (Қол жүгі мен багаж)

Келушілер орталығының аумағында арнайы шектеулер қолданылады:

• Рұқсат етілген және ұсынылатын: Дүрбілер, телеобъективі бар фотоаппараттар, күннен қорғайтын көзілдіріктер, репелленттер (батпақты жерде жәндіктер көп), пластик бөтелкедегі су.
• Үзілді-кесілді тыйым салынған:
  • Дрондар мен квадрокоптерлер: Жұмыс істеп тұрған ғарыш айлағы ауданында кез келген ұшқышсыз ұшу аппараттарын ұшыру федералдық қылмыс болып табылады және үлкен айыппұлдармен және жабдықты тәркілеумен жазаланады.
  • Алкогольді сусындар.
  • Шыны ыдыстар.
  • Кез келген түрдегі қару, соның ішінде қалта пышақтары (қауіпсіздік шаралары мұражайлардағыдай).

Транзиттік туристерге арналған ұсыныстар

Мұнда ұшақтарға ауысып міну болмағандықтан, кеңес Уоллопсты Шығыс жағалау бойындағы автомобиль бағытына қосатындарға қатысты:

• Сапарды уақыт бойынша «тығыз» жоспарламаңыз. Делмарва түбегі бойындағы жол (US-13 трассасы) көрікті, бірақ елді мекендерде бағдаршамдар мен жылдамдықты шектеулер көп.
• Уоллопс Чикотиг ұлттық жабайы табиғат қорығына барумен тамаша үйлеседі. Алдымен NASA-ға барыңыз (күн шығып тұрғанда және мұражай ашық кезде), ал күннің батуын жабайы понилері бар жағажайда қарсы алыңыз.

Кедендік бақылау ерекшеліктері

Уоллопсқа халықаралық жолаушылар рейстері келмейді, сондықтан туристер үшін кеден жоқ. Дегенмен, сіз АҚШ аумағында екеніңізді ұмытпаңыз. Егер сіз шетелдік турист болсаңыз, әрқашан жаныңызда визасы бар паспортыңызды ұстаңыз, өйткені федералды нысандарда тексерулер кездейсоқ болуы мүмкін.

Уақыт пен ақшаны үнемдеу бойынша кеңестер

• Кіру тегін: NASA келушілер орталығына бару және тұрақ бір тиын да тұрмайды. Бұл АҚШ-тағы осындай деңгейдегі ең бюджеттік ойын-сауықтардың бірі.
• Тамақ өзіңізбен бірге: Көршілес Чикотиг курорттық қаласының мейрамханаларындағы бағалар маусымда жоғары болуы мүмкін. Ланч-боксты алдын ала жинап, зымырандардың жанындағы арнайы жабдықталған үстелдерде пикник ұйымдастырыңыз — бұл отбасыңызға шамамен 30–40 доллар үнемдеуге мүмкіндік береді.
• Баспана: Егер ірі ұшыру жоспарланса (мысалы, ХҒС-қа Antares зымыраны), қонақ үйді 3–6 ай бұрын брондаңыз. Бұл күндері бағалар 2–3 есеге артады. Экономикалық нұсқа — Покомок-Сити (Pocomoke City) немесе Солсбери қалаларына, 30–40 минуттық жерге тоқтау.

Кешігу жағдайында не істеу керек (Ұшыруды тоқтату)

Ғарышкерлік әлемінде рейстің кешігуі — бұл scrub (ұшыруды тоқтату). Бұл жел, бұлттылық немесе техникалық ақауларға байланысты өте жиі болады.

• Мәртебені қадағалаңыз: Қауесеттерге сенбеңіз. Жедел жаңартуларды алу үшін әлеуметтік желілердегі (Twitter/Facebook) NASA Wallops ресми аккаунттарына жазылыңыз.
• Бірден кетіп қалмаңыз: Егер ұшыру 24 сағатқа ауыстырылса, аймақтан кетуге асықпаңыз. Ассатиг маяғына барыңыз немесе каякпен экскурсияға шығыңыз.
• Икемді кесте: Ұшыруға сапарды жоспарлағанда, әрқашан 1–2 қосалқы күн қалдырыңыз. Зымыранның бірінші әрекеттен белгіленген секундта ұшу ықтималдығы сирек 50–60%-дан асады.